Sözlük › T › tel

tel

a.tel

İlişkililer tellemek · tel örgü · telcik -ği · tellenmek · telleşmek · telli · Tel yaldız · tel dolap · telli I · tel kırma · dikenli tel · tel oya · +5 ›

Açıklama

tel halat.

Örnek

"Hakkaride insanlar Zap Suyunu telle geçiyor. (...) köylüler geçen yıl hayatlarını biraz olsun garanti altına almak amacıyla, iki yaka arasına bir tel çekmek ve bu ilkel köprüyü kurmak zorunda kaldılar. 'Kaderin cambazları' eskisine göre 'daha modern' saydıkları Sırat Köprüsü misali tel köprüyü geçerken, kendilerini ve eşyalarını taşıyacak özel ve ilkel araçlardan faydalanıyorlar."

Kaynak F Turhan/ C Yalçınkaya, 4, 5, 6 (Ml, 03.04.1968)

Yıl/Tarih 03.04.1968

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler telcik -ği tellemek tellenmek telleşmek telli
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (6 sözcük)

“tel” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “tel” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)FIBRE/FIBRA/FASERN/TEL/LİF ile/||/<> FIBRE/FIBRE/TEL/LÎF

(Lat. fibra = şerit): Küçük, iplik biçiminde bir yapı olup kas ve sinir dokusunun yapısında ve bağ dokusunun göze-arası maddesinde bulunur. @@ (zooloji)

fark (ile)FİLAMAN/TEL ile/||/<> FILAMENT/LEUCHTDRAHT/TEL

bk. tel. @@ Elektrik akımının geçmesiyle akkorlaşan, tel biçiminde, tungstenden ya da kömürden iletken.

yerine / değilYAY/LI değil TEL/Lİ

Eldeki. İLE/VE/DEĞİL Kemanın üzerindekiler.

fark (ile)İLETEÇ/KABLO ile TEL

Elektrik akımı iletiminde kullanılan ve yalıtkan bir nesne ile sarılı bulunan metal tel. İLE Türlü metallerden yapılmış, kopmaya karşı bir direnç gösteren ince uzun nesne. | Bu nesneden yapılmış ya da bu nesne biçiminde olan. | Tencere,…

fark (ile)RİŞTE, TAR, TEL ile FLOŞ

İplik. İLE Cerrahide kullanılan iplik.

fark (ile)TEL ile FİLAMAN

... İLE Ampullerden akım geçtiğinde, akkor durumuna gelen, ince iletken tel.

yerine / değilWIRE yerine TEL
fark (ile)TELESCOPIUM/TEL/TELESCOPE/FERNOHR/DÜRBÜN ile/||/<> TELESCOPE/LUNETTE/FERNROHR/IRAKGÖRÜR/DURBİN

Bir takımyıldızın adı. | (fizik) @@ Mercek dizgesinden oluşmuş bir nesne merceği ya da bir çukur ayna yardımıyla ışığı toplayan ve göz merceğiyle görüntüyü büyüten, böylece uzaktaki cisimlerin, yıldızların daha parlak ve açık görünmesini…

fark (ile)LİF/KEL ile/||/<> LİF/TEL ile/||/<> FIBER/LİF

bk. kel @@ bk. tel @@ Ham selüloz.

fark (ile)FIBRE/TELCİK/LİF ile/||/<> FIBRIN/FIBRINE/FIBRA/BLUTFASERSTOFF/FİBRİN/LİYFİN ile/||/<> FIBRE/FIBRA/FASERN/TEL/LİF

genel uygulayım: İplik, kâğıt gibi özdekleri oluşturan ince, uzun öğe. | dokumacılık: Dokuma özdeklerinin tek kat iplik biçimindeki en ince öğesi. | (Lat. fibrilla = küçük iplik): Bir teli meydana getiren daha ince iplikçikler; sinir ya da…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: l ile başlayan 432 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.089 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“tel” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

1. Türlü metallerden yapılmış, kopmaya karşı bir direnç gösteren ince uzun nesne

2. Bu nesneden yapılmış veya bu nesne biçiminde olan

3. Tencere, çaydanlık vb.ni ovarak temizlemek için kullanılan nesne

4. İnsan saçını oluşturan ipçik

5. Bazı organizmaların demet durumundaki oluşumunu meydana getiren ipçiklerin her biri; lif

Birleşik sözler: tel cambazı, tel çivi, tel dikiş, tel dokuma, tel dolap, tel fırça, tel halat, tel ıspanak, tel kadayıf, tel kafes, telkâri, tel kurdu, tel küf, tel küflüce, tel peynir, tel örgü, tel şehriye, tel tel, tel zımba, dikenli tel, bam teli, elektrik teli, gelin teli, kafes teli, lehim teli, telgraf teli, zımba teli, ses telleri

Güncel Türkçe Sözlük (2)

► telgraf

Birleşik sözler: telyazı

Aydınlatma Terimleri Sözlüğü, 1973

Elektrik akımının geçmesiyle akkorlaşan, tel biçiminde, tungstenden ya da kömürden iletken.

İng. filament · Fr. filament · Alm. Leuchtdraht

Biyoloji Terimleri Sözlüğü, 1998

1. Bağ dokusunda bulunan kollagen, elâstik ve retiküler iplikler. Lif. 2. Kas, sinir ve bağ dokusu gibi dokularda bant oluşturan uzun hücre ya da hücreler topluluğu. 3. Yünde ve saçtaki keratin gibi protein uzantılar.

Eski lîf · İng. fiber · Fr. fibre · Alm. Fasern · Lat. fibra: şerit

Metalbilim İşlem Terimleri Sözlüğü, 1972

Çembersel arakesitli, ince uzun metal nesne.

İng. wire · Fr. fil · Alm. Draht

Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlüğü, 1981

<i>Sinema/TV.</i> Elektrik ışıtaçlarında, radyo ışıtaçlarında bulunan, ısıya çok dayanıklı, ergime noktası çok yüksek, elektrik akımı geçirilince akkor olabilen tungstenden incecik tel.

Eski filaman · İng. filament · Fr. filament · Alm. Glühfaden, Glühdraht, Draht, Heizfaden

Yerbilim Terimleri Sözlüğü, 1971

Kimi minerallerin dokusunu yapan ince iplikler.

Eski elyâf · İng. fiber · Fr. fibre · Alm. Faser

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976 (1)

(I) 1. Dokuma tezgahında çözgü iplerinden herbiri. (Bekilli *Çal -Denizli) 2. İnce dikiş ipliği. (-Kars)

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976 (2)

(II) İnce, uzun ipe benzer biçimde dökülmüş kadayıf hamuru. (*Bozüyük -Bilecik)

Zooloji Terimleri Sözlüğü, 1963

(Lat. fibra = şerit): Küçük, iplik biçiminde bir yapı olup kas ve sinir dokusunun yapısında ve bağ dokusunun göze-arası maddesinde bulunur.

Eski lif · İng. fibre · Fr. fibre · Alm. Fasern · Lat. fibra

Etimoloji Sözlüğü

‘türlü metallerden yapılan ince ip, kiriş’

~ Az tel. -Nog tel. -Kmk tel.
< Erm tʻel ‘thread, wire’. -Arapça (Suriye) tel ‘fil de fer’ Türkçeden alınmıştır. Kürtçede de têl olarak kullanılır. Arnavutça tel Türkçeden alındığı gibi Rumca τέλι de Türkçeden geçmiştir (Andriotis: EL 360).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“tel” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

TEL (1)

i. kısaltma yoluyle. Telgraf [Halk etimolojisinde kelimenin başındaki tel ile telgraf teli arasında bir ilişki kurulmuştur] . ѻ Tel çekmek (vurmak): Telgraf göndermek: İhtiyar babasına buraya sağ ve sâlim geldiğine dâir tel vuracakmış (Ömer Seyfeddin).

lugatim.com/s/TEL
TEL (2)

i. ( Erm. tel ) [Kelime Türkçe’den Arapça ve Yunanca’ya da geçmiştir] 1. Çeşitli mâdenlerden yapılan ve çeşitli işlerde kullanılan, kopmaya karşı dayanıklı çok ince ve uzun nesne: “Elektrik teli.” “Keman teli.” “Anten teli.” “Telefon teli.” “Telgraf teli.” İki gün sonra doktor bir parça tel, bir de telefon âleti ile geldi (Ahmed Midhat Efendi). Pehlivan (…) başını iptidâî bir tamburanın telleri üzerine eğmiş… (Ahmet Hâşim). Bu sazların duyulur her telinde sâde vatan (Yahyâ Kemal). 2. Böyle bir nesneden kafes şeklinde örülmüş levha: “Kümes teli.” “Pencere teli.” 3. Bâzı organizmaların demet şeklindeki oluşumunda bulunan ipçiklerden her biri, lif: “Kas teli.” “Sinir teli.” Âsâbının sızlayan tellerinde duyduğu o nâşenîde sonbahar mûsikîsi… (Ahmet Hâşim). 4. İnsan saç veya sakalının bir tek ipçiği: Sakallarının her teli titriyordu (Reşat N. Güntekin). Perçeminde bir tel beyaz yok (Yusuf Z. Ortaç). 5. Gelinlerin başına takılan uzun, ince, parlak beyaz nesne [Daha çok duvak kelimesiyle kullanılır]: “Tel duvak kuşatmak.” “Tel duvak takınmak.” Gelin alayları, teller duvaklar, donanmalar (Orhan V. Kanık). Ve gönlünden kopup bize bir yaprak / Bir tomurcuk gönderene gül gitsin / Düğünlerle tadı gelsin barışın / Kızlarıma duvak gitsin tel gitsin (Ârif N. Asya). ѻ Tel çekmek: 1. (İki yer arasına) Tel germek, telle sınırlandırmak. 2. Nakış işlenecek bir kumaştan iplik çekmek. 3. halk ağzı. Telgraf çekmek.   Tel duvak düşkünü: Dul kadın.   Tel kırmak: Yanlış ve münâsebetsiz bir iş yapmak veya söz söylemek, gaf yapmak [Eskimiştir]: Ey şâne kıyl ü kāl ile tel kırmadan varıp / Şerh eyle yâre hâl-i perîşânı mû-be-mû (Cevdet Paşa). Ey şâne ser-i zülf-i perîşâna dokunma / Tel kırma sakın hâtır-ı yârâna dokunma (Tıflî – Ş.A.D.). Ey bâd-ı sabâ uğrar isen yâre selâm et / Tel kırma sakın zülf-i perîşâna dokunma (Mahmud Celâleddin Paşa). Tel tel: Teller hâlinde, her teli ayrı ayrı ve tek tek: Yel estikçe tel tel olur / Siyah zülfün burmaları (Karacaoğlan). Tel turna etmek: Kusûrunu ve sırrını âleme yaymak. Tel vurmak: halk ağzı. Telgraf çekmek: İhtiyar babasına buraya sağ ve sâlim geldiğine dair tel vuracakmış (Ömer Seyfeddin). Teli kırmak: argo . Bulunduğu yerden ilişkisini keserek ayrılmak, ipi koparmak. Teller takmak (takınmak): Aşırı derecede sevinen ve bunu davranışları ile gösterenler için alay yollu kullanılır.

lugatim.com/s/TEL
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp