Sözlük › T › tetik –ği

tetik –ği (tetiği)

a./s.tetik*sic (özgün yazım)mecaz

İlişkililer tetik olmak · adımını tetik atmak · alarm · fıs fıs · hızlı

Açıklama

  1. 1. mec. istif, hal. 2. hızlı, çevik.
  2. 1. Çabuk davranan, çevik, dikkatli, uyanık.

Örnek

1 Hilmi Bey ile Şakir'in bu Kübra meselesinden biraz fazla telaşa düştükleri, hatta hiç tetiğini bozmayan Hacı Etem'in bile bugünlerde suratı asık olduğu söyleniyordu.
2 "Elektrik lambalarının aydınlığında tetik adımlar atan, kısa etekli bu işçi kızın koştuğunu görenler, ne yazık ki onun bir aşk randüvüsüne (sic) gittiğini zannederlerdi."
Sıhhatli tavuk kıpırdak ve tetik olur, iyi yer, kursağı dolu olur, eşinir ve gıdaklar.”, Tavukçuluk, 1962, 26 2. S. Dikkat ve özen gerektiren, nazik. “Tetik iş.

Kaynak Sabahattin Ali, Kuyucaklı Yusuf, 58 | Saliha Öz, 68

Kişi Sabahattin Ali · Saliha Öz

Anlam/Değer ilişkileri

Dolaylı ilişkili sözcükler (2) alarm fıs fıs

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.090 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“tetik” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Ateşli silahlarda ateşlemeyi sağlamak için çekilen küçük parça

Güncel Türkçe Sözlük (2)

1. ► çevik

2. ► nazik

Birleşik sözler: atik tetik, kulağı tetikte

Uygulayım Terimleri Sözlüğü, 1980

elektrik: Bir çevrim kesicinin işleyişine etki ederek açılmasını önleyen düzen.

Eski deklanşör · İng. tripping device · Fr. déclencheur

Etimoloji Sözlüğü

‘ateşli silahlarda ateşlemeyi sağlamak için çekilen küçük parça’

Kıpçakçada tetik ‘key to something hidden which only its maker knows’ olarak geçer. Redhouse tetik biçimini ‘a trigger of a gun, etc.; a notch in the tumbler of a gunlock; any similar mechanical contrivance for setting free a spring to act’ olarak vermiştir (493). Ancak kökenini belirtmemiştir.
Dankoff (ALT D11) Ermenice tʻatʻ ‘palm, sole’ tʻatʻik biçiminden geldiğini öne sürmüştür.
Kürtçe tetik ‘détente d’une arme à feu’ (Jaba-Justi 94) Türkçeden alınmıştır.
Türkçeden Tacikçeye de geçmiştir (Doerfer: TLT 282).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“tetik” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

TETİK (1)

i. ( tetik [?]) 1. Tüfek vb. ateşli silâhlarda, çekildiğinde ateşleme işini yapmak üzere zembereği harekete geçiren mâdenî dil: Tetiğe dokundum. Yerde bir çırpınma… (Refik H. Karay). 2. teşmil. Bir hareketi ânî olarak başlatmaya yarayan parça. ѻ Tetiğe basmak – Tetiği çekmek: Ateş etmek: Turgut tam tetiği çekecek iken / Kolundan şiddetle tutarak birden / Dedi: “Turgut, yapma, bu iş pek günah!” (Ziyâ Gökalp).

lugatim.com/s/TETİK
TETİK (2)

sıf. ( Eski Türk. tіtik “akıllı, zeki” ) Çevik, çabuk davranan, dikkatli ve uyanık: Elinde mavzer, tığ gibi tetik bir delikanlıydı (Refik H. Karay). Bu seni yetiştiren ulu millet / Ağırbaşlı, dimdik / Uyanık, tetik (Behçet K. Çağlar). ѻ Tetik durmak: Dikkatli ve hazırlıklı bulunmak: Herkes silâh başında tetik duruyor (Ömer Seyfeddin). Pervâne Subaşı’nın öğüdünü tutup tetik duracağına Çudar hayvanına uymuş, Türkmen’i küçümseyerek serinlemek için zırhını çıkarmıştı (Kemal Tâhir). Demircan oradaysa tetik durun, şakası yoktur haaa!… (Kemal Tâhir). Tetik davranmak: Uyanık ve dikkatli olup ânında davranmak: Çâre düşünün, tetik davranın, Leandr, Seli’yi kaçırmaya bir düzen kurmuş (Ahmed Vefik Paşa). Vakit yok. Tetik davranmadın mı topun ağzındasın (Mahmut Yesâri).   Tetik üstünde olmak: Tetikte beklemek: Lili'ye olduğu kadar Bobby'e de güvenmediğimden, ben hep tetik üstündeydim (Attilâ İlhan).  Tetiğini bozmamak: Telâş göstermemek, soğukkanlı davranmak: Kadın tetiğini bozmadan süratle uzaklaşıyor, talikada oturan arkadaşlarının yanına koşuyordu (Musâhipzâde Celâl). Tetikte beklemek (bulunmak, durmak, olmak vb.): Çok uyanık ve dikkatli beklemek (bulunmak, oturmak, olmak), fırsat kollamak: Dokunma keyfine; yalnız tetik bulun, zîrâ / Deniz kadın gibidir, hiç inanmak olmaz hâ (Tevfik Fikret). Bütün devletler onu kendilerine lokma etmek hazırlığı içinde tetikte bekliyorlardı (Sâmiha Ayverdi). Park yerlerini kaçırmamak için tetikte dururdu (Târık Buğra).

lugatim.com/s/TETİK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp