Sözlük › F › felek

felek

f.ar.

İlişkililer Çarh · feleksiz · atmak · dönengen · ayinei devran · feleğe/ dünyaya parmak atmak · parmak atmak · vergi atamak / atmak · meşgule almak /atmak · felek bîrahim · haşlama

Açıklama

  1. feleğe parmak atmak
  2. çok uyanık ve becerikli olmak*
  3. feleğin eleğinden geçmek
  4. Sen de feleğin eleğinden geçtin. ++

Örnek

Feleğe parmak atmış bir adam!
feleğin sırtına tokat vurmak Haydi donat bakalım şurasını da feleğin sırtına bir tokat vuralım!

Kaynak Arap Abdo, 31

Kişi Arap Abdo

Yıl/Tarih 14.8.2011

Köken ailesi

Arapça felek kökünden gelen 5 sözcük:

felekîfelâketfeleksizçarkıfelek

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları Çarh
Doğrudan ilişkili sözcükler feleksiz
Dolaylı ilişkili sözcükler (2) ayinei devran dönengen
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (3 sözcük)

“felek” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “felek” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilFELEK değil/yerine/= BAHT | GÖK

çarkıfelek kahpe felek kambur felek baht Dünya âlem Askerî mızıkada zilli bir müzik aracı gök

fark (ile)FELEK ile KÖTÜLÜK TANRISI

Kötülük tanrısı.

fark (ile)FUKARANIN TAVUĞU TEK TEK YUMURTLAR ile/||/<> FELEK, KİMİNE KAVUN YEDİRİR KİMİNE KELEK

"Talih, fakire hiç gülmez; aynı sermaye zengine daha çok, fakire daha az gelir getirir" anlamında kullanılan bir söz. @@ "Bu dünyada kimi insanlar mutluluk içinde yaşarlar, kimileri de talihsizdirler" anlamında kullanılan bir söz.

yerine / değilOKYANUS/FELEK/MUHÎT değil/yerine/= ÇEVRE

Herşeyi kuşatan.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: f ile biten 169 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“felek” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça felek

1. ► baht

2. Dünya, âlem

3. Askerî mızıkada zilli bir müzik aracı

4. ► gök

Birleşik sözler: çarkıfelek, kahpe felek, kambur felek

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“felek” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

FELEK (1)

Bk. FELENK

lugatim.com/s/FELEK
FELEK (2)

i. (Ar. felek ’ten [?]) Mehter mûsikîsinde zilli bir âlet.

lugatim.com/s/FELEK
FELEK (3)

( ﻓﻠﻚ ) i. (Ar. felek ) 1. Gökyüzü, semâ: Hilâl-i meh felekte hançer-i behrâm-ı aşkındır (Leskofçalı Gālib). 2. Dünya, âlem, devran: Değildir şîr der-zencîre töhmet acz-i ikdâmı / Felekte baht utansın bî-nasîb erbâb-ı himmetten (Nâmık Kemal). Zannımca Erenköy’ünde artık / Görmez felek öyle bir bahârı (Yahyâ Kemal). 3. Gök katlarında yer alan yıldızların insan kaderi üzerinde yaptığı kabul edilen etki, kadere hâkim olduğuna inanılan güç, tâlih, baht: Zâlim felek ağu kattı aşıma / Ağam nerden aşar yolu yaylanın (Türkü). Merdüm-i dîdeme bilmem ne füsûn etti felek / Giryemi kıldı füzun eşkimi hûn etti felek (Yavuz Sultan Selim). Feleğin insâfı yok mudur? (Nâmık Kemal). 4. astro. Eskiden her birinde bir gezegenin bulunduğu kabul edilen gök katlarından her biri: Arş u ferş ü ay u gün hem nüh felek (Süleyman Çelebi). Ol hümâyım kim felekler cây-ı cevlândır bana (Leskofçalı Gālib). ѻ Felek düşkünü: Bedbaht. Felek Mustafa’ya yâr olmadı: Tâlih yâver gitmedi, şans yardım etmedi: Ne etsin neylesin âlemde kişi / Felek Mustafa’ya yâr olmayınca (Karacaoğlan). Felek tabancası: Ön tarafında çarkıfelek şeklinde bir fiyango bulunan ve bu fiyango, eski tabancaların mermileri taşıyan döner topuna benzetildiği için bu isimle anılan bir hotoz çeşidi. Feleğin çemberinden geçmiş: Başından çok şey geçip tecrübe sâhibi olmuş, gözü açılmış, hayat tecrübesi kazanmış. Feleğin sillesini yemek: Büyük bir felâket veya zarara uğramak: Benim gibi feleğin sillesini yemedin (Reşat N. Güntekin). Seni buralara yel mi attı, sel mi attı, felek sillesi mi yedin? (Eflâtun C. Güney). Feleğini şaşırmak: Hiçbir şeyi farkedemeyecek duruma gelmek: O kadar telâşlı ve dolu geldin ki bütün bir insanlığın feleğini şaşırmış bulunduğu bu devirde kıbleyi şaşırman bir şey değil (Ergun Göze). Felekten bir gece (gün) çalmak: Keyifli, zevkli bir gece (gün) geçirmek, felekten kâm almak: Bir perî-çehreyi alalım dedik / Felekten bir gece çalalım dedik / İnsanca şurada kalalım dedik / Nerden haber aldınız şeytancasına (Hamâmîzâde İhsan – Ş.A.D.). Fakat bunca yıllık imsakten sonra o da felekten bir gece çalarsa kıyâmet mi kopacaktı (Reşat N. Güntekin). Felekten kâm almak: Gönlünce yaşamak, istediği gibi zevk ve safâ sürmek, hoş vakit geçirmek: Kâm aldı felekten gedâlar / Ferdâlara kaldı âşinâlar (Şeyh Gālib – Ş.A.D.). Meyl-i dünyâ için gel olma bed-nâm / Kim aldı felekten murâdınca kâm (Türâbî – Ş.A.D.). Felek-i atlas – Felekü’l-atlas: eski. astro. Bütün felekleri çevrelediğine ve içinde hiçbir yıldız bulunmadığına inanılan mevhum dokuzuncu gök katı, arş [ Felekü’l-a’lâ, felekü’l-a’zam, felekü’l-eflâk da denirdi].  ● Felek-cah (-mertebe, -pâye) ( ﻓﻠﻙ ﭘﺎﻳﻪ – ﻓﻠﻚ ﻣﺮﺗﺒﻪ – ﻓﻠﻙ ﺟﺎﻩ ) birl. sıf. (Ar. cāh “yer”, mertebe ve Fars. pāye ile) “Yeri felek olan” Rütbesi yüksek olan: Çün geldi o şâir-i felek-câh / Ol şâhtan oldu ma’zeret-hâh (Şeyh Gālib’den). ● Felek-debdebe ( ﻓﻠﻚ ﺩﺑﺪﺑﻪ ) birl. sıf. (Fars. debdebe ile) Gökler, yıldızlar kadar muhteşem olan. ● Felek-meşreb ( ﻓﻠﻚ ﻣﺸﺮﺏ ) birl. sıf. (Ar. meşreb “yaratılış, huy” ile) mec. Dönek, sözünde durmayan (kimse). ● Felek-zede ( ﻓﻠﻚ ﺯﺩﻩ ) birl. sıf. (Fars. zede “vurulmuş, uğramış” ile) Feleğin zulmüne uğramış, eziyet ve zulüm görmüş, tâlihsiz, bedbaht: En geri / En âciz, en felek-zede millet, kadınlığı / Hemşîre-i cehâlet edendir (Tevfik Fikret).

lugatim.com/s/FELEK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp