( ﭼﺎﺭ ) sıf. (Fars. çehār “dört”ten çār ) Dört: “Çar cihet.” “Çar mezhep.” Bk. CİHAR. Çar köşe fânî dünyâda / Koç yiğitler olmasaydı / Dünyâyı zulmet alırdı / Ağlayanlar gülmeseydi (Köroğlu). Diyâr-ı gurbetin çar köşesinde / Eğleşilmez kesb ü kâr olmayınca (Karacaoğlan). ѻ Çar çeşm ile: Dört gözle, sabırsızlıkla: Teşrîf-i yârı bekliyorum çâr çeşm ile (Muallim Nâci). Çar çeşm ile intizarda bulunuyor (Hüseyin R. Gürpınar). ● Çar-bâliş ( ﭼﺎﺭﺑﺎﻟﺶ ) birl. i. (Fars. bāliş “yastık” ile) 1. Hükümdar ve büyüklerin üzerine oturduğu dört katlı yastık, taht, yüksek mevki, makam: Çar-bâlişe dayanıp emîrâne oturur (…) bir pehlivan merd idi (Naîmâ’dan). 2. Dört unsur (ateş, hava, su, toprak) ve dört unsurdan meydana gelen dünya. ● Çar-çûbe Bk. ÇARÇÛBE ● Çar-darb ( ﭼﺎﺭﺿﺮﺏ ) birl. i. (Ar. ḍarb “vurmak, dövmek” ile) tasavvuf. Kalenderîler’in ve abdalların eriştikleri mânevî bir zevk sonunda veya Allah yolunda her şeyden soyunduklarını, her şeyi terkettiklerini anlatmak maksadıyle saç, sakal, kaş ve bıyıklarını ustura ile tıraş etmeleri usûlü: Çâr-darb ile bekā mülküne sultan geçinir (Şîrî’den). Çâr-darb abdâl olanlar görmemiştir hâsılı / Böyle giysû böyle müjgân böyle gözler böyle kaş (Âlî Mustafa Efendi – T. S.). ● Çar-deh ( ﭼﺎﺭﺩﻩ ) birl. sıf. (Fars. deh “on” ile) On dört: Bir letâfet var sanır hüsnünde mâh-ı çâr-deh / Öykünür hurşîd-i âlem-tâbına garrâlanır (Rûhî-i Bağdâdî). ● Çar-ebrû ( ﭼﺎﺭﺍﺑﺮﻭ ) birl. sıf. (Fars. ebrū “kaş” ile) “Dört kaşlı”: Bıyığı yeni terlemiş (delikanlı): Çar-ebrû top kâküllü nâzende-hiram kibarzâdeler… (Musâhipzâde Celâl). ● Çar-kûşe Bk. ÇARKÛŞE ● Çar-mih Bk. ÇARMIH ● Çar-pâ Bk. ÇARPÂ ● Çar-pâre Bk. ÇARPÂRE ● Çar-tak Bk. ÇARTAK ● Çârüm – Çârümin ( ﭼﺎﺭﻣﻴﻦ – ﭼﺎﺭﻡ ) sıf. (Fars. -um ve -umіn ekleriyle) Dördüncü [ Bâm, çarh, felek, sipihr… kelimeleriyle kullanıldığı zaman Batlamyus sistemine göre “dördüncü felek” anlamına gelir]: Nişîmenin çarh-ı çârüm gibi tâbân u dırahşan (Âlî Mustafa Efendi). Hôşâ bârgâh-ı Mesîha-nişin / Görenler sanır târem-i çârümin (Nâbî). Sipihr-i çârüm üzre zikr eder Îsâ’yı ben gördüm (Leskofçalı Gālib). ● Çar-yâr Bk. ÇARYÂR