Sözlük › D › devriye

devriye

Köken ailesi

Arapça devr kökünden gelen 27 sözcük:

dâirdevirdevrîedvardevrentedvirdevrisidevirhandevrilik –ğiistidâremütedâirtedevvür +14 ›

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Dolaylı ilişkili sözcükler (1) devriye atmak

“devriye” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “devriye” ile ilişkili sözcükler

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)DEVRİYE ile/||/<> DEVRİYE ile/||/<> DEVRİYE

Evrenin ve insanın Tanrı'dan çıkıp Tanrı'ya dönmesi felsefesine göre bu devir evrelerini anlatan tasavvuf koşuğu. | Tekke yazınında, özellikle halk tasavvuf yazınında önemli bir yeri olan koşuk türü. Ölçü ve uyak düzeni yönünden koşma ve…

fark (ile)DEVİR/DÖNEM ile/||/<> DEVİR/DEVRİYE ile/||/<> TRANSFER/DEVİR ile/||/<> PERIOD/PÉRIODE/UMLAUFSZEIT/DEVİR ile/||/<> PERIOD/DEVİR ile/||/<> TURNOVER/DEVİR

bk. dönem. @@ Cansızlardan başlayarak Tanrı'ya doğru bütün varlıkların bir daire düzeninde oluşumuna inanan tasavvuf kuramı, bk. devriye. @@ Bir hakkın, bir hukuki çıkarın ya da bir nesnenin bir kimseden bir başka kimseye geçmesini…

yerine / değilDEVRİYYE değil/yerine/= DEVRİYE

sahil devriyesi seneidevriye kolluk II Osmanlılarda ilmiye sınıfından olan kimselere verilen derece

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: e ile başlayan 1.281 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: d ile biten 122 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“devriye” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça devriyye

1. ► kolluk (II)

2. Osmanlılarda ilmiye sınıfından olan kimselere verilen derece

Birleşik sözler: sahil devriyesi, seneidevriye

Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü, 1948

(Tekke edebiyatı terimi) Evrenin ve insanın Tanrıdan çıkıp Tanrıya dönmesi felsefesine göre bu devir evrelerini anlatan tasavvuf koşuğu.

Tarih Terimleri Sözlüğü, 1974

Osmanlılarda bilginler (ilmiye) sınıfından olan kimselere verilen aşama.

Yazın Terimleri Sözlüğü, 1974

1. Evrenin ve insanın Tanrı'dan çıkıp Tanrı'ya dönmesi felsefesine göre bu devir evrelerini anlatan tasavvuf koşuğu. 2. Tekke yazınında, özellikle halk tasavvuf yazınında önemli bir yeri olan koşuk türü. Ölçü ve uyak düzeni yönünden koşma ve destanlara benzer. Yalnız konusu tasavvufun "devir" kuramı ile ilgilidir. Bu kurama göre, mutlak varlık olan Tanrı'dan ayrılan ruh, bu evrene inince önce cansızlara erişir; sonra sırasıyla bitkilere, hayvanlara, insanlara, en sonunda da "insan-ı kâmil'e geçer; oradan da ilk indiği yüce ruha yani Tanrı'ya kavuşur. Bu inişe "nüzul", çıkışa da "uruç" kavsi denir. Bunu anlatan koşuklara "devriye" adı verilir.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“devriye” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

DEVRİYE

( ﺩﻭﺭﻳّﻪ ) i. (Ar. devr > devrі “dönüp dolaşma ile ilgili”den devriyye ) 1. Dolaşarak güvenliği sağlayan nöbetçi: Boş ver! Bu gece devriye falan yok (Ahmet K. Tecer). İngilizler boşalan cephâneliklerin hesâbını soruyorlarmış, Harbiye Nezâreti’nden geceleri devriye çıkarıyorlar (Bekir Büyükarkın). 2. Orduda güvenliği sağlayan gezici kol: Etrafta devriye takımları uzun mızraklarıyle cirit oynar gibi koşuşuyorlar (Ömer Seyfeddin). 3. târih. İlmiye mensuplarına verilen bir rütbe: Bunlardan Eyüp kadılığı, 1185 H. (1771 M.) senesine kadar devriye denilen küçük mevleviyetlerden iken bu sene Hazret-i Hâlid b. Zeyd Ebû Eyyüb Ensârî’ye hürmeten mahreç mevleviyeti derecesine yükselmiş ve Halep ile Selânik mevleviyetleri arasına konulmuştu (İsmâil H. Uzunçarşılı). 4. tasavvuf. Devir nazariyesini işleyen manzûme: Tasavvuf felsefesinde sudur ve tecellî nazariyesinden insân-ı kâmil telâkkîsi doğduğu gibi bir de onunla alâkalı olarak devir telakkîsi doğmuştur ki tasavvufî edebiyatta pek meşhur olan devriyeler işte bunun netîcesidir (Fuat Köprülü). Îran şâirlerinden birçokları devriye yazmışlardır. Türkler’den de pek çok devriye yazanlar vardır (Sâdeddin N. Ergun).

lugatim.com/s/DEVRİYE
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp