Sözlük › B › balkan

balkan

a.tr.dağ

İlişkililer Balkanlı · balkanlık · balkanlılar · Zira amacı demokrasi değildir; demokrasi içinde demokratik metodlarla çözüm aramak değildir. 19. yüzyıldaki Balkan milliyetçilikleri gibi, · tombaz

Açıklama

  1. dağlık.
  2. Maazallah herhangi bir gıda maddesi buhranı da vaki olabilir. Böyle bir hal karşısında bırakmış olduğum 100 silah, ehl-i erbaba verile, bunlar ki hayvanat-ı vahşiyenin yumurtada ve yavruda olmadığı sıralarda balkanlara çıkıp avlanalar ki zinhar hastalarımızı gıdasız bırakmayalar. Fatih'in vasiyetnamesi.

Örnek

Şıpka kasabası Balkan içinde / Dalkılıç yaresi kalkan içinde / Şehitler yaturlar al kan içinde / Anlarda şefaat kala mı Yarab? 27

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler Balkanlı balkanlık
Dolaylı ilişkili sözcükler (1) balkanlılar
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (3 sözcük)

“balkan” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “balkan” ile ilişkili sözcükler

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)DAĞ ile BALKAN

... İLE Sarp ve ormanlık sıradağlar.

fark (ile)BALKAN ile/||/<> BALKANLIK

Sarp ve ormanlık sıradağ. @@ Sıradağlarla kaplı olan (yer).

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: n ile başlayan 534 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: b ile biten 67 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“balkan” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Sarp ve ormanlık sıradağ

Etimoloji Sözlüğü

‘sarp ve ormanlık dağʼ

Oğuzca balık sözünden -(a)n ekiyle yapılmış bir türevdir. Bu türevde gördüğümüz -(a)n eski ve yeni diyalektlerde yaygın olarak kullanılan bir ektir. bk. sazan
Kâşgarlı Mahmudʼa borçlu olduğumuz Oğuzca balık sözü ‘çamurʼ anlamına gelir. Buna göre balkan türevinin başlangıçta ‘bataklıkʼ anlamına geldiği anlaşılıyor: Yerel ağızlarda balkanʼın bataklık olarak kullanıldığına tanık oluyoruz. Ağızlarda balkan ‘su birikintisi’ olarak da geçer. Ovalık, alçak yerlere de balkan adının verildiği anlaşılıyor. Ağızlarda balkan ‘sazlık’ anlamını aldığı gibi ‘ormanlık, sık ağaçlık’ yer değerini de kazanmıştır.
‘Bataklık’ anlamına gelen balkan türevinin ‘orman, sık orman’ anlamını alması düşündürücüdür. Türkçede buna benzer birtakım örnekler vardır. Örn. eski ve yeni diyalektlerde ‘çamurʼ olarak kullanılan saz sözü sonradan ‘bük, sık ormanʼ anlamını almıştır. Eski Kıpçakçada da saz ‘ormanʼ olarak geçer. ‘Ormanʼ anlamına gelen sözlerin diyalektlerde ‘dağʼ olarak kullanıldığına da tanık oluyoruz. Türkçe dağ (< tağ) sözünün diyalektlerde ‘orman’ olarak geçtiğini de biliyoruz.
Bu duruma göre Dmitrievʼin balkan sözünü -gan ekiyle yapılmış türevler arasında sayması yanlıştır (DAN B, 1926, 67-70).
Türkçe balkan biçimi komşu dillere de geçmiştir. Macar ağızlarında balkán, balkány ‘su birikintisi, bataklıkʼ olarak kullanılır (TESz 1: 230). TESz’in Türkçe balkanʼın *bal- kökünden gelen bir türev olduğu yolundaki savı yanlıştır. TESz, eski ve yeni Türk diyalektlerinde kullanılan balçık biçimini de yanlışlıkla *bal- kökünün bir türevi olarak açıklamıştır. Türkçe balçıkʼın kökenine ilişkin bilgi almak için bk. balçık.
Bulgarca balkàn da ‘dağʼ olarak Türkçeden kalma bir alıntıdır (BER 1: 29). Rus ağızlarında da balkan ‘koyak, ormanla dağ arasındaki alanʼ; ‘dağ eteği’ olarak kullanılır (Şipova: STRJa 57).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“balkan” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

BALKAN

i. ( Eski Türk. balık “çamur”dan balık+an “bataklık yer” ) [ Kelime Macarca ve Bulgarca’ya da geçmiştir ] Sarp, ormanla kaplı sıra dağlar.

lugatim.com/s/BALKAN
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp