( ﻣﻴﺮﺍﺙ ) i. (Ar. irѕ – verāѕe t “vāris olmak”tan mіrāѕ ) 1. Ölen bir kimseden yakınlarına kalan mal, mülk, para vb. Ölen babasından Kenan’a on beş bin liralık bir mîras kaldığını öğrenmişti (Ömer Seyfeddin). Kadı (…) nafaka tâyini, mîras, vasî azl ve tâyini, âile dâvâları ve buna mümâsil şer’î dâvâlardan başka esnaf arasındaki şikâyet dâvâlarını dinler, aralarındaki ihtilâfı hallederdi (İsmâil H. Uzunçarşılı). 2. İrsiyet yoluyle bir nesilden diğerine geçen özellik: Bu yiğitlik sana kimden mîrastır (Türkü). 3. teşmil. Bir nesle atalarından kalan maddî-mânevî şey: Ve bu mîrâsı kanlar ve alevler içinde yana boğula nesiller nesillere emânet bıraktı (Rûşen E. Ünaydın). Bâkî, Sokullu, Sinan, Piyâle Paşa, Kılıç Ali Paşa, Hüsrev Paşa: İşte bu fânî dünyâda babasından II. Selim’e kalan mîraslar (Ahmet H. Tanpınar). Çin mâmulleri, asırlık işlemeler, çevreler, yağlıklar, halılar, kilimler ve bin yıllık bir medeniyetten süzülüp gelmiş bir târih tortusu, incelmiş bir mîras vardı ki elbette rastgele herkesin gözü önüne serilemezdi (Sâmiha Ayverdi). ѻ Mîras yemek: 1. Bir kimseye birinden mîras kalmak: Eşek attı yükünü yerlere kendin kuyuya / Tilki mîras yedi tâ ona rahmet okuya (Şinâsî’den). Sen mîras mı yedin Hâlit? (Sait Fâik). 2. Kendisine kalan mîrâsı düşüncesizce harcayıp tüketmek. Mîrâsa konmak: 1. Hesapta olmayan büyük bir mîrasa sâhip olmak: Mîrâsına konduğu amcasını mezara koyduktan sonra birkaç hempâsıyle birahâneye düşmüş olan bir mîrasyedi… (Fâik Reşat). 2. mec. Emek ve gayret sarfetmeden değerli bir şeyin sâhibi oluvermek. ● Mîras-har (-hor) ( ﻣﻴﺮﺍﺛﺨﻮﺭ – ﻣﻴﺮﺍﺛﺨﻮﺍﺭ ) birl. sıf. (Fars. ẖār > ḫōr “yiyen” ile) Mîras yiyen, mîrasyedi: Bu makūle ağbiyâ ekseriyâ mîras-hor çelebilerden hüveydâ olagelmiştir (Âlî Mustafa Efendi).