Sözlük › H › had

had

Köken ailesi

Arapça ḥadd kökünden gelen 14 sözcük:

haddehududhuduthadsizihtidâ’mahdutserhathadşinasyaş haddihadnâşinashaddikifayehaddizâtında +1 ›

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler hadli hadsiz
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (5 sözcük)

“had” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “had” ile ilişkili sözcükler

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)HÂDD ile HADD ile HADD ile HADD ile HADD ile HÂD

Keskin. | Sivri. | Dar. | Sert, etkili, tesirli. | Ekşi. | Azgın ve iltihaplı çıban/yara/hastalık. | Gergin. İLE Sınır, iki devlet toprağının birleştiği yer, kenar. | Derece. | Gerçek değer. | Şeriatçe verilen ceza. | Bir önermede konu ile…

fark (ile)CEZÂ: HAD ve/||/<> KISAS ve/||/<> ERŞ ve/||/<> TÂZİR

Beş amaç/makâsıd-ı hamse. VE/||/ ... VE/||/ ... VE/||/ İctihad yoluyladır.[Had ve kefâret cezası konulmamışlar için]

yerine / değilHAD değil/yerine/= SINIR | TERİM

had safha haddikifaye haddinden fazla haddizatında had safha faiz haddi istiap haddi kâr haddi yaş haddi İnsanın yetki ve değeri sınır terim

fark (ile)HAK ile/ve HAD
fark (ile)HAT ile HAD
yerine / değilHAK değil HAZ/HAD

Birçok şeyin, hakkınız olduğuna inanabilirsiniz fakat bir düşünün bakalım! Sadece hazzınız [için] olmasın?

fark (ile)HAD ile HADD

Sınır. İLE Küllî varlığın müşâhedesine erdiren bir yol.

köken / yönelim (< >)HAZ ile/ve/<>/< HAD
fark (ile)TINT/DYEING/COLOURING/COLORIAGE/COLORATION/KOLORIERUNG/HANDKOLORIERUNG/EINFÄRBUNG/FARBGEBUNG/BOYAMA ile/||/<> LEADER/HAD/FILM LEADER | TAPE LEADER/LEADER/AMORCE/BANDE AMORCE/STARTVORSPANN/FILMVORSPANN/VORSPANN/BLANKFILM | VORLAUFBAND/STARLBAND/KILAVUZ/LIDER/AMORS ile/||/<> TONE/TONING/VIRAGE/VIROGIERUNG/RENKLENDİRME/VİRAJ

Sinema Filmin herhangi bir renge elle boyanması işi. (Renkli film çıkmadan önce, seyirci üzerinde etki uyandırmak amacıyla bazı görünçlükler çeşitli renklere boyanırdı. Boyamada pozitif görüntü tek renge boyanır; böylelikle görüntünün…

fark (ile)LEADER/HAD/FILM LEADER | TAPE LEADER/LEADER/AMORCE/BANDE AMORCE/STARTVORSPANN/FILMVORSPANN/VORSPANN/BLANKFILM | VORLAUFBAND/STARLBAND/KILAVUZ/LIDER/AMORS ile/||/<> CREDIT TITLES/CREDITS/MAIN TITLES/TITLES/SCREEN CREDIT/LIST OF CREDITS/OPENING TITLES/GÉNÉRIQUE/VORSPANN/TITELVORSPANN/NAMENVORSPANN/TITELLISTE/TANITMA YAZISI/JENERİK/ÖN YAZI

Sinema 1. Filmlerin, film parçalarının başında, sonunda, aralarında yer alan; filmin alıcı, gösterici, açındırma aygıtı, basım aygıtı, vb. aygıtlara takılıp çıkarılmasını kolaylaştıran; filmi koruyan; asıl film için pay bırakan; boşluk…

fark (ile)LIMIT/LIMITE/GRENZE/SINIR/LİMİT ile/||/<> FRONTIER/FRONTIÈRE/STAATS GRENZE/SINIR/DOĞAL SINIR/HUDUT ile/||/<> LIMIT/LIMITE/LIMITIS/GRENZE/SINIR/HAD/HUDUT ile/||/<> FRONTIÈRE/LIMITE/SINIR/HUDÛD ile/||/<> BOUNDARY/BORNE/GRENZE/SINIR ile/||/<> BOUNDARY/SINIR ile/||/<> LIMIT/SINIR

Olaylar ve süreçlerde kimi niteliklerin ulaşacağı düşünülen son nicellik değeri. | (İng. boundary) Evreleri birbirinden ayıran yüzey. @@ İki komşu devleti birbirinden ayıran, uluslararası bir antlaşma ile saptanmış çizgi ya da dar, uzun…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: d ile başlayan 2.305 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: h ile biten 153 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Benzer yazılışlı sözcükler

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“had” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça ḥadd

1. İnsanın yetki ve değeri

2. ► sınır

3. ► terim

Birleşik sözler: had safha, haddikifaye, haddinden fazla, haddizatında, had safha, faiz haddi, istiap haddi, kâr haddi, yaş haddi

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“had” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

HAD (1)

( ﺧﺪّ ) i. (Ar. ḫadd ) Yanak: “ Lâle-had: Yanakları lâle gibi pembe olan.” “ Semen-had: Yanakları yâsemin gibi beyaz olan.” Safha-i haddine hat geldiğin iş’âr etmiş (Şeyhülislâm Yahyâ). Peyâm-ı zülf-i haddiyle sabâ vardıkça gülzâra / Olup sünbül perîşan lâle vü gül dâğdâr oldu (Fıtnat Hanım). Bir şâire müntehâ-yı maksad / Bir şîşe şarâb u bir semen-had (Ziyâ Paşa).

lugatim.com/s/HAD
HAD (2)

( ﺣﺎﺩّ ) sıf. (Ar. ḥidde t “keskin olmak”tan ḥādd ) 1. Keskin, kesici: “Seyf-i hâd.” 2. İnce uçlu, sivri. 3. (Hastalık, yara vb. için) Şiddetli, çok çabuk ilerleyen: Hastalığınızı hâsıl eden had ve umûmî romatizmadır (Reşat N. Güntekin). 4. (Kötü durumlar için) Çok gergin, şiddetli, aşırı. ѻ Had safhada: En şiddetli derecesinde: “Buhran had safhada.” “Hastalık had safhada.” ● Hadde ( ﺣﺎﺩّﻩ ) sıf. Hâd kelimesinin tamlamalarda ortaya çıkan aynı mânâdaki müennes şekli: “ Zâviye-i hâdde: Dar açı.”

lugatim.com/s/HAD
HAD (3)

( ﺣﺪّ ) i. (Ar. ḥadd ) 1. Sınır: Velhâsıl bir had beyan edememişler… (Âlî Mustafa Efendi). Binânın havada yükselebileceği irtifâın son haddi olup bundan daha yükseğe çıkarmak mümkün değildir (Kâtip Çelebi’den Seç.). Yürü! Hür mâviliğin bittiği son hadde kadar… (Yahyâ Kemal). 2. Derece, mertebe: “ Hadd-i kemal: Olgunluk derecesi.” “ Hadd-i i’tidal: Mâkul mertebe.” Had ve liyâkatinin fevkinde şeyler talebinden hâlî kalmazmış (Fâik Reşat). 3. din. Cenâbıhakk’ın Kur’ân-ı Kerim’de insanların hareket ve davranışları için belirlediği sınır. 4. eski mat. Bir denklemde birbirinden (+) veya (–) işâretleriyle ayrılan kısımların her biri, terim. 5. mantık. Bir kaziyede konu ile yüklemden her biri, terim. 6. fels. İlimlerde konunun kavranmasını sağlayan ve ifâde ettiği şeyi kesin şekilde bildiren târiflerden her biri, terim. ѻ Had hudut tanımamak: Meydan okurcasına hareket etmek, pervâsızca ve küstahça davranmak. Had vurmak: Şerîat hükmünce suçluyu sopa ile döverek cezâlandırmak: Belki tanık (…) bulunmayınca depelemek (öldürmek) ve had vurmak revâ değildir (Kul Mes’ud). Dîvân-ı Hümâyun’da vekîl-i devletin fermânıyle bir kimesne tâzir olunmak ve had vurulmak lâzım gelse dergâh-ı âlî kapıcıları döver (Mec. Um. Bel.). Hadden aşkın (efzun): Çok fazla, haddinden fazla: Ganâim aldığımız bir miktar mükemmel tüfeğimiz var. Tîr ü keman hadden efzundur (Mec. Um. Bel.). Hadden aşmak – Haddi (Haddini) aşmak: Çok fazla olmak, aşırı gitmek: Hadden aştı dil-i mecrûha cefâ-yı ağyâr (Rûhî-i Bağdâdî). Yaptığı fenalıklar haddi aştığı için son günlerde kasabadan çıkamaz olmuştu (Ömer Seyfeddin). Haddi hesâbı yok: Sayılamayacak kadar çok. Haddi olmamak: (Bir kimsenin bir şey yapmaya) Hakkı, yetkisi veya yeterliği olmamak, (o iş) ona düşmemek: “Haddim değil, siz varken ben başkanlık yapamam.” Yâni ben aşka lâyık değilim, ona el atmak haddim değildir öyle mi? (Safiye Erol). Haddi (Haddin) varsa – Haddi (Haddin) ise: “Cesâreti varsa, korkmazsa” anlamında tehdit sözü: “Haddi varsa karşıma çıksın.” Haddin varsa birini birinden ayır (Nâmık Kemal). Haddinse hudûdu aş, yasaktı el şakası (Enis B. Koryürek). Haddim (Haddimiz) mi?: “Böyle bir şeye cesâret edebilir miyim, bana yakışır mı?” anlamında tevâzu sözü. Haddim olmayarak: Bir fikir ileri sürerken kullanılan tevâzu sözü; her ne kadar söylemek bana düşmüyorsa da: Ki haddim olmayarak “âferin” desem yaraşır (Mehmet Âkif). Haddim olmayarak birkaç nasîhat edeceğim (Reşat N. Güntekin). Haddinden fazla (ziyâde): Çok fazla, aşırı derecede, hadden aşkın: “Haddinden fazla büyük.” Haddine mi düşmüş? – Haddi mi?: Hiç cesâret edebilir mi? Hiç yapabilir mi; onu yapmaya lâyık mı?: “Buraya gelmek haddine mi düşmüş?” “Konuşmak haddim mi?” Haddini bildirmek: Haddini aşan, küstahlık eden bir kimseye sert bir karşılık veya cezâ vererek ileri gitmemesi gerektiğini hatırlatmak: Ne diye ben o küstahın haddini bildirmedim? (Peyâmi Safâ). Ya haddini bil, ya bildiririm (Burhan Felek). Keğen Bey bu yeni yetmelere hadlerini bildirmeliydi (Mustafa N. Sepetçioğlu). Haddini bilmek: Seviyesinin ve gücünün ne ölçüde olduğunu bilip ona göre davranmak, kendisine uygun olanının veya yapabileceğinin ötesine geçmemek: Haddimi bilirim ey şeh-i zîşan / Bende yok arz-ı hâle tâb u tüvan (Fıtnat Hanım). Haddimi bilirim yâr ile bîhûde yarışmam (Enderunlu Vâsıf). Haddini bil ve otur oturduğun yerde (Rauf Tamer). Haddini bilmez: Seviyesinin gerektirdiği şekilde davranmayan, küstah: Aklı ersin ermesin her şeye karışır, büyükler yanında türlü pot kırar, haddini bilmez, budala, şaşkın bir adamdır (Mâlik Aksel). Sus, haddini bilmez herif! Sen bana bas git diyecek cesâreti nereden buldun? (Burhan Felek). Kadın kısmını önüne alıp esaslı meselelerin muhâtabı kılmak, onu şımartmak ve haddini bilmez etmek demekti (Sâmiha Ayverdi).   Hadd-i zâtında: Bk. HADDİZÂTINDA. ● Had nâ-şinas Bk. HADNÂŞİNAS ● Had-şinas Bk. HADŞİNAS

lugatim.com/s/HAD
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp