Sözlük › A › atmak

atmak

f.

İlişkililer vergi atamak / atmak · meşgule almak /atmak · çalmak · bırakmak · nutuk asılmak · düymük atmak · çarpmak · felek · naralanmak · atıvermek · düşeş I · elini kana bulayıp karşı tarafın yüzüne sürmek · +28 ›

Açıklama

terketmek, bırakmak.

Örnek

"Neden acaba? Aşığı ile kavga mı etmiş? İşten mi çıkarmışlar? Bu kadar güzel kızı kolay kolay atmazlar."
Ömerim kuzum nerelerdesin? İnsan anasını atar gider mi?
Babamız yok! Bizi atmış, savuşmuş/ Evindeki yavrusuna kavuşmuş.
Elektrik voltajı düşmüştür, ampuller atar.

Kaynak R H Karay, Sonuncu kadeh, 21 | Kıyafet, 1981, 34 | ZGökalp, Kızılelma, 32; 2 | Taray, 158

Kişi Refik Halit Karay · Ziya Gökalp · C H Taray

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları bırakmak çalmak nutuk asılmak
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (4 sözcük)

“atmak” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “atmak” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)KANCAYI TAKMAK/ATMAK ile/||/<> DİŞ BİLEMEK ile/||/<> KİN GÜTMEK

bir kimsenin kötülüğü için uğraşmak

fark (ile)SAÇI ile/||/<> SAÇI BAŞI AĞARMAK ile/||/<> SAÇI BAŞI BİRBİRİNE KARIŞMAK ile/||/<> SAÇI BİTMEDİK/BİTMEMİŞ (YETİM ile/||/<> SAÇI/SAÇLARI DEĞİRMENDE AĞARTMAMAK ile/||/<> SAÇI SAKALI AKAR GİBİ ile/||/<> SAÇI TOPUKLARINI DÖVMEK ile/||/<> SAÇI UZUN AKLI KISA ile/||/<> SAÇI KILMAK/ATMAK

Gelinin başından aşağı saçılan çiçek, şeker, arpa, para vb. şeyler. Düğün armağanı. @@ Yaşlanmak. @@ Bakımsız olmak. @@ Doğalı çok olmamış (yetim). @@ Deneyimli olmak. @@ Üstü başı perişan bir durumda. @@ Saçı çok uzun olmak. @@ Kadınlar…

fark (ile)BAKLA DÖKMEK/ATMAK ile/||/<> BAKLA KADAR ile/||/<> BAKLA FALI ile/||/<> BAKLA KIRI ile/||/<> BAKLA ÇİÇEĞİ ile/||/<> BAKLA İÇİ

Bakla ile fala bakmak. @@ Çok iri (böcek). @@ Bakla taneleri ile bakılan bir fal türü. @@ Beyazı çoğalmış, beyazlamaya yüz tutmuş (saç vb.). Koyu ve iri lekeli (at donu). @@ Sarımtırak eflatuna çalan beyaz renkte bir bitki. @@ Baklanın…

fark (ile)HARİÇTEN GAZEL OKUMAK/ATMAK ile/||/<> AHKÂM KESMEK ile/||/<> ATIP TUTMAK

bir konuyu iyice bilmeden görüş ve düşünce ileri sürmek", "bir konuşmaya yersiz ve zamansız katılmak

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“atmak” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Bir cismi bir yöne doğru fırlatmak

2. Bir şeyi yere doğru bırakmak

3. Bir kimsenin ilişiğini kesmek

4. İçine koymak

5. Rastgele bir kenara koymak

6. İp, halat, zincir gibi şeylerin bir ucunu ulaştırmak

7. Bir yerden başka bir yere taşımak

8. Sille, tokat vurmak

9. Top, tüfek vb. silahları patlatmak

10. Kurşun, gülle, ok vb. şeyleri hedefe fırlatmak

11. Bir işi ertelemek

12. Örtünüp korunmak için bir şeyi üzerine almak

13. Suç vb.ni bir başkasına yüklemek

14. Kovmak, dışarıya çıkarmak, ilgisini kesip uzaklaştırmak

15. İstenilmeyen bir şeyi kendi malı olmaktan çıkarmak

16. Kullanılması gelenek hâline gelmiş bir şeyi kullanmaktan vazgeçmek

17. Çıkarmak, dışarıya vermek

18. Patlayıcı maddelerle havaya uçurup yıkmak

19. Yay ve tokmakla ditmek, kabartmak

20. Herhangi bir nesnenin üzerindeki boya dağılmadan yarılmak

21. Yapışık olduğu yerden ayrılmak

22. Kalp, nabız vurmak, çarpmak

23. Sıkıntı dolayısıyla giyilen bir şeyi çıkarmak

24. Yazılı veya banda alınmış bir metinden bazı bölümleri çıkarmak

25. Değerini eksiltmek

26. Yazılmış bir şeyi göndermek, yollamak

27. Birini terk etmek

28. Kendi istediği gizli bir yere götürmek

29. Yalan veya abartmalı söz söylemek

30. Bilmeden, kestirerek söylemek

31. İçki içmek

Birleşik sözler: kullanat, füzeatar, kazaratar, kükürtatar, roketatar, atardamar

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“atmak” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ATMAK

geçişli f. (Eski Türkçe’den beri kullanılır) (-i / -e) 1. Bir şeyi bir hedefe veya bir tarafa doğru fırlatmak: “Kement atmak.” “Ok atmak.” Ve neden sonra gümüş bir yüzüğü / Parmağından sıyırıp attı suya (Yahyâ Kemal). 2. Koymak: “Sandığa atmak.” “Tavan arasına atmak.” “Ayak ayak üstüne atmak.” “Yemeklere fazla tuz atmayınız.” Hemen yeleğinin cebine attı (Refik H. Karay). 3. Gelişigüzel, dağınık bir şekilde koymak: “Eline geçeni dolaplara atarsan aradığını bulamazsın.” Maşlahını omuzuna atarak bahçeye indi (Ziyâ Gökalp). 4. Geciktirmek, tehir etmek: “Geriye atmak.” “Sonraya atmak.” Arkadaşlar ekime, kasıma atıyorlardı (Aka Gündüz). Bu mülâkatı çok uzak zamâna atmaya çalışırdı (Ahmet H. Tanpınar). 5. Saçmak, serpmek: “Hastalığı önlemek için asmalara ilâç atmak lâzım.” Sapanla sert toprağa tohum atar (Mehmet E. Yurdakul). 6. Vermek: Biletçiye bir mecidiye attı (Mehmet Rauf). 7. Sürükleyip götürmek, sürükleyip getirmek: “Fırtına batan geminin enkāzını karaya attı.” Bir cezbe rüzgârı eserek onu Şeyh Mehmed Muhyiddin Üftâde’nin kapısına atmış (Sâmiha Ayverdi). 8. Götürmek, iletmek, bırakmak: “O tarafa gidiyorsan şu demirleri bizim inşaata atar mısın?” Karaköy’e varırsak evvel Allah ölünüzü, dirinizi Aksaray’a atarım (Burhan Felek). 9. Gerektiğinde kullanmak üzere bir kenara koymak: “Kışlık odunu, kömürü eve attım, içim rahat.” 10. (Halı, kilim, ağ, yatak, minder vb. kelimelerle) Sermek, yaymak, döşemek: Hayâlim, boş kalan çekmeleri birinci odadaki ciltlerle doldurur, duvardaki halıları yerlere atar (Rûşen E. Ünaydın). Yanında yer açmış, yere minder atmıştı (Mustafa N. Sepetçioğlu). 11. (Suç, kabahat, vebal vb. ile) İsnat etmek, yüklemek: Bana mı atmak bunun vebâlini maksadın (Fâruk N. Çamlıbel). 12. (Felâket, dert, ıztırap, hayret, hicran gibi kelimelerle) (-e) Düşürmek, (-e) uğratmak: Kim attı beni bu derde yâ Rab (Abdülhak Hâmit). Bunlar beni mest etmekle kalmadı, derin bir hayrete attı (Hâlit Z. Uşaklıgil). Beni artık yeniden / Hicrâna atma güzel (Orhan S. Orhon). 13. (Kötek, sopa, tokat, şamar, tekme, pençe vb. ile) Vurmak: Pantolonlulardan birine attığı şamarla adam bir ayağının üzerinde mâcuncu fırıldağı gibi döndü (Ahmed Midhat Efendi). 14. (Hapishâne, zindan vb. kelimelerle) Koymak, tıkmak: Vurmuşlar kelepçeyi, atmışlar kodese (Burhan Felek). 15. (Çöp, artık, süprüntü vb. ile) Dökmek, boşaltmak. 16. (Olta, kova, çıpa, demir vb. kelimelerle) Suya indirmek, sarkıtmak, sallandırmak: Oltayı attım denize (Orhan V. Kanık). 17. (Mektup, paket, para vb. ile) Postaya vermek, göndermek. 18. (İmzâ, târih, başlık gibi kelimelerle) Koymak, yazarak koymak. 19. (Teyel, dikiş gibi kelimelerle) Dikmek. 20. (Kesici âletlerle) Kesmek: “Karpuza bir bıçak atıver.” “Şu kumaşa bir makas atar mısın?” 21. spor. (Gol, penaltı, şut, taç vb. kelimelerle) Futbol oyununda topu kaleye veya başka bir yöne doğru göndermek. 22. (Bir kimseyi, bir görevliyi) İstemediği halde bulunduğu yerden alıp başka bir yere göndermek, sürmek: “İstanbul’dan Amasya’ya attılar.” ♦ (-i / -den) 23. Kovmak, defetmek, uzaklaştırmak, sürmek: Hasan şu murdarı at, düşmesin çocuklara bit (Hüseyin Sîret). Ve Yunanlılar’ı Türk topraklarından atmak istiyordu (Hâlide E. Adıvar). 24. (İşinden) Uzaklaştırmak, azletmek: “Yeni müdürü atacaklarmış.” 25. (İstenmeyen, sıkıntı ve rahatsızlık verici bir şeyi veya hâli) Kendinden uzaklaştırmak, ondan sıyrılmak, kurtulmak: “Sorumluluğu üstünden atmak.” Durmaz deli gönül gamını atar / Eski dert üstüne çok dertler katar (Karacaoğlan). Bu ihtimâli hemen zihnimden atarak bir nefes almaya çalıştım (Hâlit Z. Uşaklıgil). Binbaşı üzerindeki perîşanlığı hâlâ atamamıştı (Kerîme Nâdir). 26. Çıkarmak: Çamurlara garkolmuş bir halde eve girer, çocuk gibi hüngür hüngür ağlamak istiyerek ayağından kaloşlarını atar (Hâlit Z. Uşaklıgil). ♦ (-i) 27. İşe yaramadığı için kaldırıp yok etmek, artık kullanmayı düşünmediği bir şeyi terketmek: “Eski elbiselerini atmak.” “Sebzenin çürüklerini atmak.” Babam bu lüzumsuz eşyâyı belki de atacaktı (Kerîme Nâdir). 28. Gidermek, tasfiye etmek: “Kötü huylarını atmak.” Geçip tükettiği yol boyunca da hemen dâima fazlalıklarını, ayıplarını, noksanlarını atıp yerine güzellikler, ferâgatler, olgunluklar koymuş olmalıydı (Sâmiha Ayverdi). 29. ( İskele ile berâber kullanıldığı zaman) Sürmek, uzatmak, indirmek: “Çımacı iskeleyi atmadan yolcular vapurdan atlamaya başladı.” 30. (Tüy kelimesiyle) Dökmek: “Kuşcağız tüylerini atmış.” 31. (Hayvanlar için) Düşük yapmak: “Yavrusunu attı.” 32. (Yün ve pamukla kullanıldığı zaman) Ditmek: “Hallaç şilteleri attı.” 33. (İçeriden gelen bir basınç veya itme sebebiyle) Üstünü örten şeyi kaldırmak, fırlatmak: “Düdüklü tencere supabını attı.” “Şişe tıpasını attı.” 34. (Dinamit ve bomba ile) Havaya uçurmak, berhava etmek: Bomba ile köprüler attım (Reşat N. Güntekin). 35. (Kahkaha, nâra, çığlık vb. ile) Bu kelimelerin ifâde ettiği sesi kuvvetle çıkarmak. 36. (Top, tabanca, tüfek, silâh vb. ile) Patlatmak: “İki el tabanca attı.” 37. (Oyun âletleriyle kullanıldığı zaman) Oynamak: “Zar atmak.” “Yemekten sonra bir tavla atalım mı?” 38. (Abartı ve yalan bildiren kelimelerle) Gelişigüzel, bilmeden, düşünmeden konuşmak, abartmak: “Palavra atmak.” “Martaval atmak.” “Maval atmak.” 39. İçki içmek: Köşeden birisi, Ahmet Bey’im, atalım değil mi dedi (Fahri Celâl). ♦ geçişsiz f. 40. Bir gerçeğe dayanmadan konuşmak, uydurmak: “İşkembeden atmak.” “Kafadan atmak.” “Atma, sen oraya hiçbir zaman gitmedin.” Atmak, atmasyon som yalan değildir; yalanda kötülük kastı vardır, bu iki tâbirde ise kötülük kastı yoktur (Reşat E. Koçu). 41. Ucu kalkmak, bitişik veya yapışık olduğu yerden ayrılmak, kopmak: “Sehpânın sedefleri atmış.” “Parkeler kısa zamanda attı.” 42. (Tahta vb. şeyler) Kıvrılmak: “Yeni yapılan kitap rafları atmış.” 43. (Damar, nabız, yürek, şakak, kalp gibi kelimelerle) Vurmak, çarpmak: Kilitlenen çenelerinin çatırdadığını, şakaklarının attığını duyardı (Ömer Seyfeddin). Benim mi, onların mı, atan kimin kalbidir (Câhit S. Tarancı). 44. (Renk ve beniz kelimeleriyle) Solmak, uçmak: O kadar benzin atmış ki (Nâmık Kemal). Üçümüzün de renklerimiz attı (Aka Gündüz). İyi dikmişler bu bayrağı dedi. Kumaşı da güzel, boyası atmaz bu kumaşın, yağmura, güneşe dayanır (Bekir Büyükarkın). 45. (Tan ve tan yeri için) Sökmek, ışımak: Tan yeri atanda şafak sökende / Düşmanın üstüne hörelenmeli (Köroğlu). 46. (Sigorta ile kullanıldığı zaman) Yüke dayanamayıp iş göremez duruma gelmek. 47. (Kumaş kelimesiyle) Erimek. ѻ At atamazsın, sat satamazsın – Atsan atılmaz, satsan satılmaz: İşe yaramadığı, sıkıntı verdiği halde saklanmaya mecbur olunan şeyler veya kimseler hakkında kullanılır. Atıp tutmak (savurmak): 1. (Birinin, bir şeyin) Aleyhinde konuşmak, hakkında ileri geri şeyler söylemek: Rejimin aleyhinde atıp tutuyor (Reşat N. Güntekin). Büyük anne hiç durmadan söyleniyor, dâmat beye atıp tutuyordu (Kerîme Nâdir). 2. Büyük lâflar söyleyerek abartılı şekilde konuşmak, övünmek: Onun dâima afi keserek üst perdeden atıp tutmalarını hep sâhiye dinlemişti (Mahmut Yesâri). Atma Recep (din kardeşiyiz): Çok abartılı konuşanlara, “Bu kadar da atılmaz” anlamında şaka yollu söylenen bir söz: Haşmet bu sözleri pek farfara bulmuş, “atma Recep!” makāmında alay ediyordu (Safiye Erol). Attığı taş ürküttüğü kurbağaya değmemek: Verdiği zarar sağladığı faydadan çok olmak. Attığı tırnak bile olamaz – Attığı tırnağa benzemez: Karşılaştırılan iki kişiden birinin diğerine göre çok değersiz ve meziyetsiz olduğunu anlatmak için kullanılır. Attığını vurmak: 1. Nişan aldığı şeyi vurmak, isâbet ettirmek. 2. mec. Giriştiği her işi başarmak. ► Atmak fiiliyle deyimler: Adım (Adımını) atmak / Adım (Adımını) atmamak / Ağ atmak / Ağzına (Önüne) bir kemik atmak / Arkaya atmak / Aşık atmak / Ayak atmak / Bakla atmak / Balgam atmak / Başından atmak / Beyni atmak / Bir kenara (yana) atmak / Bok atmak / Boka taş atmamak / Bol keseden atmak / Boş atıp dolu tutmak (vurmak) / Boşa atmak / Boy atmak / Can atmak / Cebine atmak / (Bir yerde) Cirit atmak / Çalım atmak / Çamur atmak / Çelme atmak / Çene atmak / Çeneleri atmak / Çengel atmak / Çifte atmak / Çimdik atmak / Çirkefe (Kerize) taş atmak / Dağarcığına atmak / Dalgasına taş atmak / deniz. Demir atmak / Desteksiz atmak / Düğüm atmak / Düşeş atmak / El atmak / Elini (-e) atmak / Fink atmak / Göbek atmak / Gövdeye atmak / Göz atmak / Hallaç pamuğu gibi atmak / Hangi rüzgâr attı? / İçeri (İçeriye) atmak / İçine atmak / İftirâ atmak / İğne atsan yere düşmez / İleri atmak / Kalbi (–de) atmak / Kanca (Kancayı) atmak / Kantarlıyı atmak / Kapağı (dar) atmak / Kaşık atmak / Kazık atmak / Kendini (dar) atmak / Kendini ateşe atmak / Kesip (Kestirip) atmak / Kıç atmak / Kıçına tekmeyi atmak / (Birine) Kılçık atmak / Kol atmak / Kulaç atmak / Külâhını (Takkesini) göğe (havaya) atmak / Lâf atmak / deniz. Lenger atmak / Leyleğin attığı yavru gibi / Madik atmak / Maskesini atmak / Meteliğe kurşun atmak / Not (Sıfır, Bir) atmak / Nutuk atmak / Ortaya (bir lâf, mesele…) atmak / Önüne bir kemik atmak / Parasını sokağa atmak / Parmak atmak / Perende atmak / (Birinin yanında) Perende atamamak / Polim atmak / Poz atmak / Remil atmak / Safra atmak / Sırtından atmak / Sokağa atmak / Sokağa atsan … eder / (Bir kimsede) Şafak atmak / Takla atmak / Taş atıp da kolun mu yoruldu? / (Birine) Taş atmak / Temel (Temelini) atmak / Tepesi atmak / Tıpası (Tıpayı) atmak / Tırmık atmak / Tırnak atmak / Tırpan atmak / Top (Topu) atmak / Tur atmak / Üç buçuk atmak / Üst perdeden atmak / Üstünden atmak / (Birinin) Üstüne atmak / Volta atmak / Yabana atmamak / Yakadan atmak / Yanlış adım atmak / Yıldızlara kement atmak / Yüksekten atmak / Yüzüğü atmak.

lugatim.com/s/ATMAK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp