Sözlük › M › maniyerizm

maniyerizm

a.

İlişkililer maniyer · maniyerist · mimari · abartmalı

Açıklama

  1. mimari rönesansla barok arasındaki abartmalı, deformasyonlu mimari anlayış. Resim ve heykelde de kendini göstermiştir.
  2. Bugün Maniyerizm sözcüğünü yaklaşık 1520-1600 arasında özellikle İtalyadaki sanatsal değişimleri tanımlama için kullanıyoruz. Bu tanımın kökeninde Vasari'nin (1511-1574) kullandığı ve bu dönemde üretilmiş yapıtların biçimsel niteliklerini vurgulayan Maniera sözcüğü yatmaktadır. Bu dönemin yapıtları sanat tarihinde önceleri klasik karşıtı, kötü, başarısız kopyalar olarak nitelenmiştir. Sözcük 1920'lerde de yüksek Rönesans ile Barok üslup arasındaki ayrımı belirtmek için kullanılmıştır. Oysa günümüzde Maniyerizmin, 16. yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren çeşitli sosyal hareketlerin de desteklediği özgün bir uslup olduğu kabul edilmektedir. Aslında Maniyerizm, kurallara ve şemalara bağlı Rönesanstan Barok üsluba bir geçiş olarak da adlandırılabilir. Ama bu formlardan bazılarının mimari bir işlevi yoktur. Yapıda, duvara bitiştirilen bir takım formlar, süsleyici bir üst tabaka niteliği taşırlar. Zaten bireysellik, sanatçının keyfi tutumu, hemen her alanda Maniyerist üslubun önde gelen özelliğidir. Maniyerizmde bir hayli yaygın olan oranlarla oynama, değiştirme tutumuna ilginç birer örnektir. İnsan figürlerinin kaynaşmış kitleler halinde, abartılı bir anatomik tanımlamayla verilişi, Maniyerizmin resim alanındaki en önemli özelliklerinden biridir. Rosso Fiorentinonun Musa ve Jethronun Kızları adlı resmi (Uffizi, Floransa), bu konudaki tipik örneklerdendir. Figürler artık Rönesanstaki gibi kompozisyon içinde ayrı ayrı yer almazlar. İç içe geçmiş, deformasyona uğramış bu gövdeler, aynı zamanda aşırı hareketlerle verilmiştir. Maniyerizmin heykel alanında ortaya çıkışı, resim ve mimariye oranla daha erkendir. Zaten Maniyerizm anlatım açısından dramatizmin yoğunluğuna, Michelangelo'nun heykelleriyle ulaşmıştır. Maniyerist dönemde Rönesansın klasik kalıplarının kırılmasında, bireysel çabaların büyük rolü olmuştur. Michelangelonun heykeldeki gelişimine paralel olarak resimde de El Grecoyu (1541-1614) bireysel bir tavır içinde görüyoruz. Sanatçı Giritte doğmuş, Venedikte eğitim görmüş ve ıspanyada yaşamıştır. Bu yüzden sanatı Bizans resminden Maniyerist Venedike, oradan da Engizisyon ülkesi ıspanyaya değin pek çok etkiyi bünyesinde barındırır. Bu etkilerin hepsini Kont Orgazın Gömülüşü (S.Tomé Kilisesi, Toledo) adlı resimde görmekteyiz. Resim, heykel ve mimari örnekleri bulunan Maniyerist dönem, ilerleyen yıllarda daha başka yeniliklerle yerini Baroka bırakacaktır. Nurhan Atasoy - Uşun Tükel

Anlam/Değer ilişkileri

Dolaylı ilişkili sözcükler (3) abartmalı maniyerist mimari

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: m ile başlayan 1.854 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: m ile biten 814 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Benzer yazılışlı sözcükler

Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp