Sözlük › A › adalet

adalet

a.

İlişkililer könilik -ği · adaletçi · adalethane · adaletlilik -ği · yargılamalar bakanlığı · adaletsizlik –ği · adâletseverlik –ği · dağıtımsal adalet · adalet kulesi · adalet dairesi · ödetmeci adalet · örgütsel adalet · +6 ›

Açıklama

  1. Oğlumun cezası ne ise hiç tereddüt etmeden veriniz. Adalet, kainatın ruhu, insanların en büyük gıdasıdır
  2. geçiş döneminde adalet

Örnek

"Geçiş döneminde adalet (transitional justice) kavramı ile ilgili yazılar yazardım bir dönem... Türkiye'de geçmişte yaşanan insan hakları ihlalleri ile hesaplaşmak için, nasıl bir yöntem izlenebileceği üzerine kafa yorardım.

Kaynak O Özdeş, Gecekondu Rüzgarı, 1960, 61 | S Öney, T, 28.6.2014

Kişi Oğuz Özdeş · Sezin Öney

Yıl/Tarih 1960 · 28.6.2014

Köken ailesi

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları könilik -ği
Doğrudan ilişkili sözcükler adaletçi
Dolaylı ilişkili sözcükler (5) adalethane femida linç taşıyıcı kolan yargılamalar bakanlığı

“adâlet” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “adâlet” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

köken / yönelim (< >)ADÂLET ile/ve/<>/< BARIŞ/SULH

Eğer dünyada barış ve uyum istiyorsanız, aklınızda ve gönlünüzde barış ve uyum olmalıdır.

fark (ile)ADALET/ADALET ile/||/<> ADLİ/ADLİ ile/||/<> ADLİYE/ADLİYYE

adalet kapısı adalet mahkemesi adalet örgütü adalet sarayı sosyal adalet Hak ve hukuka uygunluk hakkı gözetme Yasalarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması türe Bu işi uygulayan yerine getiren devlet…

eşit (=)ADÂLET = DENGE, ÖLÇÜLÜLÜK/İTİDÂL

Toplumla olan ilişkide. İLE/VE/||/=/<>/< Kişide.

yerine / değilEŞİTLİK/MÜSÂVAT/GIST değil/yerine TÜRE/ADÂLET

... İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/< Güçsüzün hakkının/haklarının savunulması/korunması.

fark (ile)AKLIN NİTELİKLERİ: HİKMET ve KUDRET ve SEVGİ/ŞEFKÂT ve ADÂLET

Bunları içermeyen hiçbir söz, davranış/tutum, akılsal değildir/olamaz.

köken / yönelim (< >)ADÂLET ve/||/<>/< RIZÂ ve/||/<>/< BİLGİ/HABER

Adâletin kaynağı da, hedefi de, durumdaki/olaydaki ilgili kişilerden birinin rızâsıdır. Adâlet, insanı ve rızâsını esas almaktır! [Tabii, rızâ da, en başta, (durumdan/olaydan/tespitten/(ön) "hüküm"den) haberdar olmakla/etmekle başlar.]

köken / yönelim (< >)YAŞAM: | ADÂLET ve/||/<>/< RIZÂ ve/||/<>/< BİLGİ/HABER |

Bilgi/haber vermek, rızânın; rızâ, adâletin; adâlet de yaşamın temeli(nde)dir/merkezi(nde)dir.

fark (ile)TOPLUMDA: SEVGİ ve/||/<> ADÂLET ve/||/<> ÇALIŞMA

Kaynaşılır. VE/||/ Yaşanır. VE/||/ Ayakta kalınır.

köken / yönelim (< >)ŞECAAT ve/||/<>/> İFFET ve/||/<>/> FELSEFE ve/||/<>/> ADÂLET

Öfke yerine. VE/||/<>/> Şehvet yerine. VE/||/<>/> Bilgisizlik/erdemsizlik yerine. VE/||/<>/> Ölçüsüzlük/dayatma yerine.

köken / yönelim (< >)TEVHÎD ve/< ADÂLET ve/< MUHABBET
fark (ile)ADÂLET ve/<> SEVGİ

Toplumda. VE/<> Bireyde.

fark (ile)ADÂLET ve/<> GÜÇ

Güce dayanmayan adâlet âciz, adâlete dayanmayan güç zâlimdir.

köken / yönelim (< >)HİKMET ile/ve/> İFFET ile/ve/> CESÂRET/ŞECAAT ile/ve/> ADÂLET

Aklın dengeliliği/îtidali. İLE/VE/> Şehvetin dengeliliği/îtidali. İLE/VE/> Öfkenin dengeliliği/îtidali. =/> HİLÂFET, HİDÂYET ve KEMÂLÂT'a eriştirir.

fark (ile)ADÂLET ve/<> HİKMET ve/<> DİN

Üçü de, mülkün[egemenlik, yönetim ve siyaset] temelidir.

yerine / değilİNTİKAM değil/yerine ADÂLET

"Öfke", "kıskançlık" ve "nefret" "kaynaklıdır". İLE/DEĞİL/YERİNE Gücünü, sevgiden alır.

fark (ile)ADÂLET ile/ve/+/<> KUDRET ile/ve/+/<> HİKMET ile/ve/+/<> SEVGİ

[Simgeleri/Sûretleri] Aslan. İLE/VE/+/ Boğa. İLE/VE/+/ Kartal. İLE/VE/+/ İnsan.

köken / yönelim (< >)KİŞİ:CAN ve/||/<>/> GÜÇ ve/||/<>/> /< İKRAR ve/||/<>/> /< ADÂLET ve/||/<>/> KEMÂL

Kişi, doğar ve can kazanır. VE/||/ />/< Canında güç kazanır/bulur. VE/||/ />/< Gücünü, kararlarında/ikrarında bulur. VE/||/ /< Kararında adâletli ise, erdemli olur. VE/||/ />Adâletinde olgunluğu/kemâli bulursa, olgun/kâmil olur.

yerine / değilAŞK değil/yerine ADÂLET

[ölçü/ölçüsüzlük] Bireyde. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/||/<>/< Toplumda.

yerine / değilJUSTICE yerine ADALET
fark (ile)LAWS/DROIT/RECHT/TÜZE/HALK TÜZESI/HUKUK ile/||/<> ADALET/TÜZE

Gerektiğinde yetkili kişilerce zor kullanılarak yürütülen toplumsal ilişkiler, bk. halk tüzesi. | Doğrunun, hakkın korunması; doğru olmanın özbelirtisi. Platon ve Aristoteles'ten beri, herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme…

fark (ile)LAWS/DROIT/RECHT/TÜZE/HALK TÜZESI/HUKUK ile/||/<> JUSTICE/JUSTITIA/GERECHTIGKEIT/TÜZE/ADALET

Gerektiğinde yetkili kişilerce zor kullanılarak yürütülen toplumsal ilişkiler, bk. halk tüzesi. @@ Doğrunun, hakkın korunması; doğru olmanın özbelirtisi. Platon ve Aristoteles'ten beri, herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: t ile başlayan 1.959 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“adalet” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça ʿadālet

1. Hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetme

2. Yasalarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması; türe

3. Bu işi uygulayan, yerine getiren devlet kuruluşları

4. Herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme

Birleşik sözler: adalet kapısı, adalet mahkemesi, adalet örgütü, adalet sarayı, sosyal adalet

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975

bk. tüze

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“adalet” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ADÂLET

( ﻋﺪﺍﻟﺖ ) i. (Ar. ‘adālet ) 1. Hak ve hukūka uyma, herkesin hakkını gözetme, doğruluktan ayrılmama, hakkāniyet, adl: Bu tahkîkat bitmedikçe hiç şüphesiz bir adamı en büyük cinâyetle suçlu imiş gibi cezâlandırmak hiçbir vakitte adâlet ve mertlik sayılmaz (Ahmed Midhat Efendi). 2. Bir cemiyette kānun ve nizam yoluyle hakların karşılıklı olarak korunması ve dengeli tutulması: “Adâlet mülkün temelidir.” Halîfe kendilerini adâlete memur etmiş (Nâmık Kemal). 3. Bir devlette hak ve hukūku uygulayan teşkîlât. ѻ Adâlet dağıtmak: Herkese hakkını vermek, hak sâhiplerine haklarını tanımak. Adâlet etmek: Âdil davranmak, adâlete uygun hareket etmek [Eskimiştir]: Zîra tüccarlarına adâlet ederlerdi (Evliyâ Çelebi). Adâlet göstermek: Âdil davranmak, hakka riâyet etmek.   Adâletten kaçmak: Bir suç veya zan hâlinde resmî makamlara teslim olmamak.

lugatim.com/s/ADÂLET
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp