Sözlük › Kökenine göre › Köken aileleri › Arapça › devr

Arapça devr

Arapça “devr” kökünden gelen 27 sözcük. Köken bilgisi Fethi Gedikli Sözlüğü'nün köken sütunundan, TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten ve Kubbealtı Lûgatı'ndan alınmıştır; başlığı bağlantılı olanlar sözlükte de yer alır; rozetlere tıklayarak sözcüğün FaRkLaR.net, TDK ve Kubbealtı'ndaki karşılığına gidebilirsiniz.

dâir

( ﺩﺍﺋﺮ ) sıf. (Ar. devr “dönmek”ten dā’ir ) 1. Dönen, devreden: “Çarh-ı dâir.” Ehl-i feyzin eseri kalmasa da nâmı kalır / Zikr-i Cem dâir-i bezm olmadadır câm …

Kubbealtı: Ar. devr “dönmek”ten dā’ir

FaRkLaR.net

BİR DÜŞÜNCE/BİLGİ/SÖZ İLE: TOPLUMU "BOZMAK" ile TOPLUMUN BİR BÖLÜMÜNÜ "BOZMAK" ["bozulacağına" dair ısrarcı olunuyorsa...] arasındaki FaRkLaR...
  • Olumsuz/kötü niyetli kasıt. İLE/DEĞİL Gelişmek/geliştirmek üzere/için. [Bazı bilgi ve durumlar, herkese değil bazı kişilere verilebilir/verilmelidir.]
AIR CURRENT[İng.]/COURANT D'AIR[Fr.]/WETTERSTROM[Alm.]/HAVA AKIMI/HAVA CEREYANI[Osm. Tr.] ile AIR CROSSING[İng.]/CROSSING D'AÉRAGE[Fr.]/WETTERKREUZ[Alm.]/HAVA KÖPRÜSÜ arasındaki FaRkLaR...
  • AIR CURRENT/COURANT D'AIR/WETTERSTROM/HAVA AKIMI/HAVA CEREYANI: [boş]
  • AIR CROSSING/CROSSING D'AÉRAGE/WETTERKREUZ/HAVA KÖPRÜSÜ: ...
CIEL[Fr.]/GÖK/SEMA[Osm. Tr.] ile SKY BORDER[İng.]/BANDE D'AIR/FRISE DE CIEL[Fr.]/LUFTSOFFITTE[Alm.]/GÖK/SEMA[Osm. Tr.] arasındaki FaRkLaR...
  • CIEL/GÖK/SEMA: (astronomi)
  • SKY BORDER/BANDE D'AIR/FRISE DE CIEL/LUFTSOFFITTE/GÖK/SEMA: Dekor gök için kullanılan sözcük.
“dâir” sözcüğünün geçtiği 15 FaRkLaR'ın devamını göreyim... →

Bir şeyin kendi ekseni etrafında yaptığı dolanma hareketi

TDK: Arapça devr

FaRkLaR.net

AXIS OF ROTATION[İng.]/AXE DE ROTATION[Fr.]/ROTATIONSACHSE/UMDREHUNGSACHSE[Alm.]/DÖNME EKSENİ/MİHVER-İ DEVRÂNI[Osm. Tr.] ile AXIS OF THE CELESTIAL SPHERE[İng.]/AXE DU MONDE[Fr.]/WELTACHSE/HIMMELSACHSE[Alm.]/GÖK EKSENİ/MİHVER-İ SEMÂ[Osm. Tr.] ile REVOLUTION[İng.]/RÉVOLUTION[Fr.]/REVOLUTIO[Lat.]/UMLAUF[Alm.]/DÖNME/DÖNME EKSENİ/DEVİR/DEVERAN[Osm. Tr.] ile ROTATION[İng./Fr.]/DREHUNG[Alm.]/DÖNME arasındaki FaRkLaR...
  • AXIS OF ROTATION/AXE DE ROTATION/ROTATIONSACHSE/UMDREHUNGSACHSE/DÖNME EKSENİ/MİHVER-İ DEVRÂNI: Dönen bir cismin her noktasının çizdiği çemberlerin merkezlerinden geçen doğru. | Bir dönel oyutun ya da dönel yüzeyin oluşurken çevresinde döndüğü eksen. | Bir buzsul birim gözes…
  • AXIS OF THE CELESTIAL SPHERE/AXE DU MONDE/WELTACHSE/HIMMELSACHSE/GÖK EKSENİ/MİHVER-İ SEMÂ: İki ucu sonsuza uzatılmış olarak düşünülen yer ekseni, günlük devinmede yıldızların çevresinde döndüğü eksen. (bk. şekil G. 68) | (astronomi)
  • REVOLUTION/RÉVOLUTION/REVOLUTIO/UMLAUF/DÖNME/DÖNME EKSENİ/DEVİR/DEVERAN: bk. dönme ekseni, döngesel koni, dönel oylum, dönel yüzey, dönel katı oyut. | (...)
  • ROTATION/DREHUNG/DÖNME: Bir cismi
BEYAZ SAYFA AÇMAK ile DEVİR AÇMAK ile ÇIĞIR AÇMAK arasındaki FaRkLaR...
  • BEYAZ SAYFA AÇMAK: Bir konuda geçmişi unutarak geleceğe umutla bakmak.
  • DEVİR AÇMAK: Tarihte özellik taşıyan yeni bir çağ başlatmak.
  • ÇIĞIR AÇMAK: Bir alanda yeni bir yol, yöntem başlatmak.
DEVİNİM ile DEVİR arasındaki FaRkLaR...
  • DEVİNİM: Organik.
  • DEVİR: Mekanik.
“devir” sözcüğünün geçtiği 61 FaRkLaR'ın devamını göreyim... →
devrî

( ﺩﻭﺭﻯ ) sıf. (Ar. devr ve nispet eki -і ile devrі ) 1. Devir 1 ile, dönme ile ilgili: “Devrî hareket.” 2. Belli bir seyir tâkip ettiği için belirli aralıklarl…

Kubbealtı: Ar. devr ve nispet eki -і ile devrі

FaRkLaR.net

CİLALI TAŞ DEVRİ ile YONTMA TAŞ DEVRİ arasındaki FaRkLaR...
  • İnsanın ortaya çıkışı ve taştan araçlar yapmasından başlayarak kalkolitiğin sonuna kadar geçen tarih öncesi dönem Taş Çağı
ERKEN TAŞ DEVRİ[İng. EARLY STONE AGE] ile ERKEN ULAŞMA[İng. EARLY ACCESS] arasındaki FaRkLaR...
  • ERKEN TAŞ DEVRİ: Yaklaşık 2,6 milyon yıl önceden başlayıp 400.000 ila 250.000 yıl önceye kadar süren ve Oldowan ve Acheulean denen taş alet kullanımını içeren bir zaman aralığıdır. Afrika’daki Erk…
  • ERKEN ULAŞMA: Gerek avlayarak gerekse de leş yiyerek ölü hayvan gövdesini tüketmede erken sıralarda (genellikle ilk sırada) yer alarak kaynak elde etme. [ açıklamaların devamı için... bkz. > ev…
“devrî” sözcüğünün geçtiği 62 FaRkLaR'ın devamını göreyim... →
edvar

( ﺍﺩﻭﺍﺭ ) i. (Ar. devr ’in çoğul şekli edvār ) 1. Devirler, çağlar, zamanlar: Fikren kılar seyâhat edvârı dâimî (Abdülhak Hâmit). Edvâr-ı sulh ve sükûn uzadıkç…

Kubbealtı: Ar. devr ’in çoğul şekli edvār

devren

( ﺩﻭﺭﺍً ) zf. (Ar. devr ’in tenvinli şekli devren ) Başkasının üstüne vermek sûretiyle, devretmek 4 yoluyle: “Devren kirâlık dükkân.”

Kubbealtı: Ar. devr ’in tenvinli şekli devren

tedvir

( ﺗﺪﻭﻳﺮ ) i. (Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan tedvіr ) 1. Döndürme, çevirme. 2. Dâire biçimine sokma, yuvarlak duruma getirme. 3. Yönetme, idâre etme: Âlem-i in…

Kubbealtı: Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan tedvіr

BTS+ Bir sonraki, ertesi (gün, hafta, ay, yıl).

Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. devr "dönmek"ten iyelik ekinin kalıplaşmasıyle devr+i+si [?]) halk ağzı. KL

Kubbealtı: Ar. devr “dönmek”ten iyelik ekinin kalıplaşmasıyle devr+i+si [?]

( ﺩﻭﺭﻳّﻪ ) i. (Ar. devr > devrі “dönüp dolaşma ile ilgili”den devriyye ) 1. Dolaşarak güvenliği sağlayan nöbetçi: Boş ver! Bu gece devriye falan yok (Ahmet K. …

Kubbealtı: Ar. devr > devrі “dönüp dolaşma ile ilgili”den devriyye

FaRkLaR.net

DEVİR/DÖNEM ile DEVİR/DEVRİYE ile TRANSFER[İng.]/DEVİR ile PERIOD[İng.]/PÉRIODE[Fr.]/UMLAUFSZEIT[Alm.]/DEVİR ile PERIOD[İng.]/DEVİR ile TURNOVER[İng.]/DEVİR arasındaki FaRkLaR...
  • DEVİR/DÖNEM: bk. dönem.
  • DEVİR/DEVRİYE: Cansızlardan başlayarak Tanrı'ya doğru bütün varlıkların bir daire düzeninde oluşumuna inanan tasavvuf kuramı, bk. devriye.
  • TRANSFER/DEVİR: Bir hakkın, bir hukuki çıkarın ya da bir nesnenin bir kimseden bir başka kimseye geçmesini sağlayan işlem.
  • PERIOD/PÉRIODE/UMLAUFSZEIT/DEVİR: Jeolojik zamanlarda bir çağın alt bölümü. Örnek: Jura devri, Mezozoik çağın bir alt bölümüdür. Periyot.
  • PERIOD/DEVİR: Kendine özgü bir özellik taşıyan bir zaman parçası, periyot, dönem.
  • TURNOVER/DEVİR: ...
DEVRİYE GEZMEK ile ELİNİ KOLUNU SALLAYA SALLAYA GEZMEK ile ELLERDE GEZMEK ile GEMİ GEZMEK ile KOL GEZMEK ile (... İLE) GEZMEK arasındaki FaRkLaR...
  • DEVRİYE GEZMEK: Kolluk kuvvetleri kamu düzenini korumak için şehirde dolaşmak.
  • ELİNİ KOLUNU SALLAYA SALLAYA GEZMEK: Ortada görünmemesi gereken kimse pervasızca dolaşmak. pervasızca, kimseden çekinmeden dolaşmak.
  • ELLERDE GEZMEK: Elden ele dolaşmak. el üstünde tutulmak, saygı ve sevgi görmek.
  • GEMİ GEZMEK: Gemi dış etkiler yüzünden rota çizgisinden ayrılıp sancak ya da iskele yönüne ilerlemek.
  • KOL GEZMEK: Güvenlik amacıyla dolaşmak. dolaşmak. kötü durum ve davranışlar çokça olmak.
  • (... İLE) GEZMEK: Karşı cinsten biriyle aralarında duygusal ilişki olup birlikte dolaşmak. bir şeyi sürekli yanında ya da üstünde taşımak.
DEVRİYE ile DEVRİYE ile DEVRİYE arasındaki FaRkLaR...
  • Evrenin ve insanın Tanrı'dan çıkıp Tanrı'ya dönmesi felsefesine göre bu devir evrelerini anlatan tasavvuf koşuğu. | Tekke yazınında, özellikle halk tasavvuf yazınında önemli bir y…
“devriye” sözcüğünün geçtiği 11 FaRkLaR'ın devamını göreyim... →
devirhan

( ﺩﻭﺭﺧﻮﺍﻥ ) i. (Ar. devr > devir ve Fars. ẖān > ḫān “okuyan” ile devir-ḫān ) Bir vakıfta devamlı olarak Kur’an okumak ve hatim indirmekle görevli kimse: Ve bu …

Kubbealtı: Ar. devr > devir ve Fars. ẖān > ḫān “okuyan” ile devir-ḫān

döngüsel olma hali, devrî olma hali.

Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. devr + nispet harfi -î tr. -lik

istidâre

( ﺍﺳﺘﺪﺍﺭﻩ ) i. (Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan istidāre ) 1. Dönme, döndürme, devretme: Cihâna neş’e verir sâkı-i kader Nâbî / Bu nüh piyâle-i mînâyı istidâre …

Kubbealtı: Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan istidāre

mütedâir

( ﻣﺘﺪﺍﺋﺮ ) sıf. (Ar. devr “bir şeyin etrâfında dönmek”ten tedāvur > mütedā’ir ) [Türkçe’de türetilmiştir] İlişkin, … ile ilgili, –e âit, –e dâir.

Kubbealtı: Ar. devr “bir şeyin etrâfında dönmek”ten tedāvur > mütedā’ir

tedevvür

( ﺗﺪﻭّﺭ ) i. (Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan tedevvur ) 1. Dönme, dönüş: Bütün hayat meseleleri kevnî bir tedevvürle dönüp gidiyor (Hüseyin R. Gürpınar). 2. Yu…

Kubbealtı: Ar. devr “dönmek, dolaşmak”tan tedevvur

devralmak

Bir şeyi devir yoluyla almak, teslim almak

TDK: Arapça devr + Türkçe almak

Kubbealtı: Ar. devr + Türk. almak

devriâlem

Dünyayı dolaşma

TDK: Arapça devr + ʿālem

Kubbealtı: Ar. devr ve ‘ālem ile devr-i ‘ālem

devridaim

Tam ve sürekli dönüş veya dolaşım

TDK: Arapça devr + dāʾim

FaRkLaR.net

DEVRDAİM[Ar. < DEVR + DĀʾİM] ile DEVRİDAİM arasındaki FaRkLaR...
  • devridaim pompası Tam ve sürekli dönüş ya da dolaşım
GRES POMPASI ile DEVRİDAİM POMPASI arasındaki FaRkLaR...
  • GRES POMPASI: Makine aksamını gresle yağlamak için kullanılan pompa.
  • DEVRİDAİM POMPASI: Özel bir düzenekle suyun dönmesini sağlayan cihaz.
“devridaim” sözcüğünün geçtiği 6 FaRkLaR'ın devamını göreyim... →
devrihindi

Türk müziğinde bir küçük usul

TDK: Arapça devr + hindī

Kubbealtı: Ar. devr ve Hindі “Hint’le ilgili” ile devr-i Hindі

devrikebir

Türk müziğinde bir büyük usul

TDK: Arapça devr + kebīr

Kubbealtı: Ar. devr ve kebіr “büyük” ile devr-i kebіr

devrirevan

Türk müziğinde bir büyük usul

TDK: Arapça devr + Farsça revān

Kubbealtı: Ar. devr ve Fars. revān “yürüyen, akan” ile devr-i revān

devritûran

( ﺩﻭﺭﺗﻮﺭﺍﻥ ) i. (Ar. devr ve Tūrān “Türkistan” adından devr-i Tūrān ) Mûsikîmizde bilhassa türkü, köçekçe, oyun havası ve Karadeniz havalarında kullanılan, yed…

Kubbealtı: Ar. devr ve Tūrān “Türkistan” adından devr-i Tūrān

devir okuma işi.

Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. devr + far. khân + tr. -lık

devri, aktarılması, geçirilmesi mümkün olmama hali.

Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. devr + tr. ed-il-emez-lik