i. (Fars. tūt – tūd ) [Kelime Türkçe’den Balkan dillerine de geçmiştir] 1. İki çenekliler sınıfının dutgiller familyasından, yaprakları ile ipek böceği beslenen, odunundan tarım âletleri, araba, mobilya vb. şeyler yapılan, 1 ile 18 – 20 metre boyunda dayanıklı ağaç. Morus: Evliyâ Çelebi XVII. asırdaki İstanbul’u tasvir ederken, “Beyazıt câmiinin etrâfı ve Beyazıt meydanı ulu ağaçlarla müzeyyendir, ağaçların ekserisi de çeşit çeşit dut ağaçlarıdır” diyor (Reşat E. Koçu). 2. Bu ağacın beyaz, kara, koyu pembe renklerindeki yaş ve kuru olarak yenen, şurubu, pekmezi ve pestili yapılan tatlı meyvesi: Elinde tâze dut dolu bir tabak (Ahmet Hâşim). Dut yemişinin en makbulleri iri aşılı dutlardır, bunlar da beyaz, gül pembesi ve kara dut olmak üzere üç çeşittir (Reşat E. Koçu). ѻ Dut gibi: Ayakta duramayacak kadar sarhoş: Kafaları adamakıllı çeker… Düşeriz Konak Oteli’ne dut gibi (Orhan V. Kanık). Dut yemiş bülbül gibi (oturmak, susmak…): Hiç konuşmadan, sesi soluğu çıkmadan (oturmak, susmak…). Dut yemiş bülbüle dönmek: Susup oturmak, neşesini ve konuşkanlığını kaybedip susmak: Sabahtan akşama kadar durmadan söyleyen Çalıkuşu dut yemiş bülbüle dönmüştü (Reşat N. Güntekin).