Sözlük › Kökenine göre › Köken aileleri › Arapça › devr
Arapça devr
Arapça “devr” kökünden gelen 27 sözcük. Köken bilgisi Fethi Gedikli Sözlüğü'nün köken sütunundan, TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten ve Kubbealtı Lûgatı'ndan alınmıştır; başlığı bağlantılı olanlar sözlükte de yer alır; rozetlere tıklayarak sözcüğün FaRkLaR.net, TDK ve Kubbealtı'ndaki karşılığına gidebilirsiniz.
( ﺩﺍﺋﺮ ) sıf. (Ar. devr “dönmek”ten dā’ir ) 1. Dönen, devreden: “Çarh-ı dâir.” Ehl-i feyzin eseri kalmasa da nâmı kalır / Zikr-i Cem dâir-i bezm olmadadır câm …
Kubbealtı: Ar. devr “dönmek”ten dā’ir
FaRkLaR.net
- Olumsuz/kötü niyetli kasıt. İLE/DEĞİL Gelişmek/geliştirmek üzere/için. [Bazı bilgi ve durumlar, herkese değil bazı kişilere verilebilir/verilmelidir.]
- AIR CURRENT/COURANT D'AIR/WETTERSTROM/HAVA AKIMI/HAVA CEREYANI: [boş]
- AIR CROSSING/CROSSING D'AÉRAGE/WETTERKREUZ/HAVA KÖPRÜSÜ: ...
- CIEL/GÖK/SEMA: (astronomi)
- SKY BORDER/BANDE D'AIR/FRISE DE CIEL/LUFTSOFFITTE/GÖK/SEMA: Dekor gök için kullanılan sözcük.
Bir şeyin kendi ekseni etrafında yaptığı dolanma hareketi
TDK: Arapça devr
FaRkLaR.net
- AXIS OF ROTATION/AXE DE ROTATION/ROTATIONSACHSE/UMDREHUNGSACHSE/DÖNME EKSENİ/MİHVER-İ DEVRÂNI: Dönen bir cismin her noktasının çizdiği çemberlerin merkezlerinden geçen doğru. | Bir dönel oyutun ya da dönel yüzeyin oluşurken çevresinde döndüğü eksen. | Bir buzsul birim gözes…
- AXIS OF THE CELESTIAL SPHERE/AXE DU MONDE/WELTACHSE/HIMMELSACHSE/GÖK EKSENİ/MİHVER-İ SEMÂ: İki ucu sonsuza uzatılmış olarak düşünülen yer ekseni, günlük devinmede yıldızların çevresinde döndüğü eksen. (bk. şekil G. 68) | (astronomi)
- REVOLUTION/RÉVOLUTION/REVOLUTIO/UMLAUF/DÖNME/DÖNME EKSENİ/DEVİR/DEVERAN: bk. dönme ekseni, döngesel koni, dönel oylum, dönel yüzey, dönel katı oyut. | (...)
- ROTATION/DREHUNG/DÖNME: Bir cismi
- BEYAZ SAYFA AÇMAK: Bir konuda geçmişi unutarak geleceğe umutla bakmak.
- DEVİR AÇMAK: Tarihte özellik taşıyan yeni bir çağ başlatmak.
- ÇIĞIR AÇMAK: Bir alanda yeni bir yol, yöntem başlatmak.
- DEVİNİM: Organik.
- DEVİR: Mekanik.
( ﺩﻭﺭﻯ ) sıf. (Ar. devr ve nispet eki -і ile devrі ) 1. Devir 1 ile, dönme ile ilgili: “Devrî hareket.” 2. Belli bir seyir tâkip ettiği için belirli aralıklarl…
Kubbealtı: Ar. devr ve nispet eki -і ile devrі
FaRkLaR.net
- İnsanın ortaya çıkışı ve taştan araçlar yapmasından başlayarak kalkolitiğin sonuna kadar geçen tarih öncesi dönem Taş Çağı
- devirli Devirle ilgili çevrimsel
- ERKEN TAŞ DEVRİ: Yaklaşık 2,6 milyon yıl önceden başlayıp 400.000 ila 250.000 yıl önceye kadar süren ve Oldowan ve Acheulean denen taş alet kullanımını içeren bir zaman aralığıdır. Afrika’daki Erk…
- ERKEN ULAŞMA: Gerek avlayarak gerekse de leş yiyerek ölü hayvan gövdesini tüketmede erken sıralarda (genellikle ilk sırada) yer alarak kaynak elde etme. [ açıklamaların devamı için... bkz. > ev…
( ﺍﺩﻭﺍﺭ ) i. (Ar. devr ’in çoğul şekli edvār ) 1. Devirler, çağlar, zamanlar: Fikren kılar seyâhat edvârı dâimî (Abdülhak Hâmit). Edvâr-ı sulh ve sükûn uzadıkç…
Kubbealtı: Ar. devr ’in çoğul şekli edvār
FaRkLaR.net
- Alaturka klasik müzik
- edvar musikisi Çağlar devirler Alaturka müzik kurallarını inceleyen eser
- İLM-İ EDVÂR: Mûsikî ilmi.
( ﺩﻭﺭﺍً ) zf. (Ar. devr ’in tenvinli şekli devren ) Başkasının üstüne vermek sûretiyle, devretmek 4 yoluyle: “Devren kirâlık dükkân.”
Kubbealtı: Ar. devr ’in tenvinli şekli devren
FaRkLaR.net
- Devir yoluyla devrederek
( ﺗﺪﻭﻳﺮ ) i. (Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan tedvіr ) 1. Döndürme, çevirme. 2. Dâire biçimine sokma, yuvarlak duruma getirme. 3. Yönetme, idâre etme: Âlem-i in…
Kubbealtı: Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan tedvіr
FaRkLaR.net
- çevirmek, döndürmek", "yönetmek, çekip çevirmek
- çevirme Yönetme çekip çevirme
BTS+ Bir sonraki, ertesi (gün, hafta, ay, yıl).
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. devr "dönmek"ten iyelik ekinin kalıplaşmasıyle devr+i+si [?]) halk ağzı. KL
Kubbealtı: Ar. devr “dönmek”ten iyelik ekinin kalıplaşmasıyle devr+i+si [?]
( ﺩﻭﺭﻳّﻪ ) i. (Ar. devr > devrі “dönüp dolaşma ile ilgili”den devriyye ) 1. Dolaşarak güvenliği sağlayan nöbetçi: Boş ver! Bu gece devriye falan yok (Ahmet K. …
Kubbealtı: Ar. devr > devrі “dönüp dolaşma ile ilgili”den devriyye
FaRkLaR.net
- DEVİR/DÖNEM: bk. dönem.
- DEVİR/DEVRİYE: Cansızlardan başlayarak Tanrı'ya doğru bütün varlıkların bir daire düzeninde oluşumuna inanan tasavvuf kuramı, bk. devriye.
- TRANSFER/DEVİR: Bir hakkın, bir hukuki çıkarın ya da bir nesnenin bir kimseden bir başka kimseye geçmesini sağlayan işlem.
- PERIOD/PÉRIODE/UMLAUFSZEIT/DEVİR: Jeolojik zamanlarda bir çağın alt bölümü. Örnek: Jura devri, Mezozoik çağın bir alt bölümüdür. Periyot.
- PERIOD/DEVİR: Kendine özgü bir özellik taşıyan bir zaman parçası, periyot, dönem.
- TURNOVER/DEVİR: ...
- DEVRİYE GEZMEK: Kolluk kuvvetleri kamu düzenini korumak için şehirde dolaşmak.
- ELİNİ KOLUNU SALLAYA SALLAYA GEZMEK: Ortada görünmemesi gereken kimse pervasızca dolaşmak. pervasızca, kimseden çekinmeden dolaşmak.
- ELLERDE GEZMEK: Elden ele dolaşmak. el üstünde tutulmak, saygı ve sevgi görmek.
- GEMİ GEZMEK: Gemi dış etkiler yüzünden rota çizgisinden ayrılıp sancak ya da iskele yönüne ilerlemek.
- KOL GEZMEK: Güvenlik amacıyla dolaşmak. dolaşmak. kötü durum ve davranışlar çokça olmak.
- (... İLE) GEZMEK: Karşı cinsten biriyle aralarında duygusal ilişki olup birlikte dolaşmak. bir şeyi sürekli yanında ya da üstünde taşımak.
- Evrenin ve insanın Tanrı'dan çıkıp Tanrı'ya dönmesi felsefesine göre bu devir evrelerini anlatan tasavvuf koşuğu. | Tekke yazınında, özellikle halk tasavvuf yazınında önemli bir y…
( ﺩﻭﺭﺧﻮﺍﻥ ) i. (Ar. devr > devir ve Fars. ẖān > ḫān “okuyan” ile devir-ḫān ) Bir vakıfta devamlı olarak Kur’an okumak ve hatim indirmekle görevli kimse: Ve bu …
Kubbealtı: Ar. devr > devir ve Fars. ẖān > ḫān “okuyan” ile devir-ḫān
döngüsel olma hali, devrî olma hali.
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. devr + nispet harfi -î tr. -lik
( ﺍﺳﺘﺪﺍﺭﻩ ) i. (Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan istidāre ) 1. Dönme, döndürme, devretme: Cihâna neş’e verir sâkı-i kader Nâbî / Bu nüh piyâle-i mînâyı istidâre …
Kubbealtı: Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan istidāre
( ﻣﺘﺪﺍﺋﺮ ) sıf. (Ar. devr “bir şeyin etrâfında dönmek”ten tedāvur > mütedā’ir ) [Türkçe’de türetilmiştir] İlişkin, … ile ilgili, –e âit, –e dâir.
Kubbealtı: Ar. devr “bir şeyin etrâfında dönmek”ten tedāvur > mütedā’ir
FaRkLaR.net
- Ait için dolayı üzerine ile ilgili
( ﺗﺪﻭّﺭ ) i. (Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan tedevvur ) 1. Dönme, dönüş: Bütün hayat meseleleri kevnî bir tedevvürle dönüp gidiyor (Hüseyin R. Gürpınar). 2. Yu…
Kubbealtı: Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan tedevvur
Bir şeyi devir yoluyla almak, teslim almak
TDK: Arapça devr + Türkçe almak
Kubbealtı: Ar. devr + Türk. almak
FaRkLaR.net
- Bir şeyi devir yoluyla almak teslim almak
Dönmek, dolaşmak
TDK: Arapça devr + Türkçe etmek
Kubbealtı: Ar. devr + Türk. etmek, eylemek
FaRkLaR.net
- Dönmek dolaşmak Bir malın mülkiyetini bir mal üzerindeki hakkı başkasına geçirmek Bir şeyi aktarmak Baştan sona değin okumak bitirmek
Dünyayı dolaşma
TDK: Arapça devr + ʿālem
Kubbealtı: Ar. devr ve ‘ālem ile devr-i ‘ālem
FaRkLaR.net
Tam ve sürekli dönüş veya dolaşım
TDK: Arapça devr + dāʾim
FaRkLaR.net
- devridaim pompası Tam ve sürekli dönüş ya da dolaşım
- GRES POMPASI: Makine aksamını gresle yağlamak için kullanılan pompa.
- DEVRİDAİM POMPASI: Özel bir düzenekle suyun dönmesini sağlayan cihaz.
TDK: Arapça devr + Türkçe olmak
Türk müziğinde bir küçük usul
TDK: Arapça devr + hindī
Kubbealtı: Ar. devr ve Hindі “Hint’le ilgili” ile devr-i Hindі
FaRkLaR.net
- Türk müziğinde bir küçük usul
- Türk müziğinde bir usul Zarla oynanan oyunlarda atılan zarlardan birinin bir öbürünün iki benekli olan yüzünün üste gelmesi iki bir
- DEVR-İ HİNDÎ: Makam.
- DEVR-İ HİNDÎ: Güzellikler/güzeller.
Türk müziğinde bir büyük usul
TDK: Arapça devr + kebīr
Kubbealtı: Ar. devr ve kebіr “büyük” ile devr-i kebіr
FaRkLaR.net
- Türk müziğinde bir büyük usul
- Türk müziğinde bir usul Zarla oynanan oyunlarda atılan zarlardan birinin bir öbürünün iki benekli olan yüzünün üste gelmesi iki bir
Türk müziğinde bir büyük usul
TDK: Arapça devr + Farsça revān
Kubbealtı: Ar. devr ve Fars. revān “yürüyen, akan” ile devr-i revān
FaRkLaR.net
- Türk müziğinde bir büyük usul
- Türk müziğinde bir usul Zarla oynanan oyunlarda atılan zarlardan birinin bir öbürünün iki benekli olan yüzünün üste gelmesi iki bir
( ﺩﻭﺭﺗﻮﺭﺍﻥ ) i. (Ar. devr ve Tūrān “Türkistan” adından devr-i Tūrān ) Mûsikîmizde bilhassa türkü, köçekçe, oyun havası ve Karadeniz havalarında kullanılan, yed…
Kubbealtı: Ar. devr ve Tūrān “Türkistan” adından devr-i Tūrān
devir okuma işi.
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. devr + far. khân + tr. -lık
Devretme işi yapılmak; devrolmak, devrolunmak
TDK: Arapça devr + Türkçe edilmek
FaRkLaR.net
- Devretme işi yapılmak devrolmak devrolunmak
TDK: Arapça devr + saʿādet
TDK: Arapça devr + Türkçe olunmak
devri, aktarılması, geçirilmesi mümkün olmama hali.
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. devr + tr. ed-il-emez-lik