Sözlük › O › orak

orak

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları kalış II
Doğrudan ilişkili sözcükler oraksız

“orak” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “orak” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)ORAK ile MİHSAD

... İLE Ekin orağı.

fark (ile)ORAK ile/||/<> FAUX/ORAK/MİŞVEL

Buğday ve arpayı biçmeğe yarayan sap kısmı ağaç ve ağız kısmı çentikli yarımay biçiminde çelikten oluşan tarım aracı. (Akçaşar *Yalvaç -Isparta) | Ağız kısmı keskin ve çentiksiz olan orak tipi. (Beyköy *Şarkikaraağaç -Isparta; Derekuşçulu…

yerine / değilORAK/KALIÇ / ORGAK/ORGAQ değil TIRPAN/BAŞTAR

Sapı kısa olan. İLE/VE/DEĞİL Sapı uzun olan.

fark (ile)ORAK ile/ve KOSA

... İLE/VE Uzun saplı orak.

fark (ile)KIRKMA ile/||/<> ORAK

(I) Davarların tüylerini kesme. (-Konya) @@ (II) Orak. (-Kırklareli) @@ (tarım) @@ hlk. Yanak ve üst dudaktaki papillerin şişmesi.

eşit (=)ORAK =

ekin biçmekte kullanılan, yarım çember biçiminde bir araç

eşit (=)KALIÇ = ORAK

[galıç, kaluç]: Küçük orak. (Göbel, Köprüören -Kütahya; Buruncu *Yerköy -Yozgat) [galıç] : (Deliilyas *Şarkışla*-Sivas.) [kaluç] : (*Gürün -Sivas)

eşit (=)DAS = ORAK

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: o ile biten 311 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

FaRkLaR Kılavuzu'ndaki sonuçlar...

“orak” sözcüğünün geçtiği bazı FaRkLaR ve ilişkiler... FaRkLaR.net

Tüm sonuçları (25) FaRkLaR.net'te göreyim →

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“orak” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Yarım çember biçiminde yassı, ensiz ve keskin metal bir bıçakla, buna bağlı bir saptan oluşan ekin, ot vb. biçme aracı; kalıç

2. Ekin biçme zamanı

3. Ekin, ot vb. biçme işi

Birleşik sözler: orak ayı, orak böceği, orak işi, beyinorağı, çalgı orağı

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

1. Buğday ve arpayı biçmeğe yarayan sap kısmı ağaç ve ağız kısmı çentikli yarımay biçiminde çelikten oluşan tarım aracı. (Akçaşar *Yalvaç -Isparta) 2. Ağız kısmı keskin ve çentiksiz olan orak tipi. (Beyköy *Şarkikaraağaç -Isparta; Derekuşçulu *Görele ; Yenikent *Aksaray -Niğde; Hadım -Konya; -Kırklareli)

Etimoloji Sözlüğü

‘ekin biçmekte kullanılan, yarım çember biçiminde bir araç’

~ Az orag. -Tkm orak. -Blk orak. -Nog orak. -Kklp orak. -TatK urak. -Bşk urak. -Kzk orak ‘orak; tırpan’; kol orak ‘orak’; çalgı orak ‘tırpan’. -Sag, Kaça orgak. -Tub orgok. Halaççada hōğrāx ‘dichel’ biçimi geçer.
~ OT orğak. Eski Kıpçakçada ise orak olarak geçer.
Türkçe or- ‘biçmek’ kökünden -ğak ekiyle kurulmuştur; or- + -ğak > orak. Bu ekin başındaki ğ diyalektlerin büyük bir bölümünde düşmüştür.
Orta Türkçede baştar da ‘orak’ olarak geçer. Argu alanında kullanılan baştar bir hap. leg. olarak büyük bir olasılıkla yerleşik bir kültür ulusunun dilinden kalma alıntıdır. Baştar’ın orğak’tan farklı özel bir orak olduğu anlaşılıyor. Kökenini açık olarak bilmiyoruz.
Soğdcada buna benzer bir söz geçmediği anlaşılıyor. Halaççada da baştar’a rastlanmamıştır. bk. Clauson: ED 378a; Doerfer: CAJ 37-41.
Çuvaşlar orağa śurla adını verirler. Bang (Sb. der Heidelberger Akademie der Wissenschaften. Phil.-hist. Kl. 1918, 12. Abh. 8) bu adın ör- > *yor- kökünden geldiğini ortaya atmıştır. Egorov (ÊS 221) bu sava katılmamıştır. Onun yaptığı açıklama da olanaksızdır. Wichmann Çuvaşça śurla’yı śur- (~ Türkçe yar-) kökünün bir türevi olarak açıklamıştır. Gombocz (BTLw 163) bu açıklamayı benimsememiştir. Räsänen (TLT 198) śurla’nın *çar-lak’tan geldiğini düşünmüş, daha sonra (V 99-100) bu açıklamasını yenilemiştir. Ligeti (TörK 44-45) onun bu açıklamasına katılmamış, śurla’yı Çuvaşça śur- (~ Türkçe yar-) kökünün bir türevi olarak değerlendirmiştir (448-449). -Çuvaşça śurla Macarcaya sarló olarak geçmiştir.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“orak” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ORAK

i. (Eski Türk. orġak < or-mak “biçmek”) 1. Bir sapın ucuna geçirilmiş yarım çember biçiminde yassı, ensiz ve keskin bir bıçaktan ibâret ekin biçme âleti, tırpanın küçüğü: Şâhit ol ey kılıç, kalem ve orak / Doğsun Büyük Doğu benden doğarak (Necip F. Kısakürek). ♦ halk ağzı. 2. Ekin: Ali’m orak biçiyor / Suyu nerden içiyor (Türkü). Güzel çocuk ağlama / Anan orak biçiyor (Ömer B. Uşaklı). 3. Ekin biçme zamânı.

lugatim.com/s/ORAK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp