Sözlük › H › hakim

hakim

a.hukuk

İlişkililer yargıç -cı · saltanatlı · hakimlik –ği · hakimsiz · trendig topic · GAFA · hakimane · hakimiyetli · yaka · idari tutuklama · ihvanistan · penetrasyon · +14 ›

Açıklama

  1. yargıç.
  2. kürsü hakimi
  3. fiilen mesleğini icra eden hakim.

Örnek

Yargıçların ve savcıların örgütü olması gerekirken bürokratların at koşturduğu bir 'çiftliğe' dönüşen HSYK'da kürsü hâkimlerinin temsilini sağlayacağız.

Kaynak MAltınok, T, 5.10.2010 özgürlük hakimi*

Kişi Melih Altınok

Yıl/Tarih 5.10.2010

Köken ailesi

Arapça ḥākim kökünden gelen 7 sözcük:

hekimhâkimehükemâhükkâmhakimanehâkimiyet

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

“hakim” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “hakim” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilHÂKİM değil/yerine HÂDİM

Ancak, hizmet eden [hâdim], [duruma/olguya] hâkim olur.

fark (ile)HAKÎM ile HÂKİM ile HAKEM ile HEKİM

Bilge, hikmet sahibi. İLE Hüküm veren, yargıç. İLE Karar veren. İLE Tabip, tıp doktoru.

fark (ile)YARGIÇ | BASKIN/HÂKİM ile/||/<> YARGIÇLIK | BASKINLIK/HÂKİMLİK

hâkim rüzgâr hâkimevi reddihâkim sorgu hâkimi Egemenliğini yürüten buyruğunu yürüten sözünü geçiren Başta gelen başta olan baskın çıkan Duygu davranış vb ni iradesiyle denetleyebilen kimse Yüksekten bir yeri bütün olarak gören yargıç baskın

yerine / değilHÂKİM değil/yerine/= YARGIÇ | BASKIN

hâkim rüzgâr hâkimevi reddihâkim sorgu hâkimi Egemenliğini yürüten buyruğunu yürüten sözünü geçiren Başta gelen başta olan baskın çıkan Duygu davranış vb ni iradesiyle denetleyebilen kimse Yüksekten bir yeri bütün olarak gören yargıç baskın

yerine / değilHAKİM değil/yerine/= HEKİM

hekimbaşı hekimevi başhekim düz hekim Lokman Hekim ön hekim uzman hekim veteriner hekim aile hekimi diş hekimi ruh hekimi İnsanlardaki hastalıkları teşhis ve onları ilaçlarla ya da bazı araçlarla tedavi eden kimse doktor tabip

fark (ile)DOMINANT/DOMINONS/DOMINANZ/BASKIN ile/||/<> DOMINANT/BAŞAT/HÂKİM

(karşılık: dominant): (Lat. Dominons-idare eden) Ana ya da babadan birisinin sahip olduğu bir karakter olup melezde ana ya da babadan diğerinin sahip oiduğu karşıt ve resessif karakterin gözükmesine engel olur. | (biyoloji) | Ana ya da…

fark (ile)JUGE/YARGIÇ/HÂKİM ile/||/<> YARGIÇ

[boş] @@ Sepet yapmak için hazırlanan kargı ve kamışları birkaç parçaya ayırmağa yarayan araç. (*Kemalpaşa -İzmir) | Ağaçlarda aşı yapmakta kullanılan araç. (*Kemalpaşa -İzmir)

fark (ile)DOMINANT/DOMINONS/DOMINANZ/BASKIN ile/||/<> DOMINANT/BASKIN/HÂKİM ile/||/<> DOMINANT/DOMINANS: IDARE EDEN/BASKIN ile/||/<> DOMINANT/BASKIN ile/||/<> DOMINANT/BASKIN

(karşılık: dominant): (Lat. Dominons-idare eden) Ana ya da babadan birisinin sahip olduğu bir karakter olup melezde ana ya da babadan diğerinin sahip oiduğu karşıt ve resessif karakterin gözükmesine engel olur. @@ (biyoloji) @@ Ana ya da…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: m ile başlayan 1.853 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: h ile biten 153 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“hakim” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Köken: Arapça ḥakīm

1. ► bilge

2. Her şeyi bilen (Tanrı)

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Köken: Arapça ḥākim

1. Egemenliğini yürüten, buyruğunu yürüten, sözünü geçiren

2. Başta gelen, başta olan, baskın çıkan

3. Duygu, davranış vb.ni iradesiyle denetleyebilen (kimse)

4. Yüksekten bir yeri bütün olarak gören

5. ► yargıç

6. ► baskın

Birleşik sözler: hâkim rüzgâr, hâkimevi, reddihâkim, sorgu hâkimi

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“hakim” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

HAKİM

( ﺣﻜﻴﻢ ) i. (Ar. ḥikme t ’ten ḥakіm ) 1. Varlıktaki şeylerin mâhiyet ve hakîkatlerini aklı ile bilen kimse. eski. Filozof: “Sokrat, Eflâtun, İbn-i Sînâ birer hakimdir.” Gör ten-i uryân ile ahvâlimi hicran günü / Var imiş rûz-ı kıyâmet kılma inkâr ey hakîm (Fuzûlî). Kızıl Elma’ya bir emâre bulmak / İçin size geldim. Çünkü her kime / Sordumsa dediler: Git o hakîme (Ziyâ Gökalp). Sabırlı, hakim, nikbet anlarına tahammüllü, hâdiselerin azdığı zamanlarda kendisini korumayı bilen Sâhip Ata… (Ahmet H. Tanpınar). 2. i. ve sıf. Akıllı, derin düşünceli, hükümleri sağlam, basîret ve sağ duyu sâhibi kimse: Mâl ü ferzende bağlanır mı hakîm (Muallim Nâci). Devletini seviyor musun? –Seviyorum. Hakim sadrâzam doğruldu; arkasına dayandı (Ömer Seyfeddin). 3. tasavvuf. Eşyânın hakîkatini olduğu gibi bilen, Allah ile kâinat, insanla âlem arasındaki bağları, âlemle ilgili gerçekleri kavrama ilmine sâhip kimse: Âlimin hakîme ihtiyâcı çoktur, hakîmin âlime ihtiyâcı yoktur (Erzurumlu İbrâhim Hakkı). Hikmetin cismimde ilmin canda izhâr eyledin / Lâzım oldu hem alîm ü hem hakîm olmak bana (Leskofçalı Gālib). Hikmet görerek hakîm olur dil (Muallim Nâci). 4. Doktor, hekim: Aşktan cânımda bir pinhan maraz var ey hakîm / Halka pinhan derdim izhâr etme zinhâr ey hakîm (Fuzûlî). Ben o dil-haste-i hecrim ki hakîm-i aşkım / Eylemiş zehr-i gamı mâye-i tiryâk bana (Leskofçalı Gālib). 5. “Son bulması tasavvur edilemeyen dâimî ve ezelî en yüksek ilme sâhip olan, künhünü kendisinden başkasının tam mânâsıyle bilemeyeceği bir ilimle bilen, gerçek hikmet sâhibi” anlamında esmâ-i hüsnâdan (Allâh’ın en güzel isimlerinden)dır: Ne kim takdîr ediptir Hak olur elbet ol zâhir / Ne tedbîr ederiz ana ki takdîrin hakîm etmiş (Niyâzî-i Mısrî).

lugatim.com/s/HAKİM
HÂKİM

( ﺣﺎﻛﻢ ) sıf. (Ar. ḥukm “hükmetmek”ten ḥākim ) 1. Hükmeden, buyruğunu yürüten, hâkimiyet kurmuş olan, egemen: “Hâkim millet.” Ben de kendimi gönlüme hâkim sanırdım… Heyhat! (Nâmık Kemal). Ama Eflaklılar bu hâkime boyun eğmemiş, Zips Kontu Zapolya’dan imdat istemişlerdi (Ömer Seyfeddin). 2. Baskın durumda olan, diğerlerinden daha başta gelen: Dehlizde kalın, hâkim bir ses yükseldi (Peyâmi Safâ). 3. Bir yeri yüksek bir açı ile gören: Bu his, şehrin etrâfında ve ona hâkim tepelerden bakarken pek küçük farklarla değişir (Ahmet H. Tanpınar). Bak Kalender’de uzaktan Boğaz’a / Onu en hâkim olan yerden gör (Orhan S. Orhon). 4. i. hukuk. Yargı yetkisini kullanarak yasaya aykırı davranışları ve anlaşmazlıkları hukūka göre halletmek ve adâleti gerçekleştirmek üzere devlet tarafından tâyin edilen kimse, yargıç: Bir adam hem hâkim hem dâvâcı olamaz (Ahmed Midhat Efendi). Ertesi gün hâkimin huzûrunda bir çoban hırsızın birini koca Ali’ye benzettiğini söyledi (Ömer Seyfeddin). ѻ   Hâkim olmak: Buyruğunu dinletmek, sözünü yürütmek, hükmü altına almak, hükmetmek: İhtiraslarıma hâkim olamayacağım (Reşat N. Güntekin). Kānûnî devrinde bile İstanbul çarşılarına hâkim olan ahiliğin bizzat bu halîfe tarafından Selçuk sarayına sokulduğunu biliyoruz (Ahmet H. Tanpınar). Bir cemiyete hâkim olmak isteyenler ona kendilerini sevdirmelidirler (Burhan Felek).  ● Hâkime ( ﺣﺎﻛﻤﻪ ) sıf. Hâkim kelimesinin tamlamalarda ortaya çıkan aynı mânâdaki müennes şekli: “Hey’et-i hâkime.” Bk. HÂKİME .

lugatim.com/s/HÂKİM
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp