Sözlük › M › mest

mest

s.

İlişkililer meste · mestlik · kendinden · esrin · Geçmiş · Leyla sarhoş. Mest. · yârhoş · yârhoşluk -ğu · geçivermek · mestâlenmek · mestan · dümdüm · +2 ›

Açıklama

kendinden geçmiş, sarhoş.

Örnek

Onun yanık tenli buruşuk yüzü, iri yuvarlak başı, kulaklarına dek inen fötr şapkası, yakası yamalı ceketi, soluk pantolonu, mest ve lastikleri kendine öylesine uygundu ki; sanki bu kılıkla doğmuş gibiydi.

Kaynak G Dayıoğlu, Fadiş, 81-82

Kişi Gülten Dayıoğlu

Köken ailesi

Arapça mesḥ kökünden gelen 6 sözcük:

meshmesihmemsuhmessahmeshetmek

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları meste
Doğrudan ilişkili sözcükler mestlik
Dolaylı ilişkili sözcükler (2) Geçmiş kendinden

“mest” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

öteki uç (><) birbirinin öteki ucu

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “mest” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)MEST ile/ve KAMARÇİN

Ayağa giyilen. İLE/VE Mest'in üzerine giyilen.

fark (ile)LAPÇIN ile/||/<> MEST

'tabanı meşinden olan mest, edik' @@

yerine / değilMESH değil/yerine/= MEST

Üzerine mesh edilebilen kısa konçlu hafif ve yumuşak bir ayakkabı türü

fark (ile)MEST ile MEST

Mesh edilen ve üzerine pabuç giyilen, kısa konçlu, hafif ve yumuşak ayakkabı. İLE Sarhoş.

fark (ile)MEST ile/ve MESH

Ayağa giyilen. İLE/VE Bir şeyi el ile sığama.

eşit (=)MEST =

üzerine ayakkabı giyilen, kısa konçlu, hafif ve yumuşak ayakkabı

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: t ile başlayan 1.960 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: m ile biten 814 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“mest” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Köken: Farsça mest

► sarhoş

Birleşik sözler: sermest

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Köken: Arapça mesḥ

Üzerine mesh edilebilen, kısa konçlu, hafif ve yumuşak bir ayakkabı türü

Etimoloji Sözlüğü

‘üzerine ayakkabı giyilen, kısa konçlu, hafif ve yumuşak ayakkabı’

Kırım’da mäst olarak geçer.
~ Az mǝst. Mǝs olarak da geçer. -Tkm mesī. -Kzk mǟsi. -Özb mähsi. -Kklp mäsi. Karaçayda messi ‘yumuşak deri çizme’ biçimi kullanılır.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“mest” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

MEST (1)

( ﻣﺴﺖ ) sıf. ve i. (Fars. mest ) 1. İçki vb. sarhoşluk veren bir şeyin etkisiyle şuûru zayıflamış, kendinden geçmiş (kimse), sarhoş: İşret-i kûşe-i meyhâneyi herkes bilmez / Mest çok şîve-i mestâneyi herkes bilmez (Âgâh’tan). Nûri, Yanya’ya gittikten sonra bambaşka bir hal kesbetmişti. Harâbâtîliğe vurmuş, gece gündüz mest, pejmürde-kıyâfet, evine gitmez, vîrânelerde, kabirler arasında yatar kalkardı (Fâik Reşat). 2. teşmil. Aşk, sevgi, zevk vb. bir duygudan dolayı aklı başından gitmiş, sarhoş olmuş (kimse): Aşk-ı sübhânî meyinden vâlih oldu şöyle bil / Arş mest ü ferş mest ü kevkeb-i seyyâr mest (Nesîmî’den). Mest-i câm-ı aşktır gitmez demâdem neşvesi (Şeyhülislâm Yahyâ). Ezhâr içinde mest yaşar bir çiçek kadar (Cenap Şahâbeddin). ѻ Mest etmek (eylemek): Kendinden geçirmek, aklını başından almak, sarhoş etmek: Hâlâ beni mest ettiği gecedir / Sanırım hem yeryüzü hem gökyüzü (Câhit S. Tarancı). Kızı mest eyledin (Hâlit F. Ozansoy). Mestâne gözleri mest etti bizi / Aklımı başımdan aldı bu gece (Âşık Veysel – Ö.T.S.). Mest olmak: 1. Kendinden geçmek, sarhoş olmak: Nerde mest olmuş yine ol şûh bilmem neşveden / Dîdeler mahmûr kâküller perîşandır bütün (Üsküdarlı Tal’at Bey – Ş.A.D.). Biz ki elest bezminde sevişmişler, elest bezminde mest olmuşlarız (Yâkup K. Karaosmanoğlu). 2. Çok memnun olmak, memnûniyetten sarhoş gibi olmak: Mütercim kendi eser-i ibdâı olan bu cümleyle öylesine mest olmuş ki onu başlı başına bir paragraf yapmış (Cemil Meriç). Mest-i aşk (muhabbet): Aşktan, sevgiden dolayı kendinden geçmiş, sevgi sarhoşu, âşık: Kimi mest-i muhabbet hâne-i hummârdan gelmiş / Kimi medhûş-i hayret şu’le-i dîdârdan gelmiş (Şeyh Gālib). Mest-i aşkım bâde-i ser-şâr bitsin bitmesin / Ben hamûşam sohbet-i ahyâr bitsin bitmesin (Leskofçalı Gālib). Mest-i elest: Elest bezminde, “kālû-belâ”da Cenâbıhakk’ın, “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” hitâbıyle kendinden geçmiş, sarhoş olmuş. Mest-i harab: Aşırı derecede içmiş, çok sarhoş (kimse): Çeşmi bezm-i fitne kurmuş işve câm almış ele / Bâde-i nâz ile etmiş gamzesin mest-i harâb (Nef’î’den). Mahmûr-ı bezm-i aşka şikeste kadeh yeter / Mest-i harâb-ı meykede câm-ı Cem istemez (Leskofçalı Gālib). Mest-i müdam: Hiç ayık gezmeyen, devamlı sarhoş olan: Mest-i müdâm olmuşam çağırırım dôst dost (Niyâzî-i Mısrî). Kimi meyhânede şarâb-âşam / Kimi hûn-ı ciğerle mest-i müdam (İzzet Molla’dan). Mest-i naz: Nazdan sarhoş olmuş, süzgün bakışlı, nazlı güzel: Mest-i nâzım kim büyüttü böyle bî-pervâ seni / Kim yetiştirdi bu gûnâ servden bâlâ seni (Nedim’den). Mest-i serşar: Aşırı derecede sarhoş. Mest-i lâ-ya’kıl: Düşünemeyecek, akıllıca davranamayacak derecede sarhoş olmuş, kendinden geçmiş: Vâkıa emrettiğim anda gelirler ise de bugün gündüzden beri işretle meşgul olduklarından buraya şimdi mest-i lâ-ya’kıl geleceklerdir (Ahmed Midhat Efendi). Sarhoşun biri mest-i lâ-ya’kıl giderken yolda düşüp kalmış (Fâik Reşat). ● Mestan ( ﻣﺴﺘﺎﻥ ) i. (Fars. çoğul eki -ān ile) Sarhoşlar, mestler: Değil feyz-i cedîd ol mey ki içtik aşk deyrinde / Bize ol cür’a mestân-ı Hudâ’dan artakalmıştır (Osman Şems’ten).

lugatim.com/s/MEST
MEST (2)

( ﻣﺴﺖ ) i. (Ar. mesḥ “sıvazlamak”tan) [Halk ağzında mes şeklinde de söylenir] İncik kemiğinin üstüne kadar çıkan, kundura yâhut lastik içine giyilen, abdest alırken üzerine meshedilmesi dînen câiz olan, kısa konçlu, hafif ve yumuşak ayakkabı: Hatta mesti ve çizmesi berâberdir (Kâtip Çelebi’den Seç.). Sürçenin mest deyü ayağın almak ister / Görmedim ben bu ayak nâibi gibi şerîr (Sâbit’ten). Siyah kıllı, kalın bazularını bol sularla yıkarlar, kavuklarını kaldırıp usturayla tıraş edilmiş başlarını meshederler, yayvan çediklerinin içindeki mestlerine kuvvetli parmaklarıyle dört su çizgisi çekerler (Rûşen E. Ünaydın).

lugatim.com/s/MEST
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp