geçişsiz f. (Eski Türk. kez-mek ) 1. (Bir yerde) Bir yöne doğru sürekli yer değiştirmek, hareket etmek, yürümek, dolaşmak: “Ensenizde bir böcek geziyor.” Gözümün önünde korkunç korkunç hayaller geziyor (Nâmık Kemal). Sırtlarında ışıktan bir el mi gezdi yoksa? (Ziyâ O. Sabâ). 2. (Bir yerde) Olmak, bulunmak, dolaşmak: “Üç sene Avrupa’da gezdim.” “Meyhânelerde geziyor.” “Çantam burada ne geziyor?” 3. (Hasta için) Dolaşabilecek duruma gelmek, ayağa kalkmak: “Bir hafta sonra bahçede gezebilirsiniz.” “İyileşmiş, geziyormuş.” 4. (Belli bir kıyâfet veya durumla) İnsan içine çıkmak, ortada dolaşmak: “Dâima temiz gezer.” “Çok şık geziyor.” “Üniforması ile geziyor.” Ben beli bükülmüş gezmek istemem (Ali M. Arolat). 5. (Bir kimse ile) Duygusal bir bağı bulunup birlikte dolaşmak, flört etmek: “Doktorun kızı ile geziyor.” ♦ geçişli f. 6. (Belli bir amacı olmadan hoş vakit geçirmek, oyalanmak veya hava almak için) Bir yere gitmek, dolaşmak: Kalbimde vardı Byron’u bedbaht eden melâl / Gezdim o yaşta dağları, hulyâm içinde lâl (Yahyâ Kemal). 7. (Bir yeri görmek, incelemek için veya belli bir maksatla) Dolaşmak: “Çarşıyı gezmek.” “Dükkânları gezmek.” “Müzeleri, sergileri gezmek.” “Anadolu’yu gezmek.” Oradan da çöldeki harâbeleri gezerek Bağdad’a gideceğini işittim (Refik H. Karay). ѻ Gezip tozmak: 1. Çok gezmek, keyfinde, eğlencesinde olmak: Hâsılı Leylâ istediği gibi gezip tozmakta devam etti (Reşat N. Güntekin). İstediği gibi gezip tozacağını, istediği şeyleri okuyacağını düşündükçe sevinci artıyordu (Ahmet H. Tanpınar) 2. (Bir kimse ile birlikte) Dolaşıp gönül eğlendirmek: Hep onun sinirine dokunanlarla gezip tozdu (Sait Fâik). … ile gezmek: 1. Karşı cinsten biriyle gezip tozmak, gönül eğlendirmek. 2. Dâima yanında veya üstünde bulundurmak: “Tabanca ile geziyor.” ► Gezmek fiiliyle deyimler: Aç gezmek / Açık gezmek / Ardında (Arkasında, Peşinde) gezmek / Ayaz paşa kol geziyor / Ayranı yok içmeye, atla (tahtırevanla) gider gezmeye / Boş (Boşta) gezmek / Boş gezenin boş kalfası / Dillerde (-nin dilinde, Dilden dile) gezmek / Elden ele gezmek / Görücü gezmek / Karda gezip izini belli etmemek / Kol gezmek / Köpeksiz köy bulmuş, çomaksız (değneksiz) geziyor / Kucaktan kucağa gezmek / Ne gezer.