Sözlük › Y › yatmak

yatmak

f.müzik

İlişkililer uzanmak · ense yapmak · yatımlı · yatarlı · yatışlı · yatak -ğı · aklı yatmak · aptala yatmak / aptal ayağına yakmak · yanpala yatmak · yurt yatmak (yer için) · önüne yatmak (birisinin) deyim · salak salağa yatmak · +11 ›

Açıklama

  1. 1. Olmamak, gerçekleşmemek, alınmamak, başarısız olmak
  2. O iş yattı. Babamın işi yattı.
  3. Hiç öptün mü hiç yattın mı ne oldu/ Aldandın mı aldattın mı ne oldu

Örnek

Salağa yatıyorsunuz anladık fakat bizim uyuduğumuzu nereden çıkardınız?
bak rüzgâr çıkıyor Beşiktaş iskelesinde / antenler yatmış, kablolar dönüyor
Ve sonunda koskoca parti boydan boya yattı.
Hiç on altısındaki bir kızla yattın mı Halil?, TKiremitçi, 2005, 187 3. –e bir şeyi görmüyormuş, işitmiyormuş gibi yapmak, gibi yapmak
Bir kısmı müzik cihazının kulaklığını takıp duymaza yatıyor ve uykuya dalıyor.
Bir şey unutmuş ayağına yatıp derhal dışarı çıkmak için durumum müsaitti.

Kaynak NGüreli, 71 2. –ile Cinsel ilişkide bulunmak | BKÇağlar, 1968 | CDündar, C, 3.7.2016 ayağına yatmak deyim | AbdullahEnes, Sirayet, Mart2015, 12 | Esra Elönü, 9.1.2022, Star | V Çiçekli, 1991, 20

Kişi Nail Güreli · Behçet Kemal Çağlar · Abdullah Enes · Esra Elönü · V Çiçekli

Yıl/Tarih 1968 · 3.7.2016 · 9.1.2022 · 1991

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları uzanmak ense yapmak
Dolaylı ilişkili sözcükler (3) gürneşmek kösülmek pusulamak
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (4 sözcük)

“yatmak” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “yatmak” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)KULUÇKAYA OTURMAK/YATMAK ile/||/<> YAN GELİP OTURMAK/YATMAK

Genellikle dişi kuş yavru çıkarmak için yumurtaların üzerine yatmak. @@ Yan gelmek.

yerine / değilYATMAK değil UZANMAK

Uykulu. İLE/VE/DEĞİL Uyumadan.

fark (ile)GAFLET BASMAK ile/||/<> GAFLET ETMEK ile/||/<> GAFLET UYKUSUNDAN UYANDIRMAK ile/||/<> GAFLET UYKUSUNA DALMAK/YATMAK

Dalgın, dikkatsiz bir durumda bulunmak. uykusu gelmek. @@ Gaflette bulunmak. @@ Bilgisizlikten, idraksizlikten kurtarmak. @@ Dalgınlıktan ileri gelen uyuşukluk içinde olmak. idraksizlik, bilgisizlik, aymazlık içinde olmak.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: y ile biten 135 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“yatmak” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Bir yere veya bir şeyin üzerine boylu boyunca uzanmak

2. Uyumak veya dinlenmek için yatağa girmek

3. Yatay veya yataya yakın bir duruma gelmek, eğilmek

4. Geceyi geçirmek üzere bir yerde kalmak

5. Boş yere beklemek

6. İşlemez, çalışmaz durumda kalmak

7. Bir özellik kazanmak için bir şeyin içinde beklemek

8. Belli bir süreyi cezaevinde geçirmek

9. Ölü gömülmüş olmak

10. Düz bir duruma gelmek, düzleşmek

11. Cinsel ilişkide bulunmak

12. Bir düşünceyi veya bir öneriyi benimsemek, razı olmak

13. Heves etmek, eğimli olmak, eğilmek

14. Bulunmak, var olmak

15. Olumsuz veya başarısız bir sonuç almak

16. İşsiz kalmak, çalışmamak

17. Bilerek yenilmek, şike yapmak

Birleşik sözler: çekyat, hacıyatmaz

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“yatmak” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

YATMAK

geçişsiz f. (Eski Türkçe’den beri kullanılır) (-de, -e) 1. Boylu boyunca uzanmak: Babam karyolasında arka üstü upuzun yatıyordu (Yusuf Z. Ortaç). Uzanıp yatıvermiş sere serpe (Orhan V. Kanık). Kanepeye yatar, arada bir çocukluğumda çok işittiğim kahkahalarından birini atardı (Peyâmi Safâ). 2. Uyumak veya dinlenmek için yatağa girmek: Bilmem gaflet bastı yattı uyudu / Bilmem o yâr bize küstü gelmedi (Karacaoğlan). Kim bilir bu döşekte kimler yatar / Hangi rüyâları örter bu yorgan (Câhit S. Tarancı). Hanımefendi Nüzhet artık yatsın diyor (Peyâmi Safâ). 3. Hastalanıp yatağa düşmek, yatakta kalmak: Baksanıza, ben kaç gündür yatıyorum (Nâmık Kemal). Kış devam ettiği müddetçe evden hasta eksik olmadı. Çocukların biri yatıp diğeri kalkıyordu (Reşat N. Güntekin). Yattı, aylarca devam etti bu hal (Yahyâ Kemal). 4. Geceyi geçirmek için bir yerde kalmak: Üç gece bir köyde yattık (Nâmık Kemal). Fakat yâ Rabbi, ben bu gece bu odada yatmaya niçin mahkûmum? (Peyâmi Safâ). 5. Mezarda gömülü olmak: Medîne’de yatar peygamberimiz / Yâ Muhammed cânım arzular seni (Âşık Yûnus). Yaşamıştır derim en hoş ve uzun rü’yâda / Sende çok yıl yaşayan, sende ölen, sende yatan (Yahyâ Kemal). Kalede ve onun eteğinde serpilmiş mahallelerde Türk velîleri Roma ve Bizans taşlarıyle sarmaş dolaş yatarlar (Ahmet H. Tanpınar). 6. Hapiste kalmak, hapsedilmek: Ahmet’in karısı da kadınlar kısmında yatıyordu (Bediî Fâik). 7. (-le) Aynı yatağı paylaşmak: Geceleri Perver’le berâber yatıyordum (Kerîme Nâdir). 8. (-le) Cinsel ilişkide bulunmak: Köye bir Tatar karısı dadanmıştı, tavukları çalardı. Etli butluydu da. Yatardı önüne gelenle (Peyâmi Safâ). 9. Yatay veya yataya yakın duruma gelmek, bir tarafa doğru eğilmek: “Kayık sağa yattı.” Hele güneş ufka doğru yatarken Göksu’ya giren sandallarda bir ibâdethâneye gidiş huşûu sezmemek mümkün değildi (Sâmiha Ayverdi). 10. (Bir şey bir yerde) Kalmaması gerekirken kalmak, beklemek, âtıl durumda olmak: “Mallar gümrükte yatıyor.” “Koca bir servet toprakta yatmakta.” Hâlâ cevâbı verilmemiş milyonla dilekçe devlet dâirelerinde yatar (Burhan Felek). 11. (Belli bir işleme tâbi tutulmak için) Bir şeyin içinde bir müddet beklemek, bekletilmek: “Kireç kaymağında yatmak.” “Tuzlu suda yatmak.” 12. (Gemi için) Demir atmış olarak beklemek: İskelede yatan vapurların bacaları hafif hafif duman çıkarıyorlar (Sait Fâik). 13. mec. Bulunmak, var olmak, mevcut olmak: Her zâbitin kalbinde bir Murat Bey yatıyor (Aka Gündüz). İçinde dağ gibi bir hayal yatar (Behçet K. Çağlar). Latîfe idi, ama altında oldukça mühim ve ciddî bir mesele yatıyordu (Burhan Felek). ♦ (-e) 14. Yatkın duruma gelmek, alışmak: “Eli işe yatmak.” Dili bir türlü İspanyolca’ya yatmayan anasından… (Refik H. Karay). Bir dam altında yatıp kalkmamıza rağmen dilim dillerine yatmamıştı (Refik H. Karay). 15. argo. Bir şeyle yetinmek zorunda kalmak: Çocuk meraklısıdır. Bebek’te eğlenir, Arnavutköy’de kuzu ciğeriyle piyaza yatar (Ahmet Râsim). Aylıkları naylon çoraplara döküp ay başlarına kadar işkembe çorbalarına yatmak filân hiç bunun yanında (Attila İlhan’dan). Yoksa öğlen akşam sâde suya patates ile kapuskaya yatarsınız ki Afganistan mültecîleri sizin yanınızda pâdişah!… (Hâlit Çapın’dan). 16. mec. Olumlu kabul etmek, yanaşmak: Bu teklifleri insan vehleten kabul edemiyor. Bunların icrâsı mümkün değil gibi geliyor. Fakat sonra yavaş yavaş zihin yatıyor (Hüseyin R. Gürpınar). Amma eskimenin sonu yıpranmak, çözülüp dağılmak ve bir mânâda da ölüm demek olduğuna göre insan oğlu eskimeyi nasıl istesin, gönlü bu işe nasıl yatsın? (Sâmiha Ayverdi). ♦ (–) 17. İşsiz olmak, çalışmamak, tembellik etmek: “Bütün gün yatıyor.” 18. argo. (İş, durum, teklif vb.) Yürümemek, kalmak, başarısızlığa uğramak: “Bizim takım yattı.” Kadın, yapamayacağı şeyi istedi mi erkekten bu iş yatmış demektir (Târık Buğra). Öyleyse yatar bu iş. Haydi eyvallah! (Orhan Kemal’den). ѻ Yat borusu: asker. Yatma zamânını bildiren boru: Sabahki kalk borusu, akşamki yat borusu (Cenap Şahâbeddin). Yatacak yeri yok: Çok günahkâr kimseler için söylenir: Yazık, temelli günah! Ulan senin yatacak yerin yok (Kemal Tâhir’den). Yatıp kalkmak: 1. Gecelerini bir yerde geçirmek, orada yaşamak: Mektepte yatıp kalkıyorlar (Sait Fâik). Bir dam altında yatıp kalkmamıza rağmen dilim dillerine yatmamıştı (Refik H. Karay). 2. Cinsel ilişkide bulunmak. Yattığı yeri bilmemek: Çok yorulduğu için yattığı yerin farkında bile olamayacak şekilde derin bir uykuya dalmak: Geze geze tabanlarım şişti. Gene bu gece yattığım yeri bilmeyeceğim (Sâmiha Ayverdi). ► Yatmak fiiliyle deyimler: Bıçak altına yatmak / Bir abam var atarım, nerde olsam yatarım / Bir kalıp yatmak / Çamura yatmak / Kafayı vurup yatmak / Kuluçkaya yatmak / Nur içinde yatsın / Pusuya yatmak / Üstüne yatmak / Yeme de yanında yat.

lugatim.com/s/YATMAK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp