( ﺭﺣﻤﺖ ) i. (Ar. raḥmet ) 1. Allah’ın yaratıklarına olan merhameti, acıma ve esirgemesi: Hak Taâlâ rahmet eyleye ana / Kim beni ol bir duâ ile ana (Süleyman Çelebi). Nûr-ı rahmet neye güldürmeye rûy-ı siyehim / Tanrı’nın mağfiretinden de büyük mü günehim (Şinâsî). Yazıktır eyleme nevmîd halkı rahmetten (Abdülhak Hâmit). 2. halk ağzı. Yağmur: Cânan zülâl-i vaslını ağyâr umar uşşâk umar / Âb-ı sehâb-ı rahmete kâfir müsülman teşnedir (Bâkî’den). Bu yıl hamdolsun rahmetler yağdı, bereket hâsıl oldu (Fâik Reşat). Yâ Rabbi! Gönder bize rahmetini ufuktan (Fâruk N. Çamlıbel). ѻ Rahmet-i rahmâna kavuşmak: Hakk’ın rahmetine kavuşmak, ölmek: Kiminin başka medreselere gittiği, kiminin rahmet-i rahmâna kavuştuğu cevâbını aldı (Reşat N. Güntekin). Büyük anne birkaç sene evvel rahmet-i rahmâna kavuşmuştu (Kerîme Nâdir). Rahmet okumak: (Bir kimseye merhamet etmesi ve bağışlaması için) Allah’a duâ etmek, Allah rahmet eylesin demek: Edenler hâlimi idrâk okurlar rıfk ile rahmet / Olanlar zâir-i kabrim dönerler müşfik u mahzun (Abdülhak Hâmit’ten). Rahmet okutmak: Gelen gideni aratacak kadar kötü çıkmak, kötülükte öncekini geçmek: Ne mel’unsun ki rahmetler okuttun rûh-ı iblîse (Mehmet Âkif). Gāyet sefih bir adam varmış, vefat etmiş. Bir oğlu kalmış ki babasına rahmet okutacak kadar sefih çıkmış (Fâik Reşat). Çünkü o devre rahmet okutacak nice istibdatlar gördü bu millet (Ahmet Kabaklı). Rahmet olsun canına: halk ağzı. Ölen birisinden bahsedilirken, “Allah rahmet eylesin” anlamında kullanılan temennî sözü. Rahmetle anmak (yâdetmek): Ölen bir kimsenin arkasından iyilikle bahsetmek: Beni rahmetle anarsın ya işitsen bir gün / Şu sağır kubbede hâib sesimin dindiğini (Mehmet Âkif – Ş.A.D.). Rahmeten li’l-âlemin: (Hz. Muhammed hakkında) Âlemlere rahmet olarak gönderilen: Kıldın onu rahmeten li’l-âlemin (Süleyman Çelebi). Geldi çün ol rahmeten li’l-âlemin (Süleyman Çelebi). Rahmetullâhi aleyh: “Allah’ın rahmeti onun üzerine olsun” anlamında ölmüş kimseler için kullanılan duâ cümlesi.