Sözlük › D › dizge

dizge

a.diz+gE

İlişkililer manzume · dizgeci · diz · diziciler · dizin · dizgecikleme · dizit · dizem · dizgeciklemek · dizgecikleyici · dizemli · dizaltı · +5 ›

Açıklama

Bir bütün oluşturacak biçimde birbirine bağlı ögelerin bütünü; cümle, manzume, sistem. 2. (felsefe) Bir ilkeye veya dünya görüşüne göre düzenlenmiş düşünceler, bilgiler, öğretiler bütünü; manzume, meslek, sistem.

Örnek

sayfa sırasına göre siyanürün tozunu artıracağı bir / dizge kurmuştu kendince / sihir üzerine yazdığını ve", enderemiroğlu, kararan, 90

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler dizgeci
Dolaylı ilişkili sözcükler (2) çevre-dizge sistemleştirici
Yabancı karşılıkları manzume

“dizge” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “dizge” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)SİSTEM/DİZGE ile/||/<> SİSTEM/DİZGE ile/||/<> SYSTÈME/SİSTEM ile/||/<> SİSTEM/DİZGE ile/||/<> SYSTÈME/SİSTEM ile/||/<> SİSTEM/DİZGE ile/||/<> SYSTEM/SİSTEM

bk. dizge. @@ bk. dizge @@ (biyoloji, kimya) @@ bk. dizge. @@ (jeoloji) @@ bk. dizge @@ anat. Organizmada aynı işlevleri gerçekleştirmek için birbirleriyle ilgili bağlantılı organların oluşturduğu birlik ya da grup. | Yol, yöntem.

fark (ile)SYSTEM/SYSTÈME/DİZGE/SİSTEM ile/||/<> SYSTEM/SYSTÈME/DİZGE/SİSTEM

Aralarında ilişki bulunan ve amaca göre çevresinden belirli sınırlarla ayrılmış özdek, olay ve süreçlerin seçilmiş kümesi. @@ Üzerinde ölçme yapılan ya da söz konusu olan belirli nesneler topluluğu.

fark (ile)SYSTEM/SYSTÈME/DİZGE/SİSTEM ile/||/<> SYSTÈME/DİZGE/HEYET

Bir bütünü oluşturacak biçimde karşılıklı olarak birbirine bağlı öğelerin tümü. @@ (fizik, botanik)

fark (ile)SYSTÈME/DİZGE ile/||/<> MEMBRE/ÜYE/DİZGE

Eski Yunan tartıbiliminde, sayısı sınırlanmamış olan ve üye (membre) denilen birçok parçalardan ibaret bulunan uzun dize. @@ bk. Dizge.

köken / yönelim (< >)DİZİ ile/ve/||/<>/> DİZİN ile/ve/||/<>/> DİZGE ile/ve/||/<>/> TİN

Dışındalık. İLE/VE/||/<>/> Betimlemeli. İLE/VE/||/<>/> Zorunluluk. İLE/VE/||/<>/> (Ancak) Kişide.

yerine / değilDİZGE değil/yerine DÜZEN

Küçük zihinliler, kişileri; orta zihinliler, olayları; ileri zihinliler; düzenleri/sistemleri konuşurlar/tartışırlar.

fark (ile)DİZGE ile/ve/<> BÜTÜNLÜK

Aslında her biri öbürüdür.

fark (ile)DİSİPLİN ile DİZGE

Ana ilke altındaki ayrımlar.

fark (ile)SİSTEM/DİZGE ile/||/<> SİSTEMATİK/HAYVANLARIN SINIFLANDIRILMASI ile/||/<> SYSTEMIC/SYSTÉMIQUE/SYSTEMISCHE/SİSTEMİK

bk. dizge. | bk. dizge | (biyoloji, kimya) | bk. dizge. | (jeoloji) | bk. dizge | anat. Organizmada aynı işlevleri gerçekleştirmek için birbirleriyle ilgili bağlantılı organların oluşturduğu birlik ya da grup. | Yol, yöntem. @@ bk.…

fark (ile)DÜZEN ile/ve DİZGE/SİSTEM

Kurulabilir en geniş düşünce kalıpları.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: e ile başlayan 1.281 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: d ile biten 122 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“dizge” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Bir bütün oluşturacak biçimde birbirine bağlı ögelerin bütünü; cümle, manzume, sistem

2. Bir ilkeye veya dünya görüşüne göre düzenlenmiş düşünceler, bilgiler, öğretiler bütünü; manzume, meslek, sistem

Birleşik sözler: adlar dizgesi, terimler dizgesi, yazılım dizgesi

Bilişim Terimleri Sözlüğü, 1981

Aralarında ilişkiler bulunan, böylece belli bir işlevi olan bir bütün oluşturacak biçimde etkileşen nesneler topluluğu. Bir dizgeyi oluşturan nesneler arasında kişiler, makineler, yordam, izlence ya da veriler bulunabilir. Ayrıca bu nesneler de kendi başlarına birer dizge niteliği taşıyabilir; bu durumda dizgenin altdizgelerinden söz edilir.

Eski sistem · İng. system · Fr. système

Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü, 1948

Eski Yunan tartıbiliminde, sayısı sınırlanmamış olan ve üye (membre) denilen birçok parçalardan ibaret bulunan uzun dize.

Fr. Système

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975

(Yun. systema < synestanai = birlikte yerleştirmek, örgütlü bir bütün içinde toplamak, bir araya koymak, birleştirmek) : Birlikli bir ilkeye göre düzenlenmiş bütün. Bu anlamda: 1. Kendi içine kapalı, düzenli bir bütün. (Ör. evren, yıldızlar dizgesi.) 2. Bir ilkeye ya da dünya görüşüne göre düzenlenmiş düşünceler, bilgiler, öğretiler bütünü. 3. Birbirine bağlı bilimsel ya da felsefî düşünceler birliği; bir düşün (ide) yöresinde toplanmış çeşitli bilgiler. // Dizge kuramdan daha geniştir; bir filozofun felsefe dizgesi onun kuramlarının bütününden oluşur.

Eski sistem, manzume, meslek · İng. system · Fr. système · Alm. System

Fizik Terimleri Sözlüğü, 1983

Bir bütünü oluşturacak biçimde karşılıklı olarak birbirine bağlı öğelerin tümü.

Eski sistem · İng. system · Fr. système · Alm. System

Fiziksel Kimya Terimleri Sözlüğü, 1978

Üzerinde ölçme yapılan ya da söz konusu olan belirli nesneler topluluğu.

Eski sistem · İng. system · Fr. système · Alm. System

Gökbilim Terimleri Sözlüğü, 1969

Kendine özgü bir düzen ve sırası olan topluluk. Gezegenler dizgesi,'Samanyolu dizgesi, gözerimi konsayıları dizgesi gibi.

İng. system · Fr. système · Alm. System

Kimya Terimleri Sözlüğü, 1981

Aralarında ilişki bulunan ve amaca göre çevresinden belirli sınırlarla ayrılmış özdek, olay ve süreçlerin seçilmiş kümesi.

Eski sistem · İng. system · Fr. système · Alm. System

Mantık Terimleri Sözlüğü, 1976

Herhangi sayıda nesneden oluşan bütün. Krş.. sıralanmış n-li dizge, yapı.

İng. system · Fr. système · Alm. system

Matematik Terimleri Sözlüğü, 1983

1. Ortak kimi özellikleri olan çokluklar kümesi. 2. Belirli bir gerçeğe ilişkin kurallar kümesi.

Eski sistem · İng. system · Fr. système · Alm. System · Lat. systema

Metalbilim İşlem Terimleri Sözlüğü, 1972

Bir bütün oluşturacak biçimde, karşılıklı olarak birbirine bağlı öğelerin tümü.

Eski sistem · İng. system · Fr. système · Alm. System

Ruhbilim Terimleri Sözlüğü, 1974

Belirli bir görevi yerine getirmek için bir bütünün parçaları arasında kurulan işlevsel ilişkilerin tümü.

İng. system

Uygulayım Terimleri Sözlüğü, 1980

1. genel uygulayım: a. Bir bütünü oluşturacak biçimde birbirine bağlı öğelerin tümü. b. Bir iş, işlemi sonuçlandırmak için kullanılan yöntem ile araçların oluşturduğu düzen. c. bk. donatı. 2. kimya, fizik, metalbilim: Üzerinde ölçme yapılan ya da sözkonusu olan belirli nesneler topluluğu. 3. elektrik: Çok evreli bir dalgalı akımın elektrometre kuvvetinin dönüş değişikliklerinde geçiş düzeni. 4. bilişim: a. Birlikte kullanılan işlem, yöntem ve gereçlerin belirli bir örneğini oluşturan birim. b. Birbirinden ayrı ve değişik işler üreten makinelerin oluşturduğu bütün.

Eski sistem · İng. system · Fr. système

Yerbilim Terimleri Sözlüğü, 1971

Yerbilimin zaman birimlerine ilişkin bir dönem süresince oluşmuş katman topluluğu.

İng. system · Fr. systéme · Alm. System, Formation

Yöntembilim Terimleri Sözlüğü, 1981

Bir birlik oluşturacak biçimde işlevsel olarak örgütlenmiş öğeler bütünü.

Eski manzume, sistem · İng. system

Etimoloji Sözlüğü

‘diz bağı, çorap bağı’ / ‘dize kadar uzanan uzun çorap’

Ülkemizin birçok yerinde dizlik ve dizleme olarak da geçer.
Türkçe diz kökünden -ge ekiyle yapıldığı açıktır. Türkçede -ge (~ -ga) ekinin fiillerden birtakım adlar yaptığını biliyoruz. Bu türevde -ge ekinin diz’e getirildiği göze çarpıyor.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“dizge” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

DİZGE (1)

i. ( diz+ge ) [- ge eki daha çok fiilden isim yaparsa da burada isim köküne gelmiştir] E. T. Türk. ve halk ağzı. Dizin altına veya üstüne bağlanan çorap bağı.

lugatim.com/s/DİZGE
DİZGE (2)

i.  yeni. 1.   Bir bütün oluşturacak biçimde birbirine bağlı öğelerin tamamı, manzûme, sistem:  Wittgenstein’a göre Augustinus burada bir anlaşma dizgesini betimliyor; ama dil dediğimiz şeyin tümü bu dizge değildir  (Cogito). 2.  fels. Bir ilkeye veya dünya görüşüne göre düzenlenmiş düşünceler, bilgiler, öğretiler bütünü, manzume, meslek, sistem.  Antik Grek düşüncesinin önemli başarılarından biri, bilimsel çalışmaların ne şekilde yapılması gerektiğini belirleyen ilke ve kuralların bir dizge haline getirilmesidir  (Bilim ve Teknik). 

lugatim.com/s/DİZGE
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp