Sözlük › G › gül

gül

a.far. gul: çiçekbitkitürkçesi varkençiçek

İlişkililer güllü · çiçek –ği · gülce · güllenmek · güllemek · güllük -ğü · gülsüz · gül güleç · güleçlik -ği · güldürücü · gülüşlü · gülündürük –ğü · +13 ›

Açıklama

Çiçek.

Örnek

"Menevşe koymuşlar gülün adını / Almadım dünyadan ben muradımı", Halk türküsü
Her gün olduğu gibi o gün de seçim otobüsünün iki gülü vardı. Biri Kadın kolları ve Bacakları Başkanı Gülümser Hanım, öteki de doğrudan doğruya Genel Başkanın karısı Rehavet Hanımdı., N Güreli, 17 gül dermek (kızın/kadının) kavuşmak, visale ermek
Bir gün olsun güldüğünü görmedim / Bahçesine girip gülün dermedim / Gam doldu günlerim, safa sürmedim / Rahat uyuyacak başım kalmadı,
OsmanErdem, 95 gül bahçesi vaat etmek
Seçim beyannamelerinde bize gül bahçesi vaad edilir.,
Hamama götürüp bel çektirmeler, evliyalar şehri İstanbulda türbe türbe dolaşmalar, adak adamalar, gül ekmeler, taş toplamalar... Bitmez tükenmez bu uğraşın sonunda ve herkes döl tutamadığıma kanaat getirdiğinde kocam yıllar içerisinde ağaçların sırlarına vakıf olmuş olurdu.,
HMeryem, 2002, 25 gül gibi geçinip gitmek deyim
Anneannemiz evin gülüdür. Onu azıcık görmesek, eve geldiğimizde o komşulara gitmiş olsa, hasretine dayanamaz, onu alıp getirmek için komşulara gideriz.

Kaynak DOray, T, 18.4.2011 gül ekmek | M İzgü, AAG, 2007 (1994), 12-13

Kişi D Oray · Muzaffer İzgü

Yıl/Tarih 18.4.2011 · 2007 · 1994 · 2007 · 1994

Köken ailesi

Farsça gul kökünden gelen 10 sözcük:

gülcegüllügülbankgülgüligülabdangülbahargüldestegüllenmekorman gülü

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Benzerleri gülsü
Doğrudan ilişkili sözcükler gülce güllemek güllenmek güllü güllük -ğü gülsüz
Türkçe karşılıkları (Türkçesi varken...) çiçek –ği
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (7 sözcük)

“gül” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “gül” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

yakın / benzer fethigedikli sözlüğü: yakın ya da benzer anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilKÜL değil/yerine GÜL

[ya/hem] Bir "bakış/algı/yorum". İLE/DEĞİL/YERİNE/HEM DE/YA DA/||/<>/>< Başka bir "bakış/algı/yorum".

fark (ile)GÜL/GUL ile/||/<> GONCA/GONÇE

gülabdan gülbahar gülbank gülbeşeker gül böceği gül böreği güldeste gülhatmi gül ibik gülibrişim gülistan gülkurusu gül kurusu gül rengi gül suyu gülşen gül yağı karagül yabani gül ayı gülü Çin gülü denizgülü gün gülü Isparta gülü ipek…

fark (ile)GÜL ile GÜL | ile GÜL

| Çiçeklere verilen genel ad. İLE En güzel çiçeğe[çiçek olan güle] verilen ad. | İLE Gülmenin buyruk kipi.

yerine / değilGUL değil/yerine/= GÜL

gülabdan gülbahar gülbank gülbeşeker gül böceği gül böreği güldeste gülhatmi gül ibik gülibrişim gülistan gülkurusu gül kurusu gül rengi gül suyu gülşen gül yağı karagül yabani gül ayı gülü Çin gülü denizgülü gün gülü Isparta gülü ipek…

fark (ile)GÜL ile/||/<> GÜLGİLLER

(botanik) @@ Gülgiller (Rosaceae) familyasından, reseptakulumu olgunlukta etlenen ve fındıksı meyveleri saran, genellikle yapraklarını döken dikenli çalılar hâlinde olan, ülkemizde 24 tür ile temsil edilen bir cins.

fark (ile)ROSE/ROSA/GÜL ile/||/<> ROSE/ROSA/GÜL

(botanik) @@ Gülgiller (Rosaceae) familyasından, reseptakulumu olgunlukta etlenen ve fındıksı meyveleri saran, genellikle yapraklarını döken dikenli çalılar hâlinde olan, ülkemizde 24 tür ile temsil edilen bir cins.

fark (ile)GÜL ve/||/<> GECE

[... ve ...] Dikeni. VE/||/ Gizemi.

yerine / değilROSE yerine GÜL
fark (ile)GÜL, ABDÜL :

Bahçeköy'lüdür. Ticaret ile uğraşır. 1973 - 1980 yılları arasında iki dönem Bahçeköy Muhtarı olarak görev yaptı. DYP de siyaset yaptı, Sarıyer İlçe Yönetim Kurulu üyesi olarak görev aldı.

fark (ile)GÜL, ALİ :

Bahçeköylü olup Merkez Bahçeköy mahallesinde üç yıl (2004 - 2007) süre ile muhtarlık yaptı.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: l ile başlayan 432 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: g ile biten 138 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“gül” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Farsça gul

1. Gülgillerin örnek bitkisi (Rosa)

2. Bu bitkinin katmerli, genellikle kokulu olan çiçeği

Birleşik sözler: gülabdan, gülbahar, gülbank, gülbeşeker, gül böceği, gül böreği, güldeste, gülhatmi, gül ibik, gülibrişim, gülistan, gülkurusu, gül kurusu, gül rengi, gül suyu, gülşen, gül yağı, karagül, yabani gül, ayı gülü, Çin gülü, denizgülü, gün gülü, Isparta gülü, ipek gülü, Japon gülü, kır gülü, menekşe gülü, Noel gülü, orman gülü, rüzgârgülü, yaban gülü, yayla gülü

Biyoloji Terimleri Sözlüğü, 1998

Gülgiller (Rosaceae) familyasından, reseptakulumu olgunlukta etlenen ve fındıksı meyveleri saran, genellikle yapraklarını döken dikenli çalılar hâlinde olan, ülkemizde 24 tür ile temsil edilen bir cins.

İng. rose · Fr. rose · Alm. Rose · Lat. Rosa

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“gül” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

GÜL

( ﮔﻞ ) i. (Fars. gul ) 1. Gül ağacının güzel kokulu, pek çok çeşidi bulunan çok makbul çiçeği: “Okka gülü.” “Sarmaşık gülü.” “Yaban gülü.” “Yediveren gülü.” “Ateş gülü.” “Kaysı gülü.” Demedi yâr demedi / Elinde gül demedi / Ya ben nasıl güleyim / Yâr bana gül demedi (Türkü). Karşı dağlarda tutuşmuş gibi gül bahçeleri / Koyu bir kırmızılık gökten ayırmakta yeri (Yahyâ Kemal). Bu kadar güzel gül adlarını yoksa güle hasret duyduğunuz için mi koyuyorsunuz? –Hayır bey, bizim hasret duyduğumuz başkadır. Bizim oralarda inanılır ki gül Hz. Muhammed’in remzidir veya teridir (Nihad S. Banarlı). 2. Gül ağacı. 3. edeb. Sevgili, cânan [Sevgili güzelliği sebebiyle güle benzetilmiş ve bu anlamda çeşitli sıfat tamlamaları kullanılmıştır]: Gülüm şöyle gülüm böyle demektir yâre mu’tâdım / Seni ey gül sever cânım ki cânâna hitâbımsın (Nedim’den). 4. Yazma Kur’ân-ı Kerim’lerde gereken yerlere yapılan oval veya dâire şeklindeki etrâfı çiçekli ve tezhipli, ortasında bildirilmek istenen husûsa âit yazılacak yazı için boşluk bulunan süsleme motifi: “Secde gülü.” “Cüz gülü.” “Aşır gülü.” “Hizip gülü.” 5. Genellikle kabartma olarak tavan göbeklerine, kemer tablalarına, mermer taşlara vb. yerlere yapılan, bir dâire içine resmedilmiş tezyînî yapraklardan ibâret süsleme motifi, rozas. 6. Rifâî tarîkatında zikir esnâsında ateşte kızdırılıp akkor hâline getirildikten sonra dille yalanmak sûretiyle söndürülen, ucu yassı, avuç içi büyüklüğündeki demir parçası: Yassı uç, ateşte kıpkırmızı olunca çıkarıp zikrederlerken yalaya yalaya soğuturlar. Gülü yalarken yâhut ateşte kızmış pirinç tas giyerlerken Allahü Taâlâ’nın “selâm” yâni esenlik veren adını “yâ selâm” tarzında zikrederler; Rifâî güllerinin çeşitleri müzelerimizde teşhirdedir (Abdülbâki Gölpınarlı). 7. Bâzı tarîkatlarda tacın veya arakiyenin tepesine dikilen yuvarlak parça: Buna Hüseynî taç denir. Tepede dilimlerin birleştiği noktaya mühür veya gül denen ufak yuvarlak bir parça konur (Rûhi Fığlalı). ѻ Gül dalına bülbül konmuş: Yemek yerken çenesine, sakal veya bıyığına bir şey bulaşmış olduğunu bir kimseye latîfe yollu haber vermek için kullanılan bir söz. Gül gibi: Çok iyi, çok güzel, tertemiz: “Gül gibi kız.” Yazık değil mi gül gibi tâze. Cenâb-ı Hak kısmetini daha muvâfık bir taraftan ihsan buyursun (Hüseyin R. Gürpınar). Gül gibi bakmak: Çok iyi ve temiz bakmak. Gül gibi geçinmek (geçinip gitmek): 1. Çok iyi anlaşmak: Birinci, ikinci izdivaçta dirliksizliğe uğrayanların üçüncü, dördüncüde gül gibi geçinip gittikleri hiç işitilmemiş bir şey midir? (Hüseyin R. Gürpınar). 2. Çok da geniş olmayan elindeki imkânları iyi kullanarak rahat ve huzur içinde yaşamak: Siz başımızda olmasanız biz iki kişi gül gibi geçiniriz diye haykırıyordu (Reşat N. Güntekin). Gül gül olmak: Parça parça kızarmak, pembe pembe olmak: O gonca bir kadeh içse cemâli gül gül olur / Güler cemâlini her kim ki görse bülbül olur (Rûhî-i Bağdâdî). Gül pembe: Toz pembe: Artistlerden bâzıları geleceği gül pembe, ötekiler kapkara görüyorlar (Reşat N. Güntekin). Gül üstüne gül koklamak: (Bir erkek) Sevdiğinin üstüne başka birini sevmek [Daha çok olumsuz şekli kullanılır]. Gülü târife ne hâcet, ne çiçektir biliriz: Bir kimsenin uygunsuz hallerinden bahsedilirken, “Anlatmaya ne gerek var, onu herkes biliyor” anlamında kullanılır. Gülüm: Sevgi ifâde eden bir hitap sözü: Canım posta, gülüm posta (Orhan V. Kanık). Gül-i handan: Açılmış gül: Toplanır fitne için zülfü perîşan ise de / Ağlatır âşıkı rûyu gül-i handân ise de (Nâmık Kemal’den). Gül-i ra’nâ: İçi kırmızı, dışı sarı makbul bir gül çeşidi [Dîvan edebiyâtında içi kan ağlayan, dışı sararıp solan âşık için kullanılır]: Bûydan hoş renkten pâkîzedir nâzik tenin / Beslemiş koynunda gûyâ kim gül-i ra’nâ seni (Nedim’den). Reng ü bûdur güle zînet güzele hüsn ü bahâ / Gül denir her güle ammâ gül-i ra’nâ başka (Pertev Paşa’dan). Gül-i sad-berk: Büyük ve katmerli bir gül çeşidi: Bir gül-i sad-berktir gûyâ o bezm-i dil-sitan (Şeyhülislâm Yahyâ). ● Gül-âb Bk. GÜLÂB ● Gül-âbdan Bk. GÜLÂBDAN ● Gül-bağ ( ﮔﻠﺒﺎﻍ ) birl. i. (Fars. bāġ “bahçe” ile bāġ-ı gul ’den) Gül bahçesi. ● Gül-bahar Bk. GÜLBAHAR ● Gül-beden ( ﮔﻠﺒﺪﻥ ) birl. sıf. (Ar. beden ile) Gül bedenli, vücûdu gül gibi zarif, ince ve güzel olan: Kimseler görmemiş cânım efendim / Sen gibi bir dilber gül-bedenlikte (Türkü). Versem bahâr-ı ömrümü ey gül-beden sana (Cenap Şahâbeddin). ● Gül-berg ( ﮔﻠﺒﺮ8 ) birl. i. (Fars. berg “yaprak” ile berg-i gul ’den) Gül yaprağı: Perîşân olma kim gül-berg tek hâlâ bu gülşende / Neşât u ayş için esbâb-ı cem’iyyet müheyyâdır (Fuzûlî). ● Gül-be-şeker Bk. GÜLBEŞEKER ● Gül-bister ( ﮔﻠﺒﺴﺘﺮ ) birl. i. (Fars. bister “yatak” ile bister-i gul ’den) Gülden yatak, sevgilinin yatağı: Yine bâlîn-i hâb-ı işve zîr-i ser midir bilmem / Henüz ol tıfl-ı nâzım nakş-ı gül-bister midir bilmem (Nedim). ● Gül-biz ( ﮔﻠﺒﻴﺰ ) birl. sıf. (Fars. bіz “eleyen” ile) Gül serpen, gül eleyen: La’l-i lebi gevher-i şekker-rîz / Şem’-i ruhu mâhtâb-ı gül-bîz (Şeyh Gālib). ● Gül-bû (-buy) ( ﮔﻞ ﺑﻮﻯ – ﮔﻞ ﺑﻮ ) birl. sıf. (Fars. būy > bû “koku” ile) Gül kokulu: Şemîm-i ravza-i gül-bûyuna tesâdüf için / Gezer nesîm-i seher şevk ile diyâr diyâr (Ziyâ Paşa’dan). ● Gül-bûse ( ﮔﻞ ﺑﻮﺳﻪ ) birl. sıf. (Fars. būse “öpme, öpüş” ile) Öpüşü gül gibi güzel ve tatlı olan: Kapar dehânını gül-bûse-i mahabbetle (Tevfik Fikret). ● Gül-bün  Bk. GÜLBÜN ● Gül-cemal ( ﮔﻞ ﺟﻤﺎﻝ ) birl. sıf. (Ar. cemāl “yüz güzelliği” ile) Gül güzelliğindeki yüz, gül yüzlü. ● Gül-çehre ( ﮔﻠﭽﻬﺮﻩ ) birl. sıf. (Fars. çehre “yüz” ile) Gül çehreli, gül yüzlü dilber: Gel ey semen-ten gül-çehre bir şarâb getir (Muallim Nâci). ● Gül-çin ( ﮔﻠﭽﻴﻦ ) birl. sıf. (Fars. çіn “toplayan” ile) Gül toplayan, gül devşiren: Hûn-ı dil sanma görünenleri müjgânında / Dîde gülzâr-ı izârından oluptur gül-çin (Bâkî). Gül-çîn olur mu gül-bün-i bâğ ferâğdan / Bir dil ki zevk-yâb ola gülgeşt-i bâğdan (Vecîhî). ● Gül-dehan (-dehen) ( ﮔﻠﺪﻫﻦ – ﮔﻠﺪﻫﺎﻥ ) birl. sıf. (Fars. dehān > dehen “ağız” ile) Ağzı gül gibi güzel ve kırmızı olan. ● Gül-deste Bk. GÜLDESTE ● Gül-efşan (-feşan) ( ﮔﻠﻔﺸﺎﻥ – ﮔﻞ ﺃﻓﺸﺎﻥ ) birl. sıf. (Fars. efşān > feşān “saçan” ile) Gül saçan: Hürmet sana, ey gurre-i garrâ-yı gül-efşan / Hürmet sana, hürmet sana (Tevfik Fikret). ● Gül-endam ( ﮔﻞ ﺃﻧﺪﺍﻡ ) birl. sıf. (Fars. endām “beden” ile) Gül bedenli, gül fidanı gibi güzel ve ince endamlı: O gül-endam bir al şâle bürünsün yürüsün / Ucu gönlüm gibi ardınca sürünsün yürüsün (Enderunlu Vâsıf). ● Gül-engübin Bk. GÜLENGÜBİN ● Gül-fam ( ﮔﻠﻔﺎﻡ ) birl. sıf. (Fars. fām “renk” ile) Gül renkli, pembe: Devr-i la’linde baş eğmem bâde-i gül-fâma ben (Sâmipaşazâde Sezâî). ● Gül-fem ( ﮔﻠﻔﻢ ) birl. sıf. (Fars. fem “ağız” ile) Gül ağızlı, ağzı gül gibi güzel ve kırmızı olan: Hem gülersin hem kaçarsın ey gül-fem (Muallim Nâci). Ey çehre-i nâzenîn-i gül-fem / Sen bâri güleydin âh bir dem (Abdülhak Hâmit). ● Gül-geşt ( ﮔﻠﮕﺸﺖ ) birl. i. (Fars. geşt “gezinti” ile geşt-i gul ’den) Gül fidanları ve çiçeklerle süslü olan gezinti yerine gitme, gül seyrine çıkma: Birbirini çün mest eylediler / Güzeller azm-i gül-geşt eylediler (Câfer Çelebi). Her nefes bu mürde-dil bulur hayât-ı câvidan / Ol Mesîhâ-demle gül-geşt-i Galata eylesem (Aşkî’den). Vakt-i gül-geşt-i çemen seyr-i kenâr eyyâmıdır / Lâle faslı îd hengâmı bahâr eyyâmıdır (Nedim). ●  Gül-geşt-i musallâ: Şehir dışında cuma namazı kılınmak üzere bir mihrap taşı ve bir minber konarak hazırlanmış açıklık, kırlık yer. ● Gül-gonca ( ﮔﻠﻐﻨﺠﻪ ) birl. i. (Fars. ġunce ile ġunce-i gul ’den) Gül goncası, açılmamış gül: N’ola el sunmasam gül-gonca-i Tûr-ı tecellâya (Leskofçalı Gālib). ● Gül-gûn Bk. GÜLGÛN ● Gül-gûne Bk. GÜLGÛNE ● Gül-istan Bk. GÜLİSTAN ● Gül-izar Bk. GÜLİZAR ● Gül-nahl ( ﮔﻠﻨﺨﻞ ) birl. i. (Ar. naḫl “hurma ağacı, ağaç” ile) Gül fidanı: Felek beni ayırıp âkıbet efendimden / Uzak düşürdü o gül-nahl-i ser-bülendimden (Esrar Dede). Alır kerrûbiyan bûy-ı vefâ gül-nahl-ı tâbımdan / Olur rûhâniyan gül-çîn-i ismet bâğ-ı cânımdan (Leskofçalı Gālib). ● Gül-nar Bk. GÜLNAR ● Gül-nihal ( ﮔﻠﻨﻬﺎﻝ ) birl. i. (Fars. nihāl “fidan, sürgün” ile) Gül fidanı: Meğer ol gül-nihâl-i nâza hâr-ı dâmen oldun sen (Muallim Nâci). ● Gül-nikab ( ﮔﻞ ﻧﻘﺎﺏ ) birl. sıf. (Ar. niḳāb “yüz örtüsü” ile) “Yüzü gülle örtülü” Pembe yüzlü: Ey hande-i tulû-i hayâ bikr-i gül-nikāb (Tevfik Fikret). ● Gül-puş ( ﮔﻞ ﭘﻮﺵ ) birl. sıf. (Fars. pūş “örtü” ile) “Gülle örtülü” Pembe yüzlü. ѻ Gül-puş etmek: Gülle örtmek, gül giydirmek: Hem nasıl sabreyleyip bilmem ki ol şeb ey perî / Yâsemenden sîneni bûseyle gül-pûş etmedik (Fâzıl A. Aykaç). ● Gül-reng ( ﮔﻠﺮﻧﮓ ) birl. sıf. (Fars. reng “renk” ile) Gül renkli, pembe: Ver ellerini ellerime ey lebi gül-reng (Cenap Şahâbeddin). ● Gül-riz ( ﮔﻠﺮﻳﺰ ) birl. sıf. (Fars. rіz “saçan” ile) Gül saçan: Gül tâze idi vü sebze nev-hîz / Deprendikçe nesîm-i gül-rîz (Fuzûlî). ● Gül-rû (-ruy) ( ﮔﻠﺮﻭﻯ – ﮔﻠﺮﻭ ) birl. sıf. (Fars. rūy > rū “yüz” ile) Gül yüzlü: İncittin o gül-rûyu bakıp çeşm-i terimden / Ey nûr-ı basar sen dahi düştün nazarımdan (Leskofçalı Gālib). ● Gül-ruh (-ruhsar) ( ﮔﻠﺮﺧﺴﺎﺭ – ﮔﻠﺮﺥ ) birl. sıf. (Fars. ruḫ ve ruḫsār “yanak” ile) Gül yanaklı: Nâle vü zârın Fuzûlî hoş gelir ol gül-ruha (Fuzûlî). Tabîatım bakalım hanginizle eğlenecek / Birer birer geçin ey gül-ruh(an) hayâlimden (Muallim Nâci). ● Gül-şah ( ﮔﻠﺸﺎﺥ ) birl. i. (Fars. şāḫ “dal” ile şāḫ-ı gul ’den) Gül dalı. ● Gül-şeker Bk. GÜLŞEKER ● Gül-şen Bk. GÜLŞEN ● Gül-ten ( ﮔﻠﺘﻦ ) birl. sıf. (Fars. ten “beden” ile) Gül vücutlu, teni, vücûdu gül gibi güzel ve nâzik olan: Ol gül-ten ile kalınca tenhâ / İster miyim özge bir temâşâ (Muallim Nâci). ● Gül-zar Bk. GÜLZAR

lugatim.com/s/GÜL
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp