Sözlük › T › tuz

tuz

a.

İlişkililer tuzlanmak · tuzluk -ğu · Tuzlaşmak · tuzsuz · tuzluklu · tuzlatmak · tuzlan buz olmak · biber · ekmek · tuz ağusu · ayran aşı BTS- 1 su bardağı buğday, yarım su bardağı tane mısır, yarım su bardağı haşlanmış nohut, 1 su bardağı yoğurt, 2 su bardağı su, tuz, yarım çay bardağı kıyılmış taze nane ile pişirilen bir çorba. · sikim hıyar dese bir avuç tuz alıp koşmak

Açıklama

  1. tuz biber ekmek –e
  2. TAral, SÖ, 48 tuzu biberi olmak deyim

Örnek

Bir Pazar sabahı plajda gördüğümüz manzara ise, hepsinin üzerine tuz biber ekti.
Karşılıklı sataşmaları belki yine ayıpladınız ama, bunlar bu açık oturumların tuzu biberidir.

Kaynak NGüreli, SO, 120

Kişi Nail Güreli

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler tuzlanmak Tuzlaşmak tuzluk -ğu tuzsuz
Dolaylı ilişkili sözcükler (2) biber ekmek
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (7 sözcük)

“tuz” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “tuz” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

köken / yönelim (< >)TUZ ile/ve/||/<>/> TUZCUL

Kokusuz, suda eriyen, yiyecekleri korumada ve tatlandırmada kullanılan billursu nesne. | Bir asitteki hidrojenin yerini bir bazın almasıyla oluşan birleşim, sodyum klorür[NaCl]. İLE Tuzlu toprakları seven bitki.

fark (ile)SALT/SEL/SALZ/TUZ ile/||/<> ZINC/ÇİNKO/TUTYA

Niteliklerinden dolayı hemen hemen bütün halkların boş inançlarında ve büyüsel işlemlerinde önemli rol oynayan maden. | Bir asit hidrojenlerinin tümü, ya da bir bölümü metal ya da köklerle yer değiştirdiğinde oluşan bileşik. | NaCI; sodyum…

fark (ile)SALT/SEL/SALZ/TUZ ile/||/<> SALT/SEL/SALZ/TUZ/MİLH ile/||/<> SEL/TUZ/MİLH ile/||/<> SALT/SEL/SALZ/TUZ ile/||/<> SALT/SEL/SALZ/TUZ ile/||/<> SODIUM CLORURE/SALT/TUZ

Niteliklerinden dolayı hemen hemen bütün halkların boş inançlarında ve büyüsel işlemlerinde önemli rol oynayan maden. @@ Bir asit hidrojenlerinin tümü, ya da bir bölümü metal ya da köklerle yer değiştirdiğinde oluşan bileşik. | NaCI;…

fark (ile)TUZ BİBER EKMEK ile/||/<> TUZ/TUZLA BUZ ETMEK ile/||/<> TUZ/TUZLA BUZ OLMAK ile/||/<> TUZ EKMEK HAKKI ile/||/<> TUZ KOKTU

Üzüntüyü, kusuru artıracak durum yaratmak. @@ Cam türünden şeyleri onarılmayacak biçimde kırmak, paramparça etmek. @@ Cam türünden şeyler onarılamayacak biçimde kırılmak, dağılmak, paramparça olmak. @@ Birinin ekmek yedirip iyilik ettiği…

köken / yönelim (< >)TUZ ile/ve/<>/> HALOJEN

... İLE/VE/<>/> Madenlerle birleşince tuz verebilen, flor, klor, brom ve iyot öğelerine verilen ad.

fark (ile)TUZ ile ASİT TUZU ile BAZİK TUZLAR ile KAYA TUZU ile DENİZ TUZU ile KAN TUZU ile BİLEŞİMİNDE HİDRAT BULUNAN TUZLAR

... İLE ... İLE ... İLE ... İLE Gövdemizdeki/kanımızdaki[izotonik] tuz, binde dokuz[0,009] oranındadır. İLE Deniz suyundaki[hipertonik] tuz, binde otuzdur[0,030][%3]. İLE ...

fark (ile)TUZ ile GÖZTAŞI

... İLE Kimi göz, deri, bitki sayrılıklarında ve bağcılıkta kullanılan, koyu mavi renkte, zehirli bir tuz, bakır sülfat[CuSO4].

fark (ile)OK ve TUZ

Delikanlılığı simgeler. VE Dostluğu simgeler. [Tuzun kolay kolay çürümemesi ve çürütmemesinden dolayı.]

fark (ile)NEMEK ile TUZ

TUZ

fark (ile)TUZ ile BAZAL

... İLE Bazı çok olan tuz. | Bazın özelliklerini taşıyan.

fark (ile)TUZ ile ESTER

Asit ve bazın nötralizasyonu sonucu oluşan bileşik. İLE Asit ve alkolün tepkimesi sonucu oluşan bileşik.

fark (ile)BAZ ile TUZ

OH? iyonu veren nesne. İLE Asit ve bazın nötralizasyonu ile oluşan bileşik.

yerine / değilSALT yerine TUZ

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: z ile başlayan 380 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.089 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“tuz” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Kokusuz, suda eriyen, yiyecekleri korumada ve tatlandırmada kullanılan billursu madde

2. Bir asitteki hidrojenin yerini bir bazın almasıyla oluşan birleşim; sodyum klorür (NaCl)

Birleşik sözler: tuz ekmek düşmanı, tuz ekmek hakkı, tuz ruhu, tuzu kuru, iyotlu tuz, bakır tuzu, bulaşık makinesi tuzu, İngiliz tuzu, kaya tuzu, limon tuzu, sofra tuzu

Budunbilim Terimleri Sözlüğü, 1973

Niteliklerinden dolayı hemen hemen bütün halkların boş inançlarında ve büyüsel işlemlerinde önemli rol oynayan maden.

İng. salt · Fr. sel · Alm. Salz

Kimya Terimleri Sözlüğü, 1981

1. Bir asit hidrojenlerinin tümü, ya da bir bölümü metal ya da köklerle yer değiştirdiğinde oluşan bileşik. 2. NaCI; sodyum klorüre halk dilinde verilen ad.

Eski milh · İng. salt · Fr. sel · Alm. Salz

Metalbilim İşlem Terimleri Sözlüğü, 1972

Bir asit hidrojeninin, bir metalle yer değişimi sonucu doğan bileşik.

İng. salt · Fr. sel · Alm. Salz

Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

Çeşitli metal veya metal eş değerlerinin klorürleri, sülfatları, fosfatları, laktatları, sitratları veya kalsiyum kazeinatta olduğu gibi proteinlerle birleşimlerinde bir asidin hidrojen atomunun yerini bir metalin veya metal-eş değerinin almasıyla oluşan bileşikler sınıfı, yemek tuzu, sodyum klorür. %

İng. sodium clorure, salt

Etimoloji Sözlüğü

‘kokusuz, suda eriyen, yiyecekleri tatlandırmada ve korumada kullanılan billursu madde’

~ Az duz. -Tkm dūz. -Blk tuz. -Kklp duz. -Kzk tuz. -Krg tuz. -Alt, Tel, Şor, Sag tus. -Hal tȗz. -Tuv dus. -Yak tūs. -Çuv tăvar. Sondaki -z’nin Çuvaşçada -r’ye çevrilmesi eski bir kuraldır.
Eski çağlardan başlayarak kullanılır. Orta Türkçede tūz biçimi geçer. Eski Kıpçakçada tuz (ve duz) olarak kullanılır.
Moğolca dabusun ‘tuz’ biçimiyle birleştirilmesi yanlıştır. bk. Ramstedt: JSFOu 55, 2: 38. s. l. not. Menges (StO 28, 8: 22-23) Moğolca dabusunʼun Akkadca gibi bir Mezopotamya Sami dilinden kalma eski bir alıntı olduğunu ortaya atmıştır.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“tuz” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

TUZ

i. ( Eski Türk. tūz ) Suda eriyen, kokusuz, dili yakan bir tada sâhip, yiyecekleri korumada ve tatlandırmada kullanılan billûrsu madde: Şehâdet parmağını tuza bandı (Rûşen E. Ünaydın). Toprağında hâlâ tuz tadı bulur, havasında iyot koklarsınız (Refik H. Karay). Eve ekmekle tuz götürmeyi / Böyle havalarda unuttum (Orhan V. Kanık). 2. kimya. Bir asitle bir bazın karıştırılması sonunda su ile birlikte meydana gelen madde: “Tuz asidi ile sodyum hidroksit karıştırılınca sofra tuzu ve su elde edilir.” ѻ Tuz biber ekmek: Üzücü bir şeyin üstüne üzüntüyü daha da arttıracak şeyler eklenmek: Kafamı kabak gibi patlatmak tâbiri tuz biber ekiyordu (Reşat N. Güntekin). Derdimiz bize yeterken / Komşularınki de tuz biber eker (Rıfat Ilgaz’dan). Aman ağabey! Zâten beynime bir şeyler oluyor, sen de tuz biber ekme! (Burhan Felek). Tuz (Tuzla) buz etmek: Paramparça etmek, perîşan etmek: Ne çâre ki şimdi karşısında tek açık olan yol, bin yıllık geçmişini tuz buz eden inkılâpçıların işâret ettiği batı istikāmeti idi (Sâmiha Ayverdi). Tuz (Tuzla) buz olmak: Paramparça olmak, perîşan olmak: Bu yukarıki yıldız çarparsa hepimiz tuzla buz olacakmışız (Hüseyin R. Gürpınar). Tıpkı çerçevesi içinde tuz buz olmuş bir aynada akseden bir vücut gibi nâmütenâhî zerrelere ayrılmıştı (Ahmet H. Tanpınar). Bir taş değdi mi tuzla buz olur (Burhan Felek). Tuz ekmek düşmanı (hâini): İyilik bilmez, hâin, nankör. Tuz ekmek hakkı: İyilikleri görülen, sofrasında yemek yenen kimselere olan vefâ borcu, duyulan minnet ve şükran: Tuz ekmek hakkını sakla ey safâ / Tâ ki hoşnud ola senden Mustafâ (Kaygusuz Abdal – Ö.T.S.). Kâtibî sabreyle ötesi yakın / Hercâî gözetmez tuz ekmek hakkın (Kâtibî’den). Bunca yıllık tuz ekmek hakkı var (Reşat N. Güntekin). Tuzu biberi: 1. Tadı, lezzeti: Ya civanmertliği, sadâkati, kadirşinaslığı ve çok ince zekâsı ile sınıfının tuzu biberi olan bu İkbal Dadı’yı kapışmak için acaba fırsat ve nöbet bekleyen âilenin kaç kolu vardı? (Sâmiha Ayverdi). 2. İlâvesi, eklentisi: Tuvalete girip tam işini göreceği sırada vapur kalkmaz mı? Haydi Heybeli, Burgaz, Kınalı… Cezâlı bilet de işin tuzu biberi (Rauf Tamer). Tuzu kuru: İşi yolunda, her şeyi yolunda, zarar görme ihtimâli yok: Gülersiniz beyefendi, gülersiniz, sizin tuzunuz kuru, belâyı başıma sardınız (Reşat N. Güntekin).

lugatim.com/s/TUZ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp