Sözlük › S › sel

sel

dey.a.

İlişkililer sözcükbilim/sel · sellenmek · gastroenteroloji · selce · sel gibi · dereye koyunca sel almak · yel üfürdü sel götürdü · dünyayı sel basmış (almış) ördeğin sikinde mi? · dereye koyunca sel almak tepeye koyunca yel almak · kütük

Açıklama

  1. selin önünden kütük kapmakTDK-
  2. 1. Zor bir iş becermek 2. Çok zor bir durumdan çıkar sağlamak (bkz.

Örnek

PKK selin önünden/selden kütük kapmaya çalışıyor.

Kaynak OralÇalışlar, CNNTürk, TarafsızBölge, 30.12.2015, 23.00 suları

Kişi Oral Çalışlar

Yıl/Tarih 30.12.2015

Köken ailesi

Arapça seyl kökünden gelen 8 sözcük:

seylisâlemesilsüyulseylapselintiselzede

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Arapça sell kökünden gelen 2 sözcük:

meslûl

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler selce sellenmek
Dolaylı ilişkili sözcükler (1) kütük
Yabancı karşılıkları gastroenteroloji
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (3 sözcük)

“sel” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “sel” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)SEL ile SEYLÂP/FEYEZAN ile TUFAN

Sürekli yağmurlardan ya da eriyen karlardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın su. | Hareket durumundaki büyük kalabalık. İLE Su baskını, taşma, taşkın. / Bereket. İLE Zorlu yağmur.

köken / yönelim (< >)SEL ile/ve/<>/> SELİNTİ

... İLE/VE/<>/> Yağış nedeniyle oluşan ufak sel. | Selin bıraktığı artık.

fark (ile)MA-İ CARİ | AKARSU ile/||/<> DERE ile/||/<> SEL

En yüksek dereden, anaırmağa değin belirli bir yatak içinde ve eğim boyunca sürekli ya da dönemli olarak akan sular. @@ (coğrafya) @@ Yeryüzünde, yer altında belirli bir yatak içinde, eğim boyunca sürekli ya da zaman zaman akan su.

yerine / değilSEYL değil/yerine/= SEL

buzul seli sevgi seli Sürekli yağan yağmurdan ya da eriyen kardan oluşan geçtiği yerlere zarar veren taşkın su su taşkını Hareket hâlindeki büyük kalabalık Etki ve iz bırakan güçlü durum ya da davranış yoğunluk

fark (ile)SALT/SEL/SALZ/TUZ ile/||/<> ZINC/ÇİNKO/TUTYA

Niteliklerinden dolayı hemen hemen bütün halkların boş inançlarında ve büyüsel işlemlerinde önemli rol oynayan maden. | Bir asit hidrojenlerinin tümü, ya da bir bölümü metal ya da köklerle yer değiştirdiğinde oluşan bileşik. | NaCI; sodyum…

yerine / değilDEVİR/DEVRE/MEVKUT/PERİYOD/İK değil/yerine/= DÖNEM/SEL / DÖNEY / ÇEVRİM / GEÇİSÜRE / SÜRELİ

... DEĞİL/YERİNE/= Sürekli ve düzenli değişme, devir. | Bir elektrik akımının, iletken üzerinde aldığı yol, devre.

fark (ile)SALT/SEL/SALZ/TUZ ile/||/<> SALT/SEL/SALZ/TUZ/MİLH ile/||/<> SEL/TUZ/MİLH ile/||/<> SALT/SEL/SALZ/TUZ ile/||/<> SALT/SEL/SALZ/TUZ ile/||/<> SODIUM CLORURE/SALT/TUZ

Niteliklerinden dolayı hemen hemen bütün halkların boş inançlarında ve büyüsel işlemlerinde önemli rol oynayan maden. @@ Bir asit hidrojenlerinin tümü, ya da bir bölümü metal ya da köklerle yer değiştirdiğinde oluşan bileşik. | NaCI;…

fark (ile)TEN/SEL ile/ve/<> TİN/SEL ile/ve/<> TİN

Ten, tinin zemini olamaz.

fark (ile)NEDEN/SEL/LİK ile/ve GEREKÇE/Lİ/LİK

[durumdan/olaydan] Önce. İLE/VE Sonra.

eşit (=)SANAT/SAL = TİN/SEL

SANAT: Saltık tin alanı.

yerine / değilARKEOLOJİ/K değil/yerine/= ESKİLBİLİM/SEL / KAZI BİLİMİ

Tarih öncesi ve eski çağlardan kalma yapıtları, tarih ve sanat açısından inceleyen bilim.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: l ile başlayan 432 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: s ile biten 452 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“sel” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça seyl

1. Sürekli yağan yağmurdan veya eriyen kardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın su; su taşkını

2. Hareket hâlindeki büyük kalabalık

3. Etki ve iz bırakan güçlü durum veya davranış

4. ► yoğunluk

Birleşik sözler: buzul seli, sevgi seli

Coğrafya Terimleri Sözlüğü, 1980

Eğimli yamaçların, özellikle bitki örtüsünden yoksun olanlarda görülen boyları kısa, ancak aşırı eğimleri nedeniyle yeğin yağmurlardan sonra bol su taşıyan, hızlı akışlı düzensiz akarsular.

İng. torrent · Fr. torrent · Alm. Wildbach

Etimoloji Sözlüğü

‘sürekli yağmurlardan veya eriyen karlardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın su’

~ Az sel. -Tkm sīl. -Krg sel. -Kklp sel. -Kzk sel.
< Ar sayl.
Farsçaya da sayl ‘water flowing, a torrent, flood, flux’ olarak geçmiştir. O açıdan Türk diyalektlerine Farsça yoluyla geçtiği anlaşılıyor.
Kalmıkça sel ‘Berglawine, Schneelawine’ de Farsçadan alınmıştır (Ramstedt: KWb 322a).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“sel” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

SEL (1)

( ﺳﻞّ ) i. (Ar. sell ) (Kılıç vb. için) Kınından çekip çıkarma, sıyırma: Müheyyâyım cezâ-yı katle, envâ-ı mücâzâta / Fakat sell-i silâh etmem beni îcâd eden zâta (Abdülhak Hâmit’ten). Cihâd emrinde sellettin efendim seyf-i ikdâmı / Edip savlet jiyân aslan gibi her saff-ı a’dâya (Fâzıl A. Aykaç). ѻ Sell-i seyf etmek: 1. Kılıç çekmek: Dökülür dâmen-i şemşîrine bin cevher-i can / Sell-i seyf etmeden ol gamze-i cellâd henüz (Yenişehirli Avnî’den). Ve hemen sell-i seyf ederek düşman üzerine hücum etti (Cevdet Paşa). 2. mec. Şiddetle hücum etmek.

lugatim.com/s/SEL
SEL (2)

i. (Fars. sіl < Ar. seyl ) 1. Sürekli yağmur, karların süratle erimesi, akarsuların taşması vb. sebeplerle meydana gelen ve önüne geleni alıp götürecek şiddette akan su, su taşkını, taşkın, seylâb: Akar yaşım sele benzer / Ömür geçer yele benzer / Güler yüzün güle benzer (Yûnus Emre). Küçük yokuşlardan denize büyük seller akıyordu (Sait Fâik). Bu kudretin önünde durur sel olsa akan (Fâruk N. Çamlıbel). 2. (İsim tamlamasının ikinci öğesi olarak) Kütle hâlinde hareket eden, kontrol edilmesi veya durdurulması güç kalabalık: “Sokağı müthiş bir insan seli kaplamıştı.” ѻ Sel basmak: (Bir yer) Sel suları ile dolmak: Yağmurlar yağmışsa sel önce buraları basar (Sait Fâik). Sel gibi akmak: 1. (Sıvı için) Bol ve süratle akmak: Gece gündüz ağlamak oldu işi / Sel gibi akar anın gözü yaşı (Şeyyad Hamza’dan). 2. (Kalabalık) Kütle hâlinde yürümek. (Bir yeri) Sel götürmek: 1. Çok yağmur yağmak. 2. (Sel suları) Önüne gelen her şeyi alıp sürüklemek: Bir damar patlamasın sel götürür memleketi / Yoksa göstermeye Rabbim o elîm âkıbeti (Mehmet Âkif’ten). Sel önünden (ağzından) kütük kapmak: 1. Kurtarabildiğini kâr saymak. 2. Bir şeyin çok zor ve tehlikelere göğüs gererek elde edildiğini anlatır. Sele kapılmak: 1. Sel suları tarafından sürüklenip götürülmek. 2. mec. Kuvvetli bir cereyanın etkisi altında kalıp kendini kurtaramamak: Bir sele kapılmış gitmiş (Reşat N. Güntekin). Seli suyu kalmamış: Suyu çok azalmış veya hiç kalmamış (meyve, yemek).

lugatim.com/s/SEL
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp