Sözlük › H › has

has

a.ar. hass: özel olmaktürkçesi varken

İlişkililer haslık -ğı · som · iyi · yahşı · hasbahçe · has olmak · has bahçenin gülü · haso I has, iyi. · gondol [l ince] a. (Fr. gondole < İtal. < Yun.) 1. Venedik'e has, başı ve kıçı yukarıya doğru kıvrık, tek kürekle ayakta idâre edilen, boyu 10 metreyi bulan, altı düz, ince uzun bir çeşit gezme kayığı

Açıklama

iyi.

Örnek

Kimi tesbih elde dürdi [durdu] çekmeye / Kendini millete has gösterecek."
-Ne hastır şu çocuk, değil mi? dedi. –Keşke sen de onun gibi has olsaydın.

Kaynak E Mollaömeroğlu, 1976, 44 | FAtabek, DK, 1972, 95

Kişi E Mollaömeroğlu

Yıl/Tarih 1976

Köken ailesi

Anlam/Değer ilişkileri

Yakın anlamlıları yahşı
Doğrudan ilişkili sözcükler haslık -ğı
Türkçe karşılıkları (Türkçesi varken...) som iyi

“has” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “has” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

yakın / benzer fethigedikli sözlüğü: yakın ya da benzer anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

köken ailesi fethigedikli sözlüğü: aynı kökten

Fark kayıtları

fark (ile)AVAM ile/ve HAVAS ile/ve HAS ile/ve HAS'ÜL-HAS

İctihadın parçası değil. İLE İctihadın parçası. İLE ... İLE ...

yerine / değilHAS/MAHSUS değil/yerine/= ÖZE/ÖZGÜ

Bir cinste ya da bireyde bulunan, aynı cinsten başka hiçbir türde ya da bireyde rastlanılmayan.

fark (ile)BAHARİYE ile/||/<> CERÂYE ile/||/<> ARPALIK ile/||/<> DİRLİK ile/||/<> HAS ile/||/<> İLTİZAM ile/||/<> LEZEZ ile/||/<> ULÛFE

Sultanların, Yeniçeri ağası başta olmak üzere ocak ağalarına dağıtığı yazlık giysi ya da kumaş. İLE/||/ Evkaf idaresi tarafından yoksullara dağıtılan yiyecek ve ödenek. İLE/||/ Devlet görevlilerine maaşlarında ayrı olarak ya da…

yerine / değilHAZ değil/yerine HAS
yerine / değilAS değil HAS
fark (ile)DİRLİK ile/||/<> HAS ile/||/<> KILIÇ ile/||/<> OCAKLIK ile/||/<> YURTLUK ile/||/<> ZEAMET

Osmanlılarda bir hizmete karşılık olmak üzere bir kimseye devletçe verilen aylık, ya da bir yere bağlı gelir. @@ Osmanlı İmparatorluğu'nda asker besleme yükümlülüğü karşılığında vergi toplama yetkisinin belirli kişilere verilmesi. @@

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: s ile başlayan 2.365 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: h ile biten 153 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“has” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça ḫāṣṣ

1. ► özgü

2. ► saf (II)

3. Hükümdara özgü olan

4. İyi nitelikleri kendinde toplamış olan (kimse)

5. ► başmaklık

6. Yıllık geliri yüz bin akçeyi aşan dirlik

Birleşik sözler: has un, kendine has

İktisat Terimleri Sözlüğü, 2004

Osmanlı İmparatorluğu toprak düzeninde yıllık geliri yüz bin akçeden çok olan topraklardan alınan vergi.

Tarih Terimleri Sözlüğü, 1974

Yıllık geliri 100.000 akçeyi aşan dirlik.

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

Pideye benzeyen tandır ekmeği. (Deliilyas *Şarkışla -Sivas)

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“has” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

HAS (1)

( ﺧﺲ ) i. (Fars. ḫas ) Dal veya ot kırıntısı, yonga, çöp: Dil çekse n’ola cân ü teni hâk-i kûyuna / Hâr u has iletir anda ki kuş âşiyan tutar (Fuzûlî). Ezhâr-ı neşât böyle pejmürde olur / Has-perver olunca bâğbân-ı ikbâl (Azmîzâde Hâletî). ѻ Has ü har – Has ü hâşak: Çalı çırpı, çerçöp: Zâhirî servete kāni’ olur ehl-i dünyâ / O ahissâya meğer kim has ü hâşak yeter (Hersekli Ârif Hikmet).

lugatim.com/s/HAS
HAS (2)

( ﺣﺚّ ) i. (Ar. ḥaѕѕ ) Kışkırtma, teşvik etme.

lugatim.com/s/HAS
HAS (3)

( ﺧﺎﺹّ ) sıf. (Ar. ḥuṣūṣ “özel olmak”tan ḫāṣṣ ) 1. Bir şeye veya bir kimseye âit olup başkasında bulunmayan, ona mahsus olan, özgü: Buldum o Teselya dilberinde / Ol kıt’aya has bir melâhat (Muallim Nâci). İlk cuma namazını bir vakitler temelleri arasında dolaştığı bu câmide kılmış (…) Evliyâ Çelebi’nin kendisine has buluşu ile genişliğini, mermer döşemelerinin beyazlığını “harem-i beyaz”, “ak yayla” diye anlatmaya çalıştığı ve billûra benzettiği avlusuna uzun uzun bakmıştı (Ahmet H. Tanpınar). 2. Bir şeye veya bir kimseye ayrılmış olan, herkese âit olmayan, husûsî, özel. 3. Saf, hâlis, katışıksız (şey): “Has ekmek.” “Has yün.” “Has un.” Düşsen dahi refîk-i hâssa / Eyler seni dâğ-dâr-ı firkat (Muallim Nâci). En has gülü bahçenin (Fâruk N. Çamlıbel). 4. Bir hükümdârın şahsına veya sarayına âit olan: “Has ahır.” “Has bahçe.” “Has fırın.” Harîm-i hâssa yol vermez açılmaz şahs-ı nâdâna (Bâkî). 5. Seçkin, temâyüz etmiş (kimse, sınıf, topluluk): “Meclis-i has.” “Dîvân-ı has.” Anın içün Hak katında hâs idi (Süleyman Çelebi). 6. i. târih. Osmanlı Devleti’nde pâdişahlara, vezir, beylerbeyi, sancak beyi gibi devlet ricâline ayrılan, yıllık geliri 100.000 akçenin üstündeki arâzi: Kapudan Paşa haslarına yüz bin akçe terakkî ferman oldu (Kâtip Çelebi’den Seç.). ѻ Has bahçenin gülü: Güzel, asil ve seçkin: Yeni açmış has bahçenin gülüsün (Karacaoğlan). Has dur: eski. (Selâma durmak veya tâlim için) “Hazır ol!” kumandası.   Hâssü’l-has hil’at: En güzel kumaşlardan yapılan hil’at. Hâssü’l-havas: tasavvuf. Mânevî hayâtı en mükemmel şekilde yaşayan seçkin kimseler, âriflerin en seçkini. ● Hassa ( ﺧﺎﺻّﻪ ) sıf. Has kelimesinin tamlamalarda ortaya çıkan aynı mânâdaki müennes şekli: “ Hazîne-i hassa. ” Bk. HASSA .

lugatim.com/s/HAS
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp