Sözlük › Y › yoz

yoz

s.yozhalk

İlişkililer yozdaş · yozluk · yozlaşık · yozucu · yoz kuş · Davar · koyun I · koyun II

Açıklama

1. süt vermeyen koyun, davar. 2. Bahtı getirmez, talihsiz.

Örnek

Ne kara yazılmış alnıma yazı / Varsak da aşiret tanımaz bizi / Sarız'dan aşağı Yalak'ın düzü / Sağmalların yayılırdı yozunan.
Yoz: koyun, davar.
Kara bahtım yoz olur, / Taşa bassam iz olur. / Ağustosta suya girsem, / Balta kesmez buz olur., Halk şiiri, ?

Kaynak Dadaloğlu | Boğazlıyanlı Terzi Tahir Güleryüz), 2004?

Kişi Dadaloğlu

Yıl/Tarih 2004

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler yozdaş yozluk
Dolaylı ilişkili sözcükler (1) Davar
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (3 sözcük)

“yoz” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “yoz” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

Fark kayıtları

eşit (=)YOZ =

doğada olduğu gibi kalarak işlenmemiş verimsiz toprak / yabani / soysuz, yozlaşmış / değeri düşük, niteliksiz, cinsi bozuk / kısır ve erkek davardan oluşan sürü / yazın kırda kalıp otlatılan davar

yerine / değilDEJENERE değil/yerine/= YOZ

Doğada olduğu gibi kalarak işlenmemiş olan. | Kaba, adi, bayağı. | Yozlaşmış. | Kısır.

fark (ile)HECİN ile YOZ

Çift hörgüçlü ve çok hızlı koşan cins deve. | Tek hörgüçlü deve. İLE Tek hörgüçlü dişil deve. | Davar sürüsü.

yerine / değilYOZ değil/yerine/= KABA | KISIR

Doğada olduğu gibi kalarak işlenmemiş olan kaba Yozlaşmış dejenere kısır I Davar sürüsü Tek hörgüçlü dişi deve

fark (ile)DEGENERATE/DEJENERE ile/||/<> DEJENERE/YOZ

Bozulma, normal yapı ve görevini kaybederek bozulma gösterme. | Bozulmuş, bozuk. @@ ...

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: z ile başlayan 380 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: y ile biten 135 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“yoz” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Doğada olduğu gibi kalarak işlenmemiş olan

2. ► kaba

3. Yozlaşmış; dejenere

4. ► kısır (I)

5. Davar sürüsü

6. Tek hörgüçlü dişi deve

Etimoloji Sözlüğü

‘doğada olduğu gibi kalarak işlenmemiş verimsiz toprak’ / ‘yabani’ / ‘soysuz, yozlaşmış’ / ‘değeri düşük, niteliksiz, cinsi bozuk’ / ‘kısır ve erkek davardan oluşan sürü’ / ‘yazın kırda kalıp otlatılan davar’

~ Tkm yoz ‘kısır’: yoz mal ‘kısır mal’.
Orta Türkçe yoδ- ‘zamanla soysuzlaşmak, bozulmak (bitki, hayvan)’ kökünden geldiği anlaşılıyor. bk. Clauson. Kâşgarlı Mahmud’a göre yoza- erkeği ile çiftleştiği hâlde gebe kalamayan kısır hayvanlar için kullanılır. Bu anlamın Türkçenin yanı sıra çağdaş diyalektlerden Türkmencede de saklandığı görülüyor.
Ağızlarda yozukmak biçimi ‘ayrılmak’ olarak geçer. Anadolu ağızlarında yoymak ‘eski durumunu yitirmek, bozulmak’ olarak kullanılır. Ağızlarda yoylu ‘çok gezen, başıboş’ olarak geçer. Yoylu ‘kötü kadın’ anlamında da kullanılır.
Bulgarca joz Türkçeden geçmiştir (BER 2: 105).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“yoz” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

YOZ

sıf. (Eski Türk. * yoz > yoza-mak “döl vermemek” > E. T. Türk. yoz “kısır; yavan, bayağı”) 1. İşlenmemiş, tabiatta olduğu gibi kalmış: “Yoz toprak.” “Yoz hayvan.” 2. Katmersiz, sâde, yalınkat. 3. Kaba, âdî, bayağı: “Yoz adam.” 4. mec. Maddî ve mânevî değerini yitirmiş, soysuzlaşmış, dejenere: “Yoz fikirler.” “Yoz üslûp.” 5. halk ağzı. Kısır. 6. E. T. Türk. ve halk ağzı. Yavan: Yağına kıyamayan çöreğini yoz yer (Atasözü).

lugatim.com/s/YOZ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp