Sözlük › D › düzen

düzen

a.

İlişkililer düzenlik -ği · establishment · nizamseverlik · tertiplenme · düzengeç · ancien regime · düzenekli · Düzenlice · düzenbazlık –ğı · düzenlemeci · düzenleyimsel · düzen vermek (saza) · +6 ›

Açıklama

ev bark.

Örnek

Kışı bir komşunun düzeninde geçirmişlerdi. Onun da kendi düzenlerinden kalır yeri yoktu. Yıkılan evleri biraz daha ferah, biraz daha ışıklıydı. Oğlunu başka bir köydeki hocanın yanına göndermişti. Karısı, üç kızıyla bir odaya sıkışmışlardı. Haftada bir iki gün et kesiyor, diğer günlerde vaktini kahvede geçiriyordu; fitil oynuyordu, tavla oynuyordu. / Memlekette usta diye geçinenler değil konak yapmak, düzen yapmaktan aciz kimselerdi."

Kaynak Hacıhasanoğlu, 1954, 110/111

Kişi Muzaffer Hacıhasanoğlu

Yıl/Tarih 1954

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları düzenlik -ği
Dolaylı ilişkili sözcükler (7) ancien regime djlik -ği (oku: dijeylik) farketmezci nizamseverlik şinorkel tertiplenme üçayak -ğı
Yabancı karşılıkları establishment

“düzen” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “düzen” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

Fark kayıtları

fark (ile)AKIL ile/ve/<> DÜZEN/TERTİP

AKIL: Bağ, Bağlamak. Uygun olanı, uygun olana bağlamak.

fark (ile)ORDER/DÜZEN/NİZAM ile/||/<> REGULARITY/DÜZENLİLİK/İNTİZAM

Soru ya da sınarlardan oluşan bir gözlem aracında belirli kural ya da nicelemelere göre elde edilen dizim. @@ Sık sık yinelenen ve belirli bir nedensellik bağı içerdiği izlenimini veren sürgit ya da süreğen oluşum.

fark (ile)ORDER/ORDRE/ORDNUNG/DÜZEN/NİZAM ile/||/<> COORDINATES/COORDONNÉ/KOORDINATEN/DÜZENLEŞİK/MÜNTESİK ile/||/<> COORDINATION/KOORDINATION/DÜZENLEŞİM/DÜZENLEŞİK/TERTİP/TANZİM

Bir çok öğenin, içinde her birinin belirli bir yeri bulunan bir birlik kurmak üzere az ya da çok sağlam bir biçimde bir araya konuluşu. | Bir çokluğun bir ereğe, bir amaca göre sıraya konuluşu. | (Toplumsal alanda) Yurttaşların uyması…

fark (ile)DÜZEN TEKER/HIZ ÇARKI ile/||/<> ORDER/ORDRE/DÜZEN/TERTİP

[boş] | mekanik: Makine ya da motorda devinimin hızını düzgün tutmaya, çalışmayı düzenlemeye yarayan çark, tekerlek, düzen. | Bir devinimi başka bir düzene aktaran tekerlek. | Bağlı olduğu işlergenin ya da düzeneğin dönme hızını düzenleyen…

fark (ile)DISPOSITION/DÜZEN ile/||/<> DÜZEN/YERLEŞİM

[boş] @@ bk. yerleşim

köken / yönelim (< >)GÜZELLİK ile/ve/< DÜZEN

GÜZELLİK: GERÇEĞE ÖZGÜ İNCELİĞİN PARLAKLIĞI [HAKİKATİN ŞÂŞA-İ LETÂFETİ - RECAİZÂDE EKREM BEY]

yerine / değilDİZGE değil/yerine DÜZEN

Küçük zihinliler, kişileri; orta zihinliler, olayları; ileri zihinliler; düzenleri/sistemleri konuşurlar/tartışırlar.

fark (ile)DÜZEN ile/ve/<> İLERLEME

BREZİLYA ve TÜRKİYE

fark (ile)DÜZEN ile/ve DENGE ile/ve UYUM

Düzenli bir hayat yaşayın ama onu kendi içinde bir amaç haline getirmeyin.

fark (ile)DÜZEN ile/ve DİZGE/SİSTEM

Kurulabilir en geniş düşünce kalıpları.

fark (ile)DÜZEN ile/ve UYUM

Düzen ve uyumu içinizde aramalısınız.

fark (ile)SEVGİ ve/<> DÜZEN ve/<> İLERLEME

İlkemiz. VE/<> Temelimiz. VE/<> Amacımız.

fark (ile)ORDER/ORDRE/ORDNUNG/DÜZEN/NIZAM/TERTİP ile/||/<> APPARATUS/APPAREIL/APPARAT/DÜZENEK/CİHAZ/APAREY

Bir özdeği ya da dizgeyi oluşturan atomlar, moleküller gibi altkümelerin belirli koşullar altında, doğa yasalarına uygun olarak birbirlerine göre dizilişlerine verilen genel ad. @@ Üretim ya da deney yapmak amacıyla uygun biçimde bir araya…

fark (ile)DISPOSITION/DÜZEN ile/||/<> LAYOUT/YERLEŞİM

[boş] | bk. yerleşim @@ ...

fark (ile)ORDRE/DÜZEN/İNTİZAM ile/||/<> COMPOSITION/DÜZENLEYİM/YAZINÇ ile/||/<> DISPOSITION/DÜZENLEYİŞ/TERTİP

Yazılacak, söylenecek düşünlerin, aralarındaki ilişkilerin gerektirdiği biçimde sıraya konulması; bu sıralama sonunda sağlanan durum. @@ Bir konuyu oluşturan düşünceleri uygun bir biçimde birbirine bağlama işi ve bundan doğan sonuç, bk.…

fark (ile)ORDRE/ORDNUNG/DÜZEN ile/||/<> REGULATOR/RÉGULATEUR/DÜZENLEYİCİ/REGÜLATÖR

(Resim, Heykel, Mimarlık) Sanat yapıtında öğelerin dengeli kompozisyonu. | Yunan mimarlığında Dor, İyon ve Korent tapınak üslûpları için kullanılan sözcük. @@ genel uygulayım: Bir makinenin görevini istenilen ölçüde tutup ayarlayan aygıt.…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: n ile başlayan 534 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: d ile biten 122 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“düzen” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Belli yöntem, ilke veya yasalara göre kurulmuş olan durum; nizam, sistem

2. Soyut ve somut nesnelerin bir sıraya, bir hedefe, bir amaca göre sıralanmış hâli; konsept

3. Sıralanış biçimi; tertip, kombinasyon

4. Bir devletin belli başlı ilkeleri bakımından yönetimde tuttuğu yol, yönetim biçimi; rejim

5. Bir kimseye, bir kuruluşa karşı toplu olarak alınan gizli karar; komplo

6. Topluca ve gizlice yürütülen herhangi bir plan; dolap, fırıldak, kapan (I), kapanca (I), komplo, üçkâğıt

7. ► akort

8. Toplumsal bir yapı içinde ögelerin bütüne, bütünün ögelere ve ögelerin birbirlerine göre ilişkileri

9. Alet edevat takımı

10. Bez dokuma tezgâhı

Birleşik sözler: düzen açıklaması, düzen bağı, düzen teker, bozuk düzen, çekidüzen, kaba düzen, kara düzen, kurulu düzen, öncel düzen, sıkı düzen, sosyal düzen, yanaşık düzen, kafiye düzeni, kamu düzeni, kölelik düzeni, savaş düzeni, toplumsal düzen, tören düzeni, uyak düzeni, yağış düzeni

Bilgisayar Terimleri Karşılıklar Kılavuzu, 2007

bk. yerleşim

Bilişim Terimleri Sözlüğü, 1981

Öğelerin, belirlenmiş kurallara göre yerleşim durumu. Sıra kavramının tersine, her düzen doğrusal olmak zorunda değildir.

İng. order · Fr. rangement

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975

1. Bir çok öğenin, içinde her birinin belli bir yeri bulunan bir birlik kurmak üzere az ya da çok sağlam bir biçimde bir araya konuluşu. 2. Bir çokluğun bir ereğe, bir amaca göre sıraya konuluşu. 3. (Toplumsal alanda) Yurttaşların uyması gereken kurallar toplamı; yurttaşların bu kurallara uyması durumu. 4. (Siyasada) Toplumsal yaşama ilişkilerinin bir halkın özniteliğine uygun olarak hukuk temelleri üzerine kurulması.

Eski nizam · İng. order · Fr. ordre · Alm. Ordnung

Güzel Sanatlar Terimleri Sözlüğü, 1968

(Resim, Heykel, Mimarlık) 1. Sanat yapıtında öğelerin dengeli kompozisyonu. 2. Yunan mimarlığında Dor, İyon ve Korent tapınak üslûpları için kullanılan sözcük.

Fr. ordre · Alm. Ordnung

Kimya Terimleri Sözlüğü, 1981

Bir özdeği ya da dizgeyi oluşturan atomlar, moleküller gibi altkümelerin belli koşullar altında, doğa yasalarına uygun olarak birbirlerine göre dizilişlerine verilen genel ad.

Eski nizam, tertip · İng. order · Fr. ordre · Alm. Ordnung

Uygulayım Terimleri Sözlüğü, 1980

yapıcılık: 1. Bir yapının bölümlerinin uyumlu, düzgün bir bütün oluşturacak biçimde bağdaştırılması 2. Çıkıntılı kısımların, özellikle sütunlarla saçaklığın değişik yapı biçemlerini belirleyen yerleştirme biçimi.

Eski tertip · İng. order · Fr. ordre

Yazın Terimleri Sözlüğü, 1974

Yazılacak, söylenecek düşünlerin, aralarındaki ilişkilerin gerektirdiği biçimde sıraya konulması; bu sıralama sonunda sağlanan durum.

Eski intizam · Fr. ordre

Yöntembilim Terimleri Sözlüğü, 1981

Soru ya da sınarlardan oluşan bir gözlem aracında belli kural ya da nicelemelere göre elde edilen dizim.

Eski nizam · İng. order

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

Peşkir dokuma tezgâhı. (*Gerze -Sinop)

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“düzen” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

DÜZEN

i. (< düz-en [?]) 1. Kâinâtın bütününde ve insanlar tarafından meydana getirilen her türlü kuruluşta, o şeyin mevcûdiyetinin gerektirdiği şekilde var olan ve devâmını sağlayan yasa ve kurallar, nizam, usûl: Agonyalılar gelip yerleştiler memleketimize. Orduları ile kendi düzenlerini de getirdiler (Târık Buğra). 2. Çeşitli şeyler veya bir bütünün parçaları arasındaki ölçülü uygunluk, âhenk:  Öğrenmenin doğal düzeni; dokunmak, hissetmek, tutmak, incelemek ve keşfetmekten geçer (Bebeğim ve Biz).  3. Derli toplu olma, tertip, intizam, disiplin. 4. mus. Ses ayarı, akort, âhenk: Bağlamanın teli düzen almıyor / Çok yalvardım yâre söze kanmıyor (Türkü). On–on beş yaşıma girince hemen / Yavaş yavaş düzen ettim sazımı (Âşık Veysel). 5. Karşısındakini kandırmak için yapılan tertip, dalavere, oyun, hîle: Uçtun özeni özeni, bana ettin bu düzeni / Mekânın katran kazanı, pişersin Seyyid Efendi (…). Ahlat ahâlisini bin düzenle kandırmış (Ömer Seyfeddin). Yalanın, düzenin bini bir para (Orhan V. Kanık). Hîleyi düzeni kapısından içeri sokmamış, nâmus erbâbı, kanâat ehli esnaflar… (Sâmiha Ayverdi). ѻ Düzen kurmak: 1. Bir işin yürümesi için gerekli şartları hazırlamak. 2. Hîle planlamak. Düzen vermek – Düzene koymak (sokmak): Düzenlemek, düzenli ve muntazam duruma sokmak: Yengesi Hâlet Hanımefendi onun nüfûzunu kırmamış, bilakis düzene koyup yolunca tekâmül etmesine yardım etmişti (Sâmiha Ayverdi). Batı edebiyâtında şeklin ehemmiyetini gören Servet-i Fünuncular, eserlerinin içini ve dışını büyük bir titizlikle düzene soktular (Mehmet Kaplan).

lugatim.com/s/DÜZEN
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp