Sözlük › Z › zurna

zurna

dey.a.müzik

İlişkililer zil zurna · sinsin · çalar · münasebetsiz

Açıklama

  1. babanız zurna çalar mıydı? münasebetsiz soru veya laf.
  2. Vaktiyle eski ailelerde sık tekrarlanan bir fıkra vardı. Rivayete göre II. Mahmut döneminde,
  3. Münasebetsiz Mehmet Efendi lakabıyla ünlü biri varmış. Padişah da merak etmiş ona neden

Örnek

Münasebetsiz dendiğini ve saraya getirip karşısına almış. * Münasebetsiz Mehmet Efendi, el etek öptükten sonra, padişahın önünde boynu bükük öyle durmaya başlamış. * Padişah da sormuş kendisine: -Sana neden münasebetsiz diyorlar, diye? -Bilmiyorum sultanım... * Kısa bir sessizlik olmuş II. Mahmut'la Mehmet Efendi arasında; derken Mehmet Efendi, başını hafif doğrultarak padişaha: -Babanız, diye sormuş; zurna çalar mıydı? * II. Mahmut, anladım anladım gibilerden başını sallamış ve çıkartmış saraydan Münasebetsiz Mehmet Efendi'yi.

Kaynak Ç Altan, Ml, 07.10.2011

Kişi Çetin Altan

Yıl/Tarih 07.10.2011

Anlam/Değer ilişkileri

Dolaylı ilişkili sözcükler (3) çalar münasebetsiz sinsin

“zurna” ile karşılaştırılan sözcükler

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “zurna” ile ilişkili sözcükler

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

eşit (=)ZURNA =

keskin ses çıkaran bir çalgı

fark (ile)KURNA ile/ve/||/<> ZURNA

Hamama gidildiğinde/gidip beğenilmeyen/beğenmeyen. İLE/VE/||/ Düğüne gidildiğinde/gidip beğenilmeyen/beğenmeyen.

yerine / değilSURNAY değil/yerine/= ZURNA

cura zurna çatlak zurna zilzurna Ağaçtan yapılan iki karış boyunda ağız bölümü yayvan keskin bir ses çıkaran ve çoğu zaman davulla ya da dümbelekle birlikte çalınan nefesli çalgı

fark (ile)ZURNA ile/ve ARAKIYE/MEY

Keskin bir ses çıkaran ve çoğu zaman davulla ya da dümbelekle birlikte çalınan soluklu çalgı. İLE/VE Küçük zurna. Doğu Anadolu'da kullanılır. | Dervişlerin giydiği, tiftikten yapılmış ince külah.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: a ile başlayan 2.674 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: z ile biten 1.585 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“zurna” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Farsça surnāy

Ağaçtan yapılan, iki karış boyunda, ağız bölümü yayvan, keskin bir ses çıkaran ve çoğu zaman davulla veya dümbelekle birlikte çalınan nefesli çalgı

Birleşik sözler: cura zurna, çatlak zurna, zilzurna

Etimoloji Sözlüğü

‘keskin ses çıkaran bir çalgı’

Türkçede surna olarak da geçer.
~ Az zurna. -Tkm surnay ‘zurna’. -Nog zurna, zurnay. Krg surnay. Özb surnay.
< Far sūr-nā, sūr-nāy ‘a trumpet, a clarion blown on feast-days’ (sūr ‘nuptials; a banquet, feast, entertainment’, nā, nāy ‘a reed’). Farsçada zurnā ‘a trumpet, a hautbois’ olarak da geçer.
Németh’e göre (ALH 3: 192) Türkçeye surna olarak geçmiş, daha sonra zurnaʼya çevrilmiştir. Räsänen: V 433b; 533a; Ramstedt (SKE 44) Korece čjura ‘a kind of wooden trumpet or horn’ biçimini Moğolca çura, çurana ‘trumpet’ ve Altayca çurana gibi sözlerle karşılaştırmıştır. Bu biçimlerin Farsçaya geçtiğini de (? işaretiyle) eklemiştir.
Türkçeden Balkan dillerine de geçmiştir. Blg zurnà; Srp zùrna; R ζουρνὰς; Rum sùrlă; Arn zurnë (BER 1: 660; Škaljić: Turc 657; Skok: EtRj 3: 665; Şăineanu: InflOr 2: 331; Andriotis: EL 117; Kakuk: ÉlOsm 433).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“zurna” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ZURNA

i. (Fars. nāy-ı sūr > sūr-nāy – sūr-nā > sur-na ’dan) [Kelime Türkçe’den Balkan dillerine de geçmiştir] Özellikle davul ve dümbelekle çalınan, keskin sesli, kamıştan yapılma üflemeli saz [Mâdenî olanları da vardır]: Fakat sabahleyin zurna ve davul seslerine karışan nâralar, türküler beni uyandırdı (Ömer Seyfeddin). Zurna hım hım mı nedir, söylemiyor bir türlü / Üfleyen çingenenin rengi mezar, kendi ölü (Mehmet Âkif). Saz şâirlerinin kahvelerine gidip zurna, çifte nağra, zilli maşa, çığırtma, darbuka dinleyerek sahuru ederlerdi (Sâmiha Ayverdi). ѻ Zurnada peşrev olmaz, ne çıkarsa bahtına: “Belli bir esâsa göre yapılmayan rastgele işler için umduğunu bulamayabilirsin” anlamında kullanılır. Zurnanın zırt dediği yerde: Bir işin en nâzik yerinde, can alacak yerde.

lugatim.com/s/ZURNA
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp