( ﺧﻮﺵ ) sıf. (Fars. ḫōş ) 1. Duyguları okşayan, zevk veren, beğenilen, güzel, iyi, latif: Bâki kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş (Bâkî). Boyun bağımı çözüyordum, elimde o güne kadar bilmediğim hoş bir koku duydum (Refik H. Karay). Ey bahçesinin hoş günlere açık kapısı (Orhan V. Kanık). 2. zf. Aslına bakarsan, aslında, gerçi: “Hoş onun da gitmeye niyeti yoktu ya.” “Hoş, geliyorum dese onu ağırlayabilecek miydim?” Hoş polis her şeyi bilir ya (Peyâmi Safâ). Hoş, onun nazını yalnız kalfalar değil hanımlar da çekerlerdi (Sâmiha Ayverdi). ѻ Hoş bulduk: “ Hoş geldin” sözüne verilen cevap. Hoş geçmek: E. T. Türk. Hoş vakit geçirmek, eğlenmek: Gül ü lâle açılmıştır bugün hoş geç ko yarını / Çü ömrün hâlini bildin ki gitmeğe şitâb eyler (Ahmedî). Koma elden ayâğı fırsat el vermişken ey sâkî / Mey iç hoş geç kişiye âkıbet vermez aman yer yer (Zâtî). Hoş (Safâ) geldin (geldiniz): Gelen bir kimseye söylenen karşılama sözü: Hoş geldin sevdiğim in dedi bana (Karacaoğlan). Vay efendim, hoş geldiniz, safâ geldiniz! Veriniz eteğinizi öpeyim dedi (Fâik Reşat). (Bir şey birine) Hoş gelmek: (Yapılan, olan bir şey birinin) Hoşuna gitmek: Pek hoş geliyor rûhuma hulyâ-yı sükûnet (Hüseyin Sîret). Hoş görmek: Müsâmaha ile karşılamak, kızılacak bir şeyi hoş görü ile karşılayıp affetmek: Yaratılanı hoş gör yaratandan ötürü (Yûnus Emre). Perîşan sözlerimden bıkma, hoş gör yâ Resûlallah (Mehmet Âkif). Üvey annem bu oyunu haylazlık saymakla berâber başından biraz eksildiğim için hoş görüyordu (Kerîme Nâdir). Hoş görünmek: 1. (Bir şey bir kimseye) Güzel gelmek, hoşuna gitmek: “Önce bana çok hoş göründü, fakat dikkat edince kusurlarını görmeye başladım.” 2. Karşısındakinde iyi bir etki bırakmak: Ona hoş görünmek için uğraşıyordu (Yâkup K. Karaosmanoğlu). (Birini) Hoş tutmak: (Birine) İyi muâmele etmek, şefkatli davranmak: Garîbindir onu hoş tut efendim işte biz gittik / Gönül derler ser-i kûyunda bir dîvânemiz kaldı (Hayâlî Bey – Ş.A.D.). Zevcim bana nispetle yaşlı, fakat iyi bir adam; beni gāyet hoş tutmaya gayret ediyor (Hüseyin R. Gürpınar). Hoşa gitmek: Beğenilmek: Zâten tiyatro eseri ancak iki sûrette hoşa gider (Reşat N. Güntekin). Sonuna doğru hoşa giden bâzı beyitler kaydedilmişti (Ahmet H. Tanpınar). Hoşuna gelmek: halk ağzı. Hoşuna gitmek, beğenmek: Vefâtımdan sonra neresi hoşunuza gelirse oraya gidiniz (Hüseyin R. Gürpınar). Peşkiri kaça aldınız? Hoşuma geldi, ben de aradım, abdest mendili olur diye. Böylesini bulamadım (Fahri Celâl). Hoşuna gitmek: (Birini, bir şeyi) Beğenmek, hoşlanmak: Hangi lokanta hoşuna giderse orada yemek yiyelim (Ahmed Midhat Efendi). Bir arkadaş, “Nasıl, hoşuna gitti mi?” diye sordu (Rûşen E. Ünaydın). İhtiyar adam bu şaka çok hoşuna gitmiş gibi güldü (Sait Fâik). ● Hoşâ ( ﺧﻮﺷﺎ ) ünl. (Fars. nidâ elifi -ā ile) Ne hoş, ne iyi, ne güzel: Hoşâ ikbâl-i âlem-gîr-i şer’î kim safâsından / Olur dünyâ vü mâ-fîhâ serâser hürrem-i tevfîk (Leskofçalı Gālib). ● Hoş-âb Bk. HOŞAB ● Hoş-âhenk ( ﺧﻮﺵ ﺁﻫﻨﻚ ) birl. sıf. (Fars. āhenk ile) Âhengi tatlı olan, âhenkli. ● Hoş-âmedî Bk. HOŞÂMEDÎ ● Hoş-âvaz ( ﺧﻮﺵ ﺁﻭﺍﺯ ) birl. sıf. (Fars. āvāz “ses” ile) Güzel sesli, sesi güzel olan: Fasl-ı bahâr mürg-ı hoş-âvâzı söyletir (Fıtnat Hanım). ● Hoş-âyende ( ﺧﻮﺵ ﺁﻳﻨﺪﻩ ) birl. sıf. (Fars. āyende “gelen” ile) Hoşa giden, beğenilen: Sâhir-i mu’cize-perdâz u hoş-âyende-edâ (Nâilî). Gelince böyle gelsin âleme tıfl-i hoş-âyende (Nâbî). Şurası hoş-âyendedir ki kız mâcerâyı duyunca gayrete gelip âşıkına ber-vech-i âtî bir nâme yazmıştır (Muallim Nâci). ● Hoş-bin ( ﺧﻮﺵ ﺑﻴﻦ ) birl. sıf. (Fars. bіn “gören” ile) Hoş gören, müsâmahakâr. ● Hoş-bû ( ﺧﻮﺵ ﺑﻮ ) birl. sıf. (Fars. bū “koku” ile) Güzel kokulu: Gül-i hoş-bû ile oldukça hemdem kâr âlîdir (Muallim Nâci). Ey bâd-ı muattar ki semâdan getirirsin / Her zühreye bir nefha-i hoş-bû (Cenap Şahâbeddin). ● Hoş-dem ( ﺧﻮﺵ ﺩﻡ ) birl. i. ve sıf. (Fars. dem “nefes, vakit” ile) 1. İyi arkadaş. 2. Geçimi yerinde olan kimse. ● Hoş-dil ( ﺧﻮﺵ ﺩﻝ ) birl. sıf. (Fars. dil “gönül” ile) Gönlü hoş, hâlinden memnun. ● Hoş-edâ ( ﺧﻮﺵ ﺍﺩﺍ ) birl. sıf. (Ar. edā ile) Davranışları hoş ve güzel olan. ● Hoş-elhan ( ﺧﻮﺵ ﺃﻟﺤﺎﻥ ) birl. sıf. (Ar. elḥān “nağmeler, sesler” ile) Güzel sesli. ● Hoş-endam ( ﺧﻮﺵ ﺍﻧﺪﺍﻡ ) birl. sıf. ve i. (Fars. endām “vücut, beden” ile) Boyu posu yerinde, vücûdu güzel (kimse): Sayyâd sen oldun ey hoş-endam (Muallim Nâci). ● Hoş-gû ( ﺧﻮﺵ ﮔﻮ ) birl. sıf. (Fars. gū “söyleyen” ile) Tatlı dilli: Karagöz gazetesi sâhib-i imtiyâzı Fuat Bey gāyet hoş-gû, zarif, hazırcevap bir arkadaşımızdır (Fâik Reşat). Hoş-gûluk hoş-rûluktan ziyâde hoşa gider (Cenap Şahâbeddin). Kasım Paşa çok rint ve hoş-gû geçinir bir adamdı (Yâkup K. Karaosmanoğlu). ● Hoş-güvar ( ﺧﻮﺵ ﮔﻮﺍﺭ ) birl. sıf. (Fars. guvār “hazmeden” ile) Lezzetli, tatlı: Sâkî getir piyâleyi kim bezm-i işrete / Revnak gelir mi câm-ı mey-i hoş-güvârsız (Hersekli Ârif Hikmet). ● Hoş-güzeşte ( ﺧﻮﺵ ﮔﺬﺷﺘﻪ ) birl. sıf. (Fars. guẕeşte “geçmiş” ile) Hoş ve tatlı geçmiş (zaman): Yâdınla çeşm-i hasreti yumdukça gâh gâh / Ey ân-ı hoş-güzeşte gülümser durursun âh (Tevfik Fikret). ● Hoş-hal ( ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ) birl. sıf. (Ar. ḥāl “durum” ile) 1. Durumu iyi, mesut, bahtiyar, memnun: Bir başka tecellî ile kıl gönlümü hoş-hâl (Leskofçalı Gālib). 2. Geçimi, hâli vakti yerinde olan. ● Hoş-han ( ﺧﻮﺵ ﺧﻮﺍﻥ ) birl. sıf. (Fars. ẖān “okuyan” ile) Okuyuşu güzel ve tatlı olan. ● Hoş-hıram ( ﺧﻮﺵ ﺧﺮﺍﻡ ) birl. sıf. (Fars. ḫirām “edâlı yürüyüş” ile) Yürüyüşü güzel olan, salına salına yürüyen: Oldum ben o hoş-hırâma mâil / Tâvûsa tutar mıyım mümâsil (Muallim Nâci). ● Hoş-kadem ( ﺧﻮﺵ ﻗﺪﻡ ) birl. sıf. (Ar. ḳadem “ayak” ile) Ayağı uğurlu, meymenetli. ● Hoş-kâm ( ﺧﻮﺵ ﻛﺎﻡ ) birl. sıf. (Fars. kām “istek, arzu” ile) İsteğine kavuşmuş, memnun: Koş koş onu bâri eyle hoş-kâm (Muallim Nâci). ● Hoş-manzar ( ﺧﻮﺵ ﻣﻨﻈﺮ ) birl. sıf. (Ar. manẓar “görünüş” ile) 1. Görünüşü güzel olan. 2. Güzel yüzlü. ● Hoş-meşrep ( ﺧﻮﺵ ﻣﺸﺮﺏ ) birl. sıf. ve i. (Ar. meşreb ile) İyi huylu, sevimli (kimse): Ne kadar dâfi-i endûh ise hoş-meşreb ise / Yârsız bâde-i gül-fâmı tabîat çekmez (Hâmî-i Âmidî – Ş.A.D.). N’eylesin böyle rind-i hoş-meşreb (Muallim Nâci). Rızâ Tevfik’i hoş-meşrepliği ve birkaç şiiri için çok severdim (Ahmet H. Tanpınar). ● Hoş-nağme ( ﺧﻮﺵ ﻧﻐﻤﻪ ) birl. sıf. (Ar. nağme “ses güzelliği” ile) Sesi güzel olan, güzel sesli: Ağlama ey hezâr-ı hoş-nağme (Muallim Nâci). ● Hoş-nevâ ( ﺧﻮﺵ ﻧﻮﺍ ) birl. sıf. (Fars. nevā “nağme, âhenk” ile) Güzel sesli: Tâ haşr olunca rû-nümâ anda hatîb-i hoş-nevâ / Bu beyt ile kılsın duâ âmin desin ehl-i yakîn (Enderunlu Fâzıl). ● Hoş-nigâh ( ﺧﻮﺵ ﻧﮕﺎﻩ ) birl. sıf. (Fars. nigāh “bakış” ile) Güzel bakan, güzel bakışlı. ● Hoş-nihad ( ﺧﻮﺵ ﻧﻬﺎﺩ ) birl. sıf. (Fars. nihād “tabiat, yaratılış” ile) İyi huylu, iyi yaratılışlı. ● Hoş-nişin ( ﺧﻮﺵ ﻧﺸﻴﻦ ) birl. sıf. (Fars. nişіn “oturan” ile) 1. Rahatça oturmuş, oturup yerleşmiş: Geh bir leb-i cûda hoş-nişînim (Muallim Nâci). Hayâlini daha yüksekte hoş-nişin görürüm (Cenap Şahâbeddin). 2. i. Göçebe: Hoş-nişînân-ı âlem-i sahrâ / Ki bahâr onlara gelir bayram (Abdülhak Hâmit). ● Hoş-nümâ ( ﺧﻮﺷﻨﻤﺎ ) birl. sıf. (Fars. numā “gösteren” ile) Güzel görünüşlü. ● Hoş-nüvis ( ﺧﻮﺵ ﻧﻮﻳﺲ ) birl. i. ve sıf. (Fars. nüvіs “yazan” ile) Güzel yazı yazan kimse, hattat. ● Hoş-reftar ( ﺧﻮﺵ ﺭﻓﺘﺎﺭ ) birl. sıf. (Fars. reftār “yürüyüş” ile) Yürüyüşü güzel olan: Serv ü gül nezzâresin n’eyler sana hayrân olan / Ârızınla kadd-i hoş-reftârın eyler ârzû (Fuzûlî). ● Hoş-revan ( ﺧﻮﺵ ﺭﻭﺍﻥ ) birl. sıf. (Fars. revān “yürüyen, giden” ile) Tatlı tatlı giden, akan: Ol cûy-ı hoş-revâna düşer aks-i ahteran (Cenap Şahâbeddin). ● Hoş-rû (-ruy) ( ﺧﻮﺵ ﺭﻭﻯ – ﺧﻮﺵ ﺭﻭ ) birl. sıf. (Fars. rū – rūy “yüz” ile) Güzel ve sevimli yüzlü. ● Hoş-sohbet Bk. HOŞSOHBET ● Hoş-tab’ ( ﺧﻮﺵ ﻃﺒﻊ ) birl. sıf. (Ar. ṭab‘ “tabiat, huy” ile) Güzel huylu, huyu güzel. ● Hoş-ter ( ﺧﻮﺷﺘﺮ ) tür. sıf. (Fars. -ter ekiyle) Daha hoş, çok hoş: Şîrin suâle hoş-ter ü şîrin cevâb eder (Ahmedî). Sonra birçok menâzır-ı hoş-ter / Hilkatin subh-ı pür-füsûnunda (Tevfik Fikret). Gönüllerde nağme-serâ bî-ahter / Ondan olamazdı bence hoş-ter (Abdülhak Hâmit).