‘koyun ve keçiye verilen ortak ad’ / ‘koyun veya keçi sürüsü’
~ Az davar. -Tkm dovar. -TatK tıvar. -Çağdaş diyalektlerde tabar ‘mal’ olarak geçer.
Türkiye Türkçesinde davar ‘evcil hayvan, özellikle koyun’, Azeri alanında davar ‘küçük boynuzlu evcil hayvan; koyun, keçi’, Türkmencede ise dovar ‘evcil hayvan, özellikle koyun ve keçi’ olarak kullanılır. Tatarcada tıvar ‘genel olarak evcil hayvan’ olarak geçer.
Eski Türkçeden başlayarak kullanılır: Uyg tavar, tıvar ‘Habe, Ware’. Orta Türkçe tavar ‘Habe, Gabe, Tribut’. Eski Türkçede ed tavar ‘mal mülk’ anlamında kullanılır.
Türk diyalektlerinden Kalmıkçaya tawr ‘mal, mülk’ olarak geçmiştir. Geç çağlarda Moğolcaya tavar/tabar ‘goods, ware’ olarak girmiştir (Kara: Hamilton Arm 113). Kara ed tavar biçimine gönderme yapmıştır.
Sinor’a göre (UAS 13, 1962, 229-235) Türkçe davar ‘goods, possession’ biçimi taγar’ın etimolojik bir doublet’sidir. Eski ve yeni Türk diyalektlerinde ed tavar’a benzer biçimler sıklıkla kullanılır: erk türk ‘güç’ ; ed tavar ‘mal mülk’ eb bark ‘varlık, mal’, bağ borluk ‘yemiş bahçesi’. Dil biliminde bu biçimlere hendiadyoin adı verilir. Bunlar tek söz sayılır.
Moğolcada taγar ve tabar biçimleri geçer. Moğolcada -γ-, -‘- veya -β- yerine conventionnel bir işarettir. Moğolca -γ- ~ Türkçe -v- karşılığı ortaktır.
Türk-Moğol taγar ~ tabar ~ tavar ailesinde mükemmel bir uyum söz konusudur. Cleaves’e göre (HJAs 12, 1999, 438) taγar Moğolca değil Türkçedir. Cleaves’in düşünceleri her zaman açık olarak tanıklanmıştır ancak Sinor onun bu biçimin Moğolca yerine Türkçe olduğu yolunda oy kullanmasının nedenlerini açık olarak görememiştir. Ona göre bu biçimi bir gruba mal etmek anlamsızdır. Çünkü taγar’ın geçmişi, bizim “Türk ve Moğol” dillerinden söz edemeyeceğimiz zamanlara uzanır.
Sinor Farsçadaki değişik biçimlerin çeşitli zamanlarda hem Türkçeden hem de Moğolcadan alınmış olabileceği (tavar / taγar) görüşündedir. Bu biçimlerden tavar’ın Türk diyalektlerinde yaygın olarak geçtiğini biliyoruz. Örn. Eski Türkçede tavar, Orta Türkçede tavar biçimi kullanılır.
Çağdaş diyalektlerde de tabar, tavar biçimi geçer. Oyrotça tabar, Karakalpakça tavr, tavir, tävir, Başkurtça tuar, Türkmence, Yeni Uygurca, Özbekçe gibi diyalektlerde kullanılan o’lu tovar biçimlerinin Rusçadan geçtiği anlaşılıyor.
Sinor tavar ve taγar biçimlerinin birleştirilmesine karşı bir engel düşünülemeyeceğini öne sürüyor. Türk diyalektlerinde -γ- ~ -w- değişmeleri sık sık gözlediğimiz bir olaydır. Menges’e göre -γ- ~ -v- değişmeleri Batı Türk diyalektleri için tipik bir özelliktir. Menges bu yolda birçok örnek de saymıştır. Benzing Kumukça aγız ~ awuz örneği de vermiştir.