( ﻣﻨّﺖ ) i. (Ar. minnet ) 1. Yapılan bir iyiliğin yükü, ağırlığı altında ezilme, iyilik yapana karşı kendini dâima borçlu hissetme: Hak Taâlâ kimseyi bir ferde muhtâc etmesin / Yoksa halkın ettiği ihsâna değmez minneti (Şinâsî). 2. Yapılan iyiliğe karşı teşekkür etme, şükür, hamdetme: Minnet Allâh’a ki erdik bu zamân-ı taraba / Şükr Mevlâ’ya ki gördük bu dem-i zîbâyı (Nergisî’den). Büyük mürşidimizin emrini minnet dolu gözlerle kabul ettim (Yusuf Z. Ortaç). 3. İyilik, yardım, bağış, lutuf, kerem: Kendisini kapı dışarı atacak olsak onun canına minnet (Ahmed Midhat Efendi). Seven sırasında alacak iken verecek, söyleyecek iken susacak, gülecek iken ağlayacak, mihnetleri minnet bilecek, ağulara şeker diyecek… (Sâmiha Ayverdi). 4. Yapılan bir iyiliği başa kakma: Minnet, “iyilik etmek” mânâsına geldiği gibi “yapılan iyilikleri birer birer sayarak başa kakmak” mânâsına da gelir. Bu ikinci mânâya olan minnet fenâ bir haslettir, yapılan iyilikleri mahveder (Ömer N. Bilmen). ѻ Minnet altında bırakmak: Yaptığı iyilikle karşısındakini kendisine karşı borçlu duruma düşürmek: Bu kızı minnet altında bırakacak bir şey söylemek mümkün değildi (Peyâmi Safâ). Minnet altında kalmamak: Kendini borçlu duruma düşürmemek için yapılan bir iyiliğe karşılık olarak iyilikte bulunmak. Minnet çekmek: Bir iyiliğin yükü altında kalmak, ezilmek: Anlamaz dehr-i denî merdüm-i dânâ kadrin / Bâkiyâ minnetini çekmeyelim her kulun (Bâkî’den). Minnet duymak: İyilik yapana kendini borçlu hissetmek. Minnet etmek (eylemek): Borcu ve yükü altında kalacağını bile bile bir kimseden kendisi için iyilikte bulunmasını istemek, boyun eğip yalvarmak: Rûh-i kudsîye eylemez minnet / Hızr-ı irfan-sürâğdır gönlüm (Leskofçalı Gālib). ● Minnet-dâr Bk. MİNNETTAR ● Minnet-dîde ( ﻣﻨّﺖ ﺩﻳﺪﻩ ) birl. sıf. (Fars. dіde “görmüş” ile) İyilik görmüş, lutfa uğramış. ● Minnet-keş ( ﻣﻨّﺖ ﻛﺶ ) birl. sıf. (Fars. keş “çeken” ile) Minnet çeken, minnet altında bulunan: Hîç olmadı ol nebiyy-i sâbir / Minnet-keş-i ni’met-i ekâbir (Muallim Nâci’den). ● Minnet-şinas ( ﻣﻨّﺖ ﺷﻨﺎﺱ ) birl. sıf. (Fars. şinās “anlayan, bilen” ile) İyilik bilen, iyilik bilir.