Sözlük › A › ad

ad

Köken ailesi

Arapça ?add kökünden gelen 9 sözcük:

adididadmâdutistîdattaaddütaddetmekaddedilmekaddolunmak

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

“ad” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “ad” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)AD ile/ve/||/<> TÖZ

... ile/ve/||/ TÖZ: Çadırın direği. | Adın, adlandırdığı.

fark (ile)AD ile YÜKLEM

[Hareket ve zaman ...] Yok. İLE Var.

yerine / değilKİŞİLİK değil AD

Bir gazeteci, Borges'in yanına yaklaşır ve ... - "Afedersiniz! Siz Borges misiniz?" - Borges: "Bazen..."

fark (ile)AD-/-AD ile/||/<> AS- ile/||/<> -AL

-e, -e doğru, yakınlaşma, yönelme, yakınında, yoğun, ek olarak artım, -a yönelik [adduksiyon: Gövdeye doğru hareket]. İLE/||/ -e, -a. İLE/||/ ... ile ilgili, bir şeye ait, bir şeyin özelliklerini taşıyan.

fark (ile)AT ile/ve/<> AD
fark (ile)AD ile/ve TERİM ile/ve KAVRAM

Tek başına anlaşılır olan ve zaman bildirmeksizin bir anlamı gösteren lafız addır. İLE/VE ... İLE/VE ...

fark (ile)AD ile İSİM
fark (ile)AD ile BAŞLIK
fark (ile)AD/İSİM ve/<> İMGE

Dışarıdan. VE/<> İçeride/zih(n)inde.

fark (ile)AD/İSİM ile/ve/||/<> ÖNAD/SIFAT ile/ve/||/<> EDİM/FİİL

İşaret. İLE/VE/||/ Nitelik. İLE/VE/||/ Gerçekleşme.

fark (ile)AD ile ADD

Birini, bir şeyi anlatmaya, tanımlamaya, açıklamaya, bildirmeye yarayan söz, isim, nam. | Herkesçe tanınmış ya da işitilmiş olma durumu. | Canlı ve cansız varolanları, duygu ve düşünceleri, çeşitli durumları bildiren sözcük, isim. İLE…

köken / yönelim (< >)NESNE ve/||/<>/> AD/KAVRAM ve/||/<>/> DÖNEM/KOŞUL ve/||/<>/> BAĞLAM/ANLAM/DEĞER

ONTOLOJİ/K ve/||/<>/> EPİSTEMOLOJİ/K ve/||/<>/> KRONOLOJİ/K ve/||/<>/> AKSİYOLOJİ/K

fark (ile)AD ile/ve ÖNAD/SIFAT

Ayırd edici. İLE/VE Nitelendirici.

yerine / değilAD değil ADLARDA OLAN
yerine / değilAD değil EŞİK

AD/IM/IZ üzerine...

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: d ile başlayan 2.305 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“ad” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

1. Bir kimseyi, bir şeyi anlatmaya, tanımlamaya, açıklamaya, bildirmeye yarayan söz; isim, nam

2. Herkesçe tanınmış veya işitilmiş olma durumu

3. Canlı ve cansız varlıkları, kavramları, durumları karşılayan kelime; isim

Birleşik sözler: ad aktarması, ad bilimi, ad cümlesi, ad çekimi, ad çekme, ad durumu, ad-eylem, ad-fiil, ad gövdesi, ad kökü, ad öbeği, ad tamlaması, ad tümcesi, adı belirsiz, adı sanı, adı üstünde, adına, adıyla sanıyla, adlar dizgesi, bayramlık ad, birleşik ad, kısaltma ad, küçük ad, ön ad, özel ad, somut ad, soyut ad, takma ad, aile adı, cins adı, göbek adı, kod adı, soyadı, tanıtma adı, topluluk adı, yer adı, kendi adına, adlı adıyla

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Köken: Arapça ʿadd

1. ► sayma

2. ► sayılma

Birleşik sözler: addetmek, addolunmak

Budunbilim Terimleri Sözlüğü, 1973

İnsanın toplumsal ve bireysel kişiliğinin yanı sıra büyüsel ve gizemsel gücünü de belirten simge.

Eski isim · İng. name · Fr. nom · Alm. Name

Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü, 1972

Varlıkları bildiren sözcük: Ev, kedi, Ali, Ayşe, hayal, ordu, vermek, yarış vb.

Eski isim · İng. name, noun, substantive · Fr. substantif, nom · Alm. Substantiv, Gegenstandswort

Gramer Terimleri Sözlüğü, 2003

1. Canlı ve cansız varlıklara, çeşitli somut ve soyut kavramlara ad olan kelime türü: Ayşe, Hasan, ağaç, yaprak, doğruluk, incelik, ordu, toplum, buluş, akış vb. Adlar özel ad, tür adı, somut ad, soyut ad, topluluk adı gibi türlere ayrılır. Bunlara bk. || 2. (Almanca Nomen; Fr. nom; İng. noun) Bir oluş ve kılış bildiren fiilin dışında kalan ve ad gibi çekilebilen kelime sınıflarının tümüne verilen ad; ad, sıfat, zamir, edat, bağlaç ve ünlemi içine alan geniş kapsamlı ad; ad soylu söz: ağız, dil, pınar, incelik, acı, tatlı, yürekli, yüreksiz; ben, bizler, siz, sizler; yanında, gerisinde; fakat, ancak; evet, hayır, of, eyvah vb.

İng. 1. substantive 2. noun · Fr. 1. substantif 2. nom · Alm. 1. Substantiv, Gegenstandswort 2. Nomen

Mantık Terimleri Sözlüğü, 1976

Belli bir tek nesneyi adlandırmak, göstermek ya da betimlemek amacıyla kullanılan kapalı düzgün deyim. || Bir adın kaplamı evren öğesi bir birey, içlemi de bir birey kavramıdır. Anl. kapalı terim, tekil terim, bireysel deyim, gösterici deyim, sıfırlı işlev.

Eski has isim · İng. proper name, referring expression, zero-place operation expression · Fr. nom propre · Alm. Eigenname, Individuenbezeichnung

Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlüğü, 1981

<i>Sinema</i> 1. Bir filme verilen ad ve bu adı yazılı olarak belirten görüntüler. <i>TV.</i> 2. Bir izlenceye verilen ad ve bu adı belirten yazıların görüntüleri.

Eski 1. isim, filmin ismi, 2. isim, programın ismi, programın adı · İng. 1. main title, 2. programme (ABD: program) title · Fr. 1. titre du film, titre principal, 2. titre de l'émission (de programme) · Alm. 1. Haupttitel, 2. Programmstitel, Titel der Sendung, Sendungstitel

Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu, 1997

bk. isim

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“ad” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

AD – ADD

( ﻋﺪّ ) i. (Ar. ‘add ) 1. Sayma, sayı, adet: Hadd ü addin bilmez anın hiç ahad (Süleyman Çelebi). 2. Kabul etme, sayma, îtibar etme: Rûhun mevcûdiyetini bir cezâ-yı zâlimâne addiyle mahzun mahzun ağlıyordu (Sâmipaşazâde Sezâî). ѻ Add etmek: Bk. ADDETMEK

lugatim.com/s/AD – ADD
AD

i. (Eski Türk. āt ) 1. Varlıkları birbirinden ayırmaya, tek tek veya cins cins karşılamaya yarayan kelime, isim: Adının Acem Ali Bey olduğunu o zaman öğrendim (Ahmed Midhat Efendi). Her akşam tekrarlardım onun güzel adını (Ziyâ O. Sabâ). 2. Şöhret, nam, şan: Hayâtımız giderse adımız kalır (Nâmık Kemal). Osmanlı devrinden adı bize kadar gelen en eski hattat Derviş Ali’dir (Ahmet H. Tanpınar). 3. dilb. İsim. ѻ Ad koymak: Bir kimse veya nesneye isim koymak, bir adla adlandırmak, tesmiye etmek. Ad takmak: (Bir kimseye, bir nesneye) Kendi adının dışında ikinci bir isim vermek, lakap takmak: Civar köyler reâyâsı, Turhan Bey hânedânına Sarı Sipâhîler diye ad taktı (Safiye Erol).   … Adı altında: Bir şeyi kendisine siper ederek, onun arkasına sığınarak: Azmidil Kalfa ile Neveser Kalfa rekābeti, hanımları müdâfaa adı altında (…) günlerce devam eden dedikodulara, tatsızlıklara ve dargınlıklara mâl olurdu (Sâmiha Ayverdi). Adı anılmamak: 1. Unutulmak. 2. Bahse değer bulunmamak, hesâba katılmamak, kāle alınmamak. Adı batsın (batası, batasıca): “Yok olsun, yok olasıca” anlamında bedduâ sözü: Bizim çocuk adı batsın yılancık olmuş (Mehmet Âkif). Adı (kötüye) çıkmak: Kötü nam kazanmak: Efendim, bir adamın adı çıkacağına canı çıksın derler (Ahmed Midhat Efendi). Seninle gittiğini duyarlarsa adı kötüye çıkar (Peyâmi Safâ). Adı -e çıkmak: Belli bir nitelikle tanınır olmak: “Adı zengine çıkmak.” “Adı deliye çıkmak.” Adı çıkmış dokuza, inmez sekize: İnsan bir defa nasıl tanınmışsa öyle gider, hakkındaki kanâat kolay kolay değişmez. Adı geçen: Yukarıda ismi geçmiş olan, bahsedilmiş olan. Adı kalmak: (Artık mevcut olmayan bir kimse veya şey için) Yalnız nâmı, hâtırası kalmış olmak. Adı karışmak: Pek hoş olmayan bir işle ilgisi bulunmak veya ilgili olduğu kabul edilmek, ismi karışmak. Adı (bile) okunmamak: Hiç önem verilmemek, kāle alınmamak, hesâba katılmamak. Adı sanı: Nâmı, ünü: “Adı sanı unutulmak.” “Adı sanı kaybolmak.” Adı sanı duyulmadık illere / Gitmeyince gönül yardan ayrılmaz (Karacaoğlan). Tâ içerlerde bilinmez bir yerlere sürülüp gidecek ve adı sanı ortadan kalkacaktı (Reşat N. Güntekin). Adı sanı belirsiz: 1. Ne olduğu bilinmeyen, adı duyulmamış: “Adı sanı belirsiz bir marka.” 2. Soyu sopu belli olmayan. Adı üstünde: İsmi ne olduğunu belli ediyor, başka bir şey söylemeye gerek yok, ismi üstünde: “Adı üstünde, kör bezirgân.” (Sâdece, yalnız) Adı var: 1. Kıymeti yok, sâdece nâmı var, şöhreti yersiz: “Turistik diye reklamlarını yaptıkları yerlerin sâdece adı var.” 2. Mevcut değil, hayâlî: Bende Mecnun’dan füzun âşıklık isti’dâdı var / Âşık-ı sâdık benim Mecnûn’un ancak adı var (Fuzûlî). Adım gibi biliyorum: Çok iyi biliyorum, hiç şüphem yok. Adım Hıdır, elimden gelen budur: Elimden ancak bu kadar geliyor, daha fazlasını yapamam. Adına: Nâmına, hesâbına: Ancak vatan ve hamiyet adına kendini dinletir (Reşat N. Güntekin). Adına leke (gölge) düşürmek: İsmini lekeleyecek, kötüye çıkaracak bir davranışta bulunmak, şöhretini, îtibârını lekelemek, adını kirletmek. Adını ağzına abdestle almak: Bir şeyin veya bir kimsenin adını büyük bir saygı ile anmak, ondan saygı ile sözetmek. Adını ağzına almamak – Adını anmamak: Birisinden veya bir şeyden kasten hiç bahsetmemek: Bir daha adımı ağzına almayacaktı (Reşat N. Güntekin). … Adını almak: … İsmiyle anılmak: Mutlaka odur, sonradan Sıtkı adını almış diye hükmedecektim (Nâmık Kemal). Sonraları “müskirat rüsûmu” adını almış (Ahmed Midhat Efendi). Ve bu yüzden Aslanhâne adını almış olan câmiin hakîkaten eşsiz mihrâbında… (Ahmet H. Tanpınar). Adını bağışla (bağışlar mısın): halk ağzı. İsmini söyle. Adını kirletmek: Adına leke düşürmek. Adını koymak: 1. Ad koymak, isim takmak. 2. mec. Değerini belirlemek, kıymet biçmek, fiyatını biçmek: Kemal Fâhir, iki parmağının ucunda parlayan bu henüz sâhipsiz servetin adını koydu (Yusuf Z. Ortaç). (-nin) Adını vermek: 1. İsmiyle isimlendirmek, ismini vermek: Ve bir gün senin rûhunu şâd etmek istersek Bursa çeşmelerinden birine senin adını veririz (Ahmet H. Tanpınar). Temennî ederiz ki Erzurumlular, Gürcü Kapısı’ndaki sokaklardan birine de Evliyâ Çelebi’nin adını verirler (Ahmet H. Tanpınar). 2. İsmini söylemek: “Müdürlük için bakanlığa senin adını verdim.” “Polis sıkıştırınca arkadaşlarının adını verdi.” 3. (Karşısındakine güven vermek veya işini halledebilmek için) Mûteber bir kimsenin ismini söylemek, onun şahsiyetinden faydalanmak. Adınla bin (çok) yaşa: Yerinde ve güzel bir şey söyleyenler için kullanılan takdir ve hayır duâ sözü. Adıyle sanıyle ona … derler: Herhangi bir niteliğiyle meşhur olan kimseler için kullanılır: “Adıyle sanıyle ona Keskin Efe derler.”

lugatim.com/s/AD
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp