Sözlük › S › süt

süt

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları svab
Doğrudan ilişkili sözcükler Sütlemek sütlenmek sütlü
Yabancı karşılıkları leben şir

“süt” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “süt” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

yakın / benzer fethigedikli sözlüğü: yakın ya da benzer anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)SÜT ile/||/<> İNCİR SÜTÜ

Bazı bitkilerin beyaz, yapışıcı nitelikli öz suyu. @@ İncir ağacının yaprak, dal ya da meyvesinden koparıldığında çıkan, beyaz ve tahriş edici özel öz suyudur. Belirli bir bitkiden elde edilen, daha özel niteliklere sahip bir bitkisel süte…

fark (ile)LATEX/SÜT/LEBEN ile/||/<> MILK/LAIT/MILCH/SÜT

(botanik) @@ Memeli hayvanlarda yeni doğan yavrunun beslenmesi için süt bezlerinden salgılanan besin maddesi. | Bazı bitkilerin süt renginde ve kıvamında özel sıvısı.

fark (ile)SU ile/ve/<> SÜT

İlim. İLE/VE/<> İlm-i ledün.

fark (ile)SÜT ile AĞIZ

Yeni doğurmuş memelilerin ilk sütü.

yerine / değilMILK yerine SÜT

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: t ile başlayan 1.961 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: s ile biten 452 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“süt” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Kadınların ve memeli dişi hayvanların yavrularını besledikleri, memelerinden gelen, besin değeri yüksek beyaz sıvı

2. Bazı bitkilerin türlü organlarında bulunan beyaz renkte öz su

3. Erkek balığın tohumu

4. Motorlu taşıtların yakıtı

Birleşik sözler: sütağacı, sütana, sütanne, süt asidi, sütbaba, süt banyosu, sütbaşı, süt beyaz, süt çocuğu, süt çorbası, süt danası, süt dişi, süthane, süt ineği, süt izni, süt kardeşi, süt kesiği, süt kırı, sütkız, süt kuzusu, süt mavisi, süt mısır, sütnine, sütoğul, süt otu, sütölçer, süt şekeri, süt taşı, süt tozu, sütü bozuk, arı sütü, aslansütü, balık sütü, bitki sütü, güneş sütü, kireçsütü, kuş sütü, soya sütü

Biyoloji Terimleri Sözlüğü, 1998

1. Memeli hayvanlarda yeni doğan yavrunun beslenmesi için süt bezlerinden salgılanan besin maddesi. 2. Bazı bitkilerin süt renginde ve kıvamında özel sıvısı.

İng. milk · Fr. lait · Alm. Milch

Etimoloji Sözlüğü (1)

‘kadınların veya memeli dişi hayvanların memelerinden gelen besin değeri yüksek ak sıvı’ / ‘bazı bitkilerin türlü organlarında bulunan ak renkte öz su’

~ Az süd. -Tkm süyt. -Nog süt. -Blk süt. -Kklp süt. -Kzk süt. -Krg süt. -TatK söt. -Bşk höt. -Özb sut. -Alt, Tel, Şor, Sag süt. -Yak ǖt. Yakutçada baştaki s- düşmüştür. Türkçe sal ~ Yakutça āl, Türkçe söğüt ~ Yakutça üöt, Türkçe sinir ~ Yakutça iŋir örneklerinde olduğu gibi. -Çuv sĕt.
Eski çağlardan başlayarak kullanıldığını görüyoruz. Orta Türkçede süt olarak geçer. Eski Kıpçakçada da süt biçimi kullanılır.
Bilimsel yayınlarda sık sık Moğolca sün biçimiyle karşılaştırıldığını görüyoruz. Ancak Moğolca sün’ün Türkçe süt biçimini ses ve yapı yönlerinden açıkladığı söylenemez. Türkçe süt’ün *sǖt’ten geldiğini biliyoruz. Bilimsel yayınlarda süt’ün sonundaki -t’nin bir çokluk eki olduğu sık sık dile getirilmiştir. Bu ekin Moğolca olduğu açık bir gerçektir. Buna karşılık -t ekinin Türkçede süt ürünlerine verilen adlarda sıklıkla kullanıldığı göze çarpar. bk. yoğurt.
Ramstedt (KWb 340b) Moğolca sün ‘Milch’ sözünü üsn̥ biçimine bağlamakla yetinmiş, daha sonra (460a) üsn̥ biçiminde de sün’den (ve Türkçe süt’ten) söz etmemiştir. Räsänen (V 438b) de Türkçe süt (< sǖt) ~ Moğolca sün birleştirmesi üzerinde durmamıştır. Buna karşılık Doerfer (TMEN 771) süt’ün sonundaki -t’yi bir çokluk eki olarak değerlendirmiş, Moğolca sün biçimini de vermiştir. Bazin-Hamilton (Uray Arm 12) da süt’ün sonundaki -t eki dolayısıyla Moğolca sün’ün tanıklığını kullanmışlardır.

Etimoloji Sözlüğü (2)

‘kadınların veya memeli dişi hayvanların memelerinden gelen besin değeri yüksek ak sıvı’ / ‘bazı bitkilerin türlü organlarında bulunan ak renkte öz su’

~ Az süd. -Tkm süyt. -Nog süt. -Blk süt. -Kklp süt. -Kzk süt. -Krg süt. -TatK söt. -Bşk höt. -Özb sut. -Alt, Tel, Şor, Sag süt. -Yak ǖt. Yakutçada baştaki s- düşmüştür. Türkçe sal ~ Yakutça āl, Türkçe söğüt ~ Yakutça üöt, Türkçe sinir ~ Yakutça iŋir örneklerinde olduğu gibi. -Çuv sĕt.
Eski çağlardan başlayarak kullanıldığını görüyoruz. Orta Türkçede süt olarak geçer. Eski Kıpçakçada da süt biçimi kullanılır.
Bilimsel yayınlarda sık sık Moğolca sün biçimiyle karşılaştırıldığını görüyoruz. Ancak Moğolca sün’ün Türkçe süt biçimini ses ve yapı yönlerinden açıkladığı söylenemez. Türkçe süt’ün *sǖt’ten geldiğini biliyoruz. Bilimsel yayınlarda süt’ün sonundaki -t’nin bir çokluk eki olduğu sık sık dile getirilmiştir. Bu ekin Moğolca olduğu açık bir gerçektir. Buna karşılık -t ekinin Türkçede süt ürünlerine verilen adlarda sıklıkla kullanıldığı göze çarpar. bk. yoğurt.
Ramstedt (KWb 340b) Moğolca sün ‘Milch’ sözünü üsn̥ biçimine bağlamakla yetinmiş, daha sonra (460a) üsn̥ biçiminde de sün’den (ve Türkçe süt’ten) söz etmemiştir. Räsänen (V 438b) de Türkçe süt (< sǖt) ~ Moğolca sün birleştirmesi üzerinde durmamıştır. Buna karşılık Doerfer (TMEN 771) süt’ün sonundaki -t’yi bir çokluk eki olarak değerlendirmiş, Moğolca sün biçimini de vermiştir. Bazin-Hamilton (Uray Arm 12) da süt’ün sonundaki -t eki dolayısıyla Moğolca sün’ün tanıklığını kullanmışlardır.

Etimoloji Sözlüğü (3)

‘kadınların veya memeli dişi hayvanların memelerinden gelen besin değeri yüksek ak sıvı’ / ‘bazı bitkilerin türlü organlarında bulunan ak renkte öz su’

~ Az süd. -Tkm süyt. -Nog süt. -Blk süt. -Kklp süt. -Kzk süt. -Krg süt. -TatK söt. -Bşk höt. -Özb sut. -Alt, Tel, Şor, Sag süt. -Yak ǖt. Yakutçada baştaki s- düşmüştür. Türkçe sal ~ Yakutça āl, Türkçe söğüt ~ Yakutça üöt, Türkçe sinir ~ Yakutça iŋir örneklerinde olduğu gibi. -Çuv sĕt.
Eski çağlardan başlayarak kullanıldığını görüyoruz. Orta Türkçede süt olarak geçer. Eski Kıpçakçada da süt biçimi kullanılır.
Bilimsel yayınlarda sık sık Moğolca sün biçimiyle karşılaştırıldığını görüyoruz. Ancak Moğolca sün’ün Türkçe süt biçimini ses ve yapı yönlerinden açıkladığı söylenemez. Türkçe süt’ün *sǖt’ten geldiğini biliyoruz. Bilimsel yayınlarda süt’ün sonundaki -t’nin bir çokluk eki olduğu sık sık dile getirilmiştir. Bu ekin Moğolca olduğu açık bir gerçektir. Buna karşılık -t ekinin Türkçede süt ürünlerine verilen adlarda sıklıkla kullanıldığı göze çarpar. bk. yoğurt.
Ramstedt (KWb 340b) Moğolca sün ‘Milch’ sözünü üsn̥ biçimine bağlamakla yetinmiş, daha sonra (460a) üsn̥ biçiminde de sün’den (ve Türkçe süt’ten) söz etmemiştir. Räsänen (V 438b) de Türkçe süt (< sǖt) ~ Moğolca sün birleştirmesi üzerinde durmamıştır. Buna karşılık Doerfer (TMEN 771) süt’ün sonundaki -t’yi bir çokluk eki olarak değerlendirmiş, Moğolca sün biçimini de vermiştir. Bazin-Hamilton (Uray Arm 12) da süt’ün sonundaki -t eki dolayısıyla Moğolca sün’ün tanıklığını kullanmışlardır.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“süt” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

SÜT

i. (Eski Türk. sǖt ) 1. Doğumdan sonra belli bir süre yavrularını besleyebilmeleri için kadınların ve memeli dişi hayvanların memelerindeki bezler tarafından salgılanan besin değeri yüksek, tatlımsı, özel kokulu, mâvi veya sarıya çalan beyaz renkli sıvı: Keşke memelerinden ağzıma süt yerine zehir akıtaydın da bu halleri görmeseydim (Nâmık Kemal). … dersimi tekrar ettirir, sütümü içirirdi (Ömer Seyfeddin). Sana peynir, süt getirivereyim (Reşat N. Güntekin). 2. Bâzı bitkilerde bulunan beyaz renkli öz su. 3. Sütü andıran, süt gibi olan sıvı: “Bâdem sütü.” “Kireç sütü.” 4. argo. (Motorlu taşıtlar için) Benzin, mazot. ѻ     Süt çalmak (vurmak): Bozuk süt çocuğu hasta etmek. Süt çekmek: Süt akrabâsı olduğu kimse veya kimselere benzemek. Süt çocuğu: Anne sütüyle beslenen çocuk. Süt dökmüş kedi gibi: Suçu ortaya çıkan, suçlu olduğu anlaşılan bir kimsenin utanç, pişmanlık veya cezâ korkusuyle aldığı suskun, ürkek ve çekingen durumu anlatmak için kullanılır: Kocasını öyle süt dökmüş kedi gibi bir nedâmet-i külliyye hâlinde görünce… (Hüseyin R. Gürpınar). Hâkimin ciddî bakışları karşısında süt dökmüş kedi gibi siniyor (Sait Fâik). Süt dökmüş kediye dönmek (kedi gibi olmak): Suçu ortaya çıkınca korkak, ürkek, çekingen bir durum almak. Süt düğümlenmesi (bağlanması): Uzunca bir süre bebek tarafından emilmeyen sütün içeride birikmesi sebebiyle memenin sertleşip ağrıması. Süt gibi: Çok beyaz, bembeyaz.  Süt vermek: Emzirmek: Sütnineciğim, verdiğin süt iliklerimde duruyor (Nâmık Kemal). Süt yaymak: Yağ elde etmek, yağ çıkarmak maksadıyle süt başını yayıkta dövmek. Sütten ağzı yanmak: mec. Başından geçen bir olaydan gerekli dersi almak. Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer (ayranı üfleyerek içer): Görüp geçirdiklerinden gerekli dersi alan daha tedbirli, daha dikkatli davranır. Sütten çıkma ak kaşık: Günahsız, kusursuz kimse [Alay yollu kullanılır]: “Kabahat hiç onda olur mu? O sütten çıkma ak kaşık.” Sütten (Memeden) kesmek: Bebeği emzirmeye son vermek: Ne müşkülât ile sütten kesildi on gündür (Hüseyin Sîret). Küçük sütten kesildi mi? (Aka Gündüz). Sütü bozuk: mec. Soysuz, karaktersiz, aşağılık (kimse): Koca bir köyün sütü bozuk bir fâizciyle şehirden yabancı bir Rum’un malı oluşu hepsinin kalbine zehirli bir hançer gibi tesir etmişti (Ömer Seyfeddin). Sütü kesilmek: Herhangi bir sebeple emzikli annenin göğsünden artık süt gelmez olmak. Sütü temiz: mec. Soylu, karakter sâhibi, helâl süt emmiş (kimse): Ahmet, sen bir sütü temiz kişizâdesin (Burhan Felek). Sütüne bırakmak (havâle etmek): Yapılması gereken işi senetsiz, kefilsiz o işi yapacak kimsenin vicdânına, nâmus ve şeref anlayışına bırakmak. Sütüne kalmak: İnsanlığına, vicdânına, nâmus ve şeref anlayışına kalmak: “Emniyet edip verdik, inşallah bize oyun etmez, artık sütüne kalmış.” Sütünü helâl etmemek: Analık hakkını helâl etmemek.

lugatim.com/s/SÜT
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp