Sözlük › T › tembel

tembel

s.

İlişkililer savak -ğı II · savak II · tembelhane · tembel harcı · kaburgası kalın · haylaz haylaz · kırmızılı · tostçu · amaçsızca · belki · tersine · yarı · +2 ›

Açıklama

Yolculuk tutkularım, belki de PTT’nin önündeki kaldırımdan gelen geçeni, yolun iki yanından akan yeşilli kırmızılı tramvayları, amaçsızca ve tembelce, çoğu kez yarı-uykulu seyrederken değil de, tam tersine, gözümün sanki beyaz yelkenliye takılıyor imişcesine Kıztaşı’na takılıvermesi dolayısıyla başlamıştır. 88-89.

Köken ailesi

Farsça tenbel kökünden gelen 2 sözcük:

tembelhane

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları savak -ğı II savak II
Dolaylı ilişkili sözcükler (3) haylaz haylaz kaburgası kalın tostçu
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (3 sözcük)

“tembel” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “tembel” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilTEMBEL değil/yerine DERTLİ

Uyanık iken uyuyan. İLE/DEĞİL/YERİNE/>< Uykudayken uyanan.

fark (ile)TEMBEL ile HAYLAZ/HAYTA/HAYMANA

... İLE Hoşa gitmeyen davranışlarda bulunan kişi. | Çalışma gücü varken çalışmayan, aylaklık eden.

yerine / değilTEMBEL değil HANTAL
yerine / değilSABIRSIZ değil TEMBEL
yerine / değilTENBEL değil TEMBEL/AĞIRCANLI/HAYMANA

Temel, kök. @@ İş görmeyi, çalışmayı sevmeyen, çaba göstermekten, sıkıntıdan kaçan kişi. | İşlevini yerine getirmede yavaşlık gösteren örgen.

fark (ile)TEMBEL/LİK ile/ve/<> AYLAK/LIK

TENBEL[Fars.]: Tembel, üşengeç, ağır davranan.

fark (ile)TEMBEL/LİK ile/ve/||/<> SEDANTER

... İLE/VE/||/ Düzenli fizikî hareketliliğin olmadığı, tembel ve hareketsiz yaşam tarzı süren.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: l ile başlayan 432 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.090 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“tembel” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Farsça tenbel

1. İş görmeyi, çalışmayı sevmeyen, çaba göstermekten, sıkıntıdan kaçan (kimse); ağırcanlı, haymana

2. Fonksiyonunu yerine getirmede yavaşlık gösteren (organ)

Birleşik sözler: tembelhane, tembel teneke, kafası tembel, sultani tembel

Etimoloji Sözlüğü

‘iş görmeyi, çalışmayı sevmeyen’

~ Tkm temmel.
< Far tanbal ‘lazy, sluggish’. Türkmence temmel biçimi benzeşme (assimilation) sonunda oluşmuştur.
Rumca τεμπέλης biçimi Türkçeden alınmıştır (Andriotis 361).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“tembel” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

TEMBEL – TENBEL

( ﺗﻨﺒﻞ ) sıf. ve i. ( Fars. tenbel ) [Kelime Türkçe’den Yunanca’ya da geçmiştir] Çalışmaktan hoşlanmayan, çaba göstermeyen, gayretsiz, iş yapmak hususunda ağır davranan (kimse): Ama siz beni tembel alıştıracaksınız (Ahmed Midhat Efendi). Halbuki oğlu hodgâm, azimsiz, müsrif, tembel… (Ömer Seyfeddin). Nûran rûhen tembeldi (Ahmet H. Tanpınar). ѻ Tembele iş buyur, sana akıl öğretsin: İstenen şeyi yapacağı yerde akıl öğretmeye kalkan kimselere söylenir: Şu olacak ki ben gidip gelirsem seksen adım, siz gidip gelirseniz kırk adım sonra su içebileceksiniz… Tembele iş buyur, sana akıl öğretsin derler (Ahmet Râsim). Tembel tembel: Hiçbir gayret sarfetmeden.

lugatim.com/s/TEMBEL – TENBEL
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp