Sözlük › Y › yutmak

yutmak

f.

İlişkililer lokmalamak · zokayı yutmak · lüpür lüpür yutmak lüp lüp yutmak · afı (afi) küfü yemek deyim

Açıklama

ütmek, yenmek

Örnek

Derken yirmi yıl geçer aradan, bir an gelir sanki çok büyük bir baskıya karşı duramayarak ansızın böyle bir kitabı baştan sona bir solukta okuyup yutmaktan başka bir şey yapamazsınız, bir vahiy gibi gelir size okuduklarınız.
Oynuyorum. Büyüklere yutuluyor, küçükleri yutuyorum. .

Kaynak Tez, TTE, 82 | H Yavuz, Toarmina, 85

Kişi Hilmi Yavuz

Anlam/Değer ilişkileri

Yabancı karşılıkları lokmalamak
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Türkçesi varken... (3 sözcük)

“yutmak” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “yutmak” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)YUTMAK ile ŞOROLOP

Birdenbire ve hırsla (yutmak). | Yalan.

yerine / değilYUTMAK değil/yerine YEMEK

Hayvanlarda. İLE/VE/YERİNE/||/<>/> İnsanda.

köken / yönelim (< >)YUTMAK" ile/ve/||/<>/< FARKETMEMEK
fark (ile)KÜL BAĞLAMAK ile/||/<> KÜL ETMEK ile/||/<> KÜL GİBİ ile/||/<> KÜL OLMAK ile/||/<> KÜL UFAK OLMAK ile/||/<> KÜL YEMEK/YUTMAK ile/||/<> KÜL RENGİ

Ateş sönmek. gücünü, etkisini yitirmek. @@ Yakmak, kavurmak. Birinin varını yoğunu tüketmek, yok etmek. @@ Soluk, renksiz (bet beniz). @@ Bütünüyle yanmak. varını yoğunu yitirmek. @@ Çok küçük parçalara ayrılmak. @@ Kurnazca yapılan bir…

yerine / değilYUTUVERMEK/İÇİVERMEK değil/yerine YUTMAK/İÇMEK

Yeterince çiğnemeden/ağızda tutmadan. İLE/DEĞİL/YERİNE Yeterince[uzunca] çiğnedikten/ağızda tuttuktan sonra.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: y ile biten 135 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“yutmak” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

1. Ağızda bulunan bir şeyi yutağa geçirmek

2. Tam ve doğru söylememek

3. Haksız olarak kendine mal etmek, zorbalıkla elinden almak

4. İnanmak, aldanmak, kanmak

5. Söylemek istediği bir sözü kendini tutarak söylememek

6. İyice, eksiksiz olarak öğrenmek

7. Işık, ses gücünü, parlaklığını azaltmak

8. Dayanıp sesini çıkarmamak, katlanmak

Birleşik sözler: yutar hücre, sinekyutan, yelyutan, külyutmaz

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“yutmak” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

YUTMAK

geçişli f. ( Eski Türk. yut-mak ) 1. Ağızda olan bir şeyi boğazdan aşağı indirmek: Bu duygu bana o kadar hakîkî göründü ki lokmayı yutamadım, çıkaramadım ve kıpkırmızı kesildim (Peyâmi Safâ). Ahmet gülerek hapı alır ve ufacık tâneyi gözle zor görülür bir çabuklukla yutar (Bediî Fâik). 2. Yemek: Karac’oğlan der ki yemin etmeyim / Ballar yalayıp da ağu yutmayım (Karacaoğlan). Küçük balıklara büyüklerini yutmak iştihâsı verdi (Refik H. Karay). Ülen Ahmet! Altı palamutu nerene yuttun? (Burhan Felek). ♦ mec. 3. Hakkı olmayan bir şeyi kendine mâletmek, zorbalıkla almak: Nüfus azalmıştı, köyde ekseriyeti ihtiyarlarla kadınlar teşkil ediyordu. Eseoğlu borç verip yutamadığı için Kumdere’ye garazdı (Ömer Seyfeddin). 4. Sesini çıkarmayıp susmak, sessizce katlanmak, hazmetmek: Kimseye renk vermemek gayretiyle tekmil teessürâtını yutup hapsetmeye mecbur olurdu (Nâbîzâde Nâzım). Ben bunu düşündükçe yutamıyorum (Ahmed Vefik Paşa). 5. Söylemek istediği bir şeyi söylemeyip sabretmek: “Ona verilecek cevap dilimin ucuna geldi ama yuttum.” Ne zamandır içimden taşıyor taşıyor, fakat yine yutuyor, söylemiyordum (Mahmut Yesâri). 6. (Heceleri, kelimeleri) Gerektiği gibi ve hakkını vererek söyleyememek, tam telaffuz edememek. 7. (Bir şeyi) Kabul edip inanmak, (bir şeye) kanmak, aldanmak: Muhakkak alay etmek istiyordu ve bu o kadar aşikâr idi ki tâbîr-i mahsûsuyle yutmadığımı anlatacak bir fırsat kollamaya başladım (Hâlit Z. Uşaklıgil). Gözlerime bak bakayım. Ha şöyle! Ben bunları yutar mıyım sanıyorsun? (Reşat N. Güntekin). Bunun mânâsı yutmadık demekti (Refî C. Ulunay). 8. (Oyunda) Karşısındakinin parasını almak, kazanmak, ütmek. 9. mec. Tam ve eksiksiz olarak öğrenmek, ezberlemiş gibi bilmek: Bana iâre ettiği hikâye kitaplarını yuttum (Hâlit Z. Uşaklıgil). 10. teşmil. İçine alıp yok etmek: Bu sesler arasında gittikçe büyüyen bir uğultu vardı ki her şeyi yutuyor, sayhalar, nâralar bunun içinde kayboluyordu (Mehmet Rauf). Deniz neyi yutmaz? Süprüntü veya çiçek, hepsini… (Refik H. Karay). ► Yutmak fiiliyle deyimler: Afyon yutmak / Âleme (Ele, Halka) verir talkını, kendi yutar salkımı / Baston (Kazık) yutmuş gibi / Deveyi havutu (hamutu) ile yutmak / Dilini (Küçük dilini) yutmak / Dolma (Dolmayı) yutmak / Hapı yutmak / İğne yutmuş maymuna (köpeğe) dönmek / Kan yutmak / Kül yutmak / Yalayıp yutmak / Zokayı yutmak.

lugatim.com/s/YUTMAK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp