( ﻗﺪﺭ ) i. (Ar. ḳader ) (Zamânı ve oluş biçimiyle her şey hakkında) Allah tarafından ezelde tâyin ve tespit edilmiş hükümlerin bütünü, alın yazısı [Bu hükümlerin oluş hâline gelmesine kazâ denir. Kazâ ve kader Cenâbıhakk’ın takdîri ve bu takdîrin olay şeklinde ortaya çıkmasıdır]: Ölmek kaderde var, bize ürküntü vermiyor / Lâkin vatandan ayrılışın ıztırâbı zor (Yahyâ Kemal). Ben kazâya, kadere inanmış bir insanım (Fâruk N. Çamlıbel). İnsan kaderinin büyük taraflarından biri de bugün attığı adımın kendisini nereye götüreceğini bilmemesidir (Ahmet H. Tanpınar). ѻ Kader birliği: Aynı olayları, aynı zor şartları birlikte yaşama durumu: O âna kadar bütün yol süresince kader birliği eden şu insanlar birdenbire dağılıverdiler (Bekir Büyükarkın). Yaylada Türkmen’dim, dağda zeybektim / Kader birliğini tattım hayatta (Behçet K. Çağlar). Kader böyle imiş: Başa gelen nâhoş bir durum karşısında söylenen tevekkül ve kadere rızâ sözü; kaderde varmış. Kaderde varmış: Kader böyle imiş. Kadere (Kaderine) boyun eğmek: Başına gelene râzı olmak: Artık eskisi gibi vara yoğa hırçınlaşmıyor, kaderine tamâmıyle boyun eğmiş görünüyordu (Reşat N. Güntekin). Buradaki insanların çoğu kadere boyun eğmişti (Bekir Büyükarkın). Kadere küsmek: Karşılaştığı tâlihsizliklerden ümitsizliğe düşüp mücâdeleyi bırakmak, hayâta karşı küskün bir durum almak. Kadere meydan okumak: Olacak şeye karşı direnmek, olan şeyleri kabullenmeyip üstüne gitmek.