Sözlük › D › değin

değin

z.tr. dek+inyeni

İlişkililer değin / değgin · çok · dek II · kırasıya · cak · değinmek · değinim · değinti · değin kadar · ecen –e kadar, -e değin · dan -e kadar, e değin, -ecan. · ce / -ce sonuna eklendiği ad işlevindeki kelimelere -e değin, -e kadar anlamı veren bir ek. Azerbaycan Türkçesinde –cen biçimindedir. · +5 ›

Açıklama

kadar, çok.

Örnek

İlk kez gördüğüm çeşit çeşit taşıtlar... Beni korkutmuştu. Köyüm[d]e ne değin mutlu olduğumu o zaman anlamıştım.
Karmakarışık duygular içinde kalmıştım. Bar amerikanın içi dayanılamayacak değin sıcak gelmeye başlamıştı bana.

Kaynak A Cılga, 1980, 63 | Nazlı Eray, HD, 1992, 63

Kişi A Cılga · Nazlı Eray

Yıl/Tarih 1980 · 1992

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları çok
Dolaylı ilişkili sözcükler (6) cak çufga değin kadar kırasıya öğlenlik pancurlu (panjurlu)
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (26 sözcük)

“değin” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “değin” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)DEĞİN ile DEĞİN ile DEĞGİN

"...'ya kadar/dek" gibi bir işin/durumun sona erdiği/ereceği zamanı/yeri gösteren sözcük. İLE Sincap. İLE İlişkin, üstüne, ait, dair.

eşit (=)DEĞİN =

sincap

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: n ile başlayan 534 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: d ile biten 122 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“değin” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

► dek (I)

Güncel Türkçe Sözlük (2)

► sincap

Etimoloji Sözlüğü

‘sincap’

Yerel ağızlarda daha çok teyin (ve teğin) olarak geçer.
~ Nog tıyın ‘sincap’. -Blk tıyın ‘sincap’. Balkarlar ‘kürk’ olarak da kullanırlar. -Kzk tıyın ‘sincap’. -Krg tıyın (veya tıyın çıçkan) ‘sincap; sincap kürkü’. -TatK tiyen. Tatarlar tīn biçimini de kullanırlar. -Alt, Tel, Şor tīŋ. -Alt tiyiŋ. -Sag tīn. -Tuv diyiŋ. Tuvalar sincaba sırbık adını da verirler. -Yak tīŋ.
En eski çağlardan beri kullanıldığını biliyoruz. Kâşgarlı Mahmud’a göre Orta Türkçede tegiŋ ‘samur’ olarak geçer. Ancak onun verdiği ‘samur’ anlamının düzeltilmesi gerektiği anlaşılıyor. Orta Türkçede samura kiş adı verilir. Bu ad çağdaş diyalektlerde de yaygın olarak geçer. O bakımdan Orta Türkçede samura tegiŋ ve kiş adlarının verildiği kolay kolay düşünülemez. Nitekim Eski Kıpçakçada da teyin ‘sincap’ olarak geçer.
Türkçe değin (teyin, teğin) adı yerel ağızlarda kalmıştır. Yazı dilimizde daha çok sincap adı kullanılır. bk. sincap. Anadolu’nun birçok yerinde sincaba çekelez adı da verilir. bk. çekelez. Yerel ağızlarda tirik adı da ‘sincap’ olarak geçer. Türkmenler sincaba avısiydik adını verirler.
Sibirya diyalektlerinde sincaba çırbık (~sırbık) adı verilir. Tobol Tatarcasında ise varta ‘das gestreifte sibirische Eichhörnchen’ olarak geçer. Bu yolda bilgi almak için bk. Räsänen: KCsA l: 411. Teleütler keremel (< Moğ keremün) adını kullanırlar.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“değin” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

DEĞİN

takı. (Eski Türk. tegi [ teg-mek ’ten zarf-fiil ekinin kalıplaşmasıyle] > * degi ’den araç hâli ekinin kalıplaşmasıyle degi+n ) Bir işin sona erdiği zamânı ve yeri gösterir, -e kadar, -e dek: Süheyl uyudu sabâha değin / Çü bulmuştu gönlü dilediğin (Hoca Mes’ud). Şarktan garba değin buldu cihan emn ü eman (Bâkî’den). Kazan’dan Tibet’e değin Rus doldu (Ziyâ Gökalp).

lugatim.com/s/DEĞİN
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp