İlişkililer topraksal · memleketli · topraklanmak · teritori · hak I · topraklamak · topraksızlaşmak · tınlı toprak · topraktan · bor · şeve · toprak bilimci · +28 ›
Açıklama
- memleketli, hemşehri
- Toprağım, nasılsın?
İlişkililer topraksal · memleketli · topraklanmak · teritori · hak I · topraklamak · topraksızlaşmak · tınlı toprak · topraktan · bor · şeve · toprak bilimci · +28 ›
çocuk bilimi toprak bilimi
bk. oltu taşı. @@ Denizin alçak suları sınırının altında, düzensiz ve kara düzlükleri derinliğinden daha derin olan deniz kuşağı. | Karadan belirli bir uzaklığa kadar olan sular. | Bir devletin denizlerindeki sınırlarını ölçümleyen belirli…
toprak altı toprakbastı toprak bilimi toprak boya toprak burçları toprak çimento toprak hukuku toprak kayması toprak kölesi toprak rengi toprak sıçanı beyaz toprak çiğ toprak eski toprak et toprak kara toprak plastik toprak taş toprak…
Anadolu Selçukluları ve Osmanlılarda, belirli görev ve hizmet karşılığında kişilere verilen, yıllık geliri 3.000-20.000 akçe olan toprak. İLE/VE/||/ Ortaçağ Avrupa'sında hizmet ve vergi gibi yükümlülükler karşısında kendisine toprak ve…
Başka yerlerden taşınıp biriktirilen ya da yerli kayaların fiziksel, kimyasal ve dirimsel yollarla dağılıp çözülmeleriyle oluşan, türleri, kalınlığı, sürekliliği ve tarım bakımından değerleriyle ayrımlı yüzeysel örtü. @@ Aklanlarda,…
(anlamdaş. marmot, Marmota marmota) Kemiriciler (Rodentia) takımının sincapgiller (Sciuridae) familyasından bir memeli türü. Uzunluğu 50, kuyruğu 13 cm. Sırtı kırçıl pasrengidir. Postu beğenilir. Eti yenir. Uzun bir kış uykusuna yatar.…
Kayaçların ufalanıp ayrışmasından oluşan ve içine organik kalıntılar karışmış olan yeryüzünün en üst katmanı. @@ (jeoloji, tarım)
TOPRAK Tarlam, sana üçyüz fidan aşılasam Tarla coşar, fidan coşar, el coşar Gücüm yetse, hemen işe başlasam Kazma coşar, kürek coşar, bel coşar Muhidime örnek olmak maksadım Sevinir evlâdım, söylenir adım Hız ile yürür idim olsa kanadım…
Taş gibiydin. Çok gönül kırdın. Yeter! Toprak ol! Üstünde hoş güller biter... Mevlânâ
bk. yer. @@ (toprak) (coğrafya, jeoloji) @@ bk. yer.
Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →
Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.090 sözcük →
“toprak” sözcüğünün geçtiği bazı FaRkLaR ve ilişkiler... FaRkLaR.net
“toprak” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
1. Yer kabuğunun, toz durumuna gelmiş türlü kütle kırıntılarıyla, çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü; kara yer, hâk, türap
2. Yer kabuğunun bu bölümünden yapılmış
3. ► arazi
4. ► kara (I)
5. ► yöre (I)
6. ► memleketli
Birleşik sözler: toprak altı, toprakbastı, toprak bilimi, toprak boya, toprak burçları, toprak çimento, toprak hukuku, toprak kayması, toprak kölesi, toprak rengi, toprak sıçanı, beyaz toprak, çiğ toprak, eski toprak, et toprak, kara toprak, plastik toprak, taş toprak, tınlı toprak, toz toprak, yağlı toprak, zonal toprak, funda toprağı, hafriyat toprağı, Moskof toprağı, pekmez toprağı, saksı toprağı, vakıf toprağı
Kimyasal, fiziksel ve biyolojik faktörler etkisiyle oluşmuş, organik ve mineral maddelerin değişim ve karışımından meydana gelmiş olan litosferin gevşek kısmı.
İng. soil · Fr. tache · Alm. Erde
Başka yerlerden taşınıp biriktirilen ya da yerli kayaların fiziksel, kimyasal ve dirimsel yollarla dağılıp çözülmeleriyle oluşan, türleri, kalınlığı, sürekliliği ve tarım bakımından değerleriyle ayrımlı yüzeysel örtü.
Eski türap · İng. soil · Fr. sol · Alm. Boden
bk. yer.
Kayaçların ufalanıp ayrışmasından oluşan ve içine organik kalıntılar karışmış olan yeryüzünün en üst katmanı.
Eski türâb · İng. soil, ground · Fr. sol · Alm. Boden
Bir halı türü. (Yağcılar *Yalvaç -Isparta)
‘yer kabuğunun, toz durumuna gelmiş türlü kütle kırıntılarıyla çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümüʼ / ‘kara’ / ‘ülke’ / ‘arazi, tarla’
~ Az torpag. -Tkm toprak. -Türkmenler topur biçimini de kullanırlar: bir gısım topur ‘bir avuç toprak’. -TatK tuprak. -Bşk tuprak. -Kzk topırak. -Kklp topırak. -Krg topurak. Ağızlarda topur olarak da geçer. -Özb tuprok. -Tuv dovurak 1. ‘toprak’; 2. ‘toz’; 3. ‘çamur’. - Yak toburax. -Çuv tăpra.
Eski çağlardan başlayarak kullanılır. Uygurcada toprak biçimi geçer. Orta Türkçede toprak olarak kullanılır. Eski Kıpçakçada da toprak biçimi geçer.
< topur + -(a)k küçültme eki. Topur kökü çağdaş diyalektlerde ‘toprak’ olarak saklanmıştır.
Clauson’a göre (ED 443a, 444a) topra- ‘kurumak’ kökünden -k ekiyle yapılmıştır. Ligeti (MNy 34: 75-76) toprak’ı “Ana Altayca” yoluyla toz biçimine bağlamıştır. Ona göre Ana Türkçeye toprak ve toz olarak geçmişlerdir. bk. toz. Moğolcaya geç çağlarda toprak olarak geçmiştir (Kara: Hamilton Arm 114). Daha sonra Ligeti (I. OK 266; VJa 3, 1971, 24, ResAltL 104) Türkçe toprak biçimini Moğolca tobrağ, toburağ, toğurağ biçimleriyle karşılaştırmıştır. Doerferʼe göre (TMEN 948) Türkçe top kökünden -rak ekiyle kurulmuş bir türevdir. Ramstedt (NyK 42: 71) Türkçe toprak sözünü Moğolca *towusun ‘toz’ biçimiyle birleştirmiş, daha sonra (KWb 404b) Moğolca tobrağʼın Türkçe toprakʼtan geldiğini yazmış, Moğolca toğuraġ biçimini de Türkçe toprak sözüyle karşılaştırmıştır (KWb 405a). Poppe (Lautlehre 47) Moğolca toğosun (< *towārsun < *topārsun ‘toz’ biçimlerini saymıştır).
“toprak” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
i. (Eski Türkçe’den beri kullanılır < topur “toprak” ve +ak eki [?]; topra-mak “kurumak”tan -k ekiyle yapılmış bir türev olarak da açıklanmıştır) 1. Yer kabuğunun, üzerini kaplayan çürümüş organik maddelerden ve kütle kırıntılarından oluşan canlıların yaşamasına elverişli kısmı: Yaz gelende çıkam yayla başına / Kurban olam toprağına taşına (Türkü). Vatan ki her karış toprağı ecdâdımızdan birinin kanı ile yoğurulmuş… (Nâmık Kemal). Sızlatır bâzı saatler dayanılmaz bir acı / Kökü toprakta kalıp kendi kesilmiş ağacı (Yahyâ Kemal). 2. Bu kısımdan belli bir maksatla ayrılmış parça: İçerisi toprakla ve molozla dolu (Ahmet Hâşim). Bütün taşlar, topraklar, boşluklar camlarla, aynalarla, beyaz mâdenlerle dolmuş gibi parıldıyordu (Peyâmi Safâ). 3. Arâzi, tarla: Neferlerimiz hemen kâmilen tarla ve toprak yavrusudur (Cenap Şahâbeddin). Toprakların en bereketlisini sende sürdüm (Câhit S. Tarancı). Bana asıl ehemmiyetli gelen şey kendisiyle uğraşana toprağın gülmesiydi (Ahmet H. Tanpınar). 4. Ülke, vatan, memleket, yöre: Alman toprağı Alman çocuklarına dar geliyordu (Cenap Şahâbeddin). Buralara da mı Çek toprakları diye bakmaya mahkûmuz (Rûşen E. Ünaydın). Lâkin kalacak doğduğumuz toprağa bizden / Şimşek gibi bir hâtıra nal seslerimizden (Yahyâ Kemal). 5. Kara, kara parçası: “Üç gün sonra toprak göründü.” 6. teşmil. Mezar: Yavrumu “Mûnise binti Ferîde” diye toprağa teslim etmişler (Reşat N. Güntekin). Yarın toprağa girdiğimiz vakit bakalım ne cevap vereceğiz? (Reşat N. Güntekin). 7. sıf. Topraktan yapılmış: Dördü de silâhlarını bırakıp etrâfıma, damın toprak zemînine çömeldiler (Refik H. Karay). Evine giden toprak yolda o yine çocuk (Orhan V. Kanık). ѻ Toprak döşenmek: Üstüne örtünecek hiçbir şeyi bulunmayacak kadar fakirlik içinde bulunma durumunu anlatır: “Taş yastanıp toprak döşendi.” Toprak kabul etmez: Çok kötü tanınmış kimseler için kullanılır. Toprak olmak: Ölmek, toprağa karışmak: Çürüyüp toprak oluruz âkıbet (Süleyman Çelebi). Arkadaşların hepsi toprak oldu, hepsi âhirete gitti (Nâmık Kemal). Bırak beni haykırayım susarsam sen mâtem et / Unutma ki şâirleri haykırmayan bir millet / Sevenleri toprak olmuş öksüz çocuk gibidir (Mehmet E. Yurdakul – Ö.T.S.). Toprak paklar: “Yaptığı kötülükler ancak ölünce son bulur” anlamında çok kötü kimseler için kullanılır. Toprağa bakmak: Ölümü yakın görünmek, ölümü yakın olmak. Toprağa düşmek: Ölmek, şehit olmak: Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker / Gökten ecdâd inerek öpse o pâk alnı değer (Mehmet Âkif – Ö.T.S.). Bu sabah hesap ettim, küçüğüm toprağa düşeli tam yetmiş üç gece olmuş (Reşat N. Güntekin). Tâ Viyana kapılarına kadar gidip orada toprağa düşen Gül Baba’nın mânevî tasarrufundan hikâyeler söyletsin (Sâmiha Ayverdi). Toprağa girmek: Ölmek, ölüp gömülmek. Toprağa vermek: (Ölen bir kimseyi) Gömmek. Toprağı bol olsun: “Hayırlı bir insandı, yattığı yerde rahat uyusun” anlamında müslümanların hıristiyanlar için kullandığı bir söz: Toprağı bol olsun, gâvur muydu ben de bilmem (Reşat N. Güntekin). Toprağı çekmiş: Kaldığı yerden başka bir yere gidip orada ölen kimseler için söylenir. Toprağına ağır gelmesin: Ölmüş bir kimsenin aleyhinde konuşulurken söylenir.