i. (Eski Türkçe’den beri kullanılır) [Kelime Farsça’ya ve Kafkas dillerine de geçmiştir] 1. Yay denilen âletle fırlatılan ve ucunda sivri bir demir bulunan ince kısa değnek, tir, sehim, nâvek: Her yandan bir merak sardı alayı / Ok uçtu, hedefin kalbine düştü (Yahyâ Kemal). Mızraklar uçar, oklar uçar, taşlar uçarken / Burçlar yıkılırken, kesilen başlar uçarken (Orhan S. Orhon). Atı vahşîlikten kurtarıp ehlîleştiren, kılıcı bütün dünyâya tanıtan Türkler at ve kılıç kadar oka da değer vermişler ve onu uzun menzilli bir silâh olarak binlerce yıl kullanmışlardır. Atalarımız yine at, kılıç gibi oku da sâde bir harp âleti mâhiyetinde kabul etmemişlerdi. Onları birer spor vâsıtası yerine koymuşlardı (Turhan Tan’dan). 2. Yön göstermek için konan oka benzer işâret ( Ṣ ): Bir Asya, Avrupa ve Afrika haritası çizilmiş ve oklarla Türkler’in akın yolları gösterilmiştir (Fâruk N. Çamlıbel). 3. (Araba, saban vb.nde) Çekici hayvanların bağlandığı ortadaki düz ve uzun kısım: Oka belini vererek bir ayağı ileride ve üvendireyi mızrak gibi yere saplayarak kağnıyı uçurumun önünde zaptetti (Rûşen E. Ünaydın). 4. İki kefeli terâzilerde dengenin sağlanıp sağlanmadığını anlamaya yarayan ucu sivri parça. 5. mat. Bir çemberde kirişle yayın ortasını birleştiren dik doğru parçası, sehim 5 . ѻ Ok aşırmak: 1. Menzilde baş taşından aşırı ok atıp rekor kırmak. 2. Koşuda rakîbinden daha ileriye ok atmak. Ok atmak: İyice gerilmiş olan yayın kirişine takılan oku yayı birdenbire serbest bırakmak sûretiyle ileriye doğru fırlatmak: Var sen Niyâzî yürü atma okun ileri / Derd ile kul olmadan sultânı arzûlarsın (Niyâzî-i Mısrî). Yavuz Sultan Selim Hân’ın önünde / Ok atan ihtiyar Bektaş Subaşı (Yahyâ Kemal). Ok gibi doğru (olmak): Çok doğru, çok dürüst (olmak): Sana ok gibi doğru olmayanın / Bükülsün kāmeti şol yaya dönsün (Âşık Ömer – Ş.A.D.). Ok gibi (yerinden) fırlamak: Birdenbire yerinden kalkıp hızla ileri fırlamak: Biletçi yerinden ok gibi fırladı (Sait Fâik). Ben bir karâra varıncaya kadar menekşe gözlü zâbit ok gibi yerinden fırladı (Refik H. Karay). Ok gibi yüreğine saplanmak (işlemek): (Bir şey birine) Çok acı gelmek, çok tesir etmek: Bu zâlim alay ok gibi yüreğime saplanmıştı (Reşat N. Güntekin). Köylünün sazıyle karışıyor, ok gibi yüreğine işliyordu (Reşat N. Güntekin). Ok yağdırmak: Devamlı ok atmak: Ok yaydan çıkmak (fırlamak): (Bir iş) Artık dönüşü olmayacak duruma gelmek: Bir kere ok yaydan çıktı. Bu senin kadar benim de haysiyetimdir (Mahmut Yesâri). Doğrusu bir an için tereddüt etmedim değil, ama artık ok yaydan çıkmıştı; arkadaşlarımın gülümseyen, İngilizler’in ise şaşkın nazarları arasında tamamladım (Bediî Fâik). Okunu atmak, yayını asmak (basmak): Üstüne düşeni yapıp artık bir şey yapmaz durumda olmak, ununu eleyip eleğini asmak: Okum attım yayım bastım demektir remzi mevtânın / Mekābir taşları yer yer dikilmiş seng-i menzildir (Âlî Bey – Ş.A.D.).