( ﺭﯘﻳﺎ ) i. (Ar. ru’yā “görme, görüş”) 1. Uyku sırasında zihinde beliren görüntülerin bütünü, görülen hayaller dizisi, düş: Nüzhet bana güzel bir rüyâ gördüğünü söylüyor, fakat bu rüyâyı anlatmıyor (Peyâmi Safâ). Kubben altında bu cumhûra bakarken şimdi / Senelerden beri rü’yâda görüp özlediğim / Cedlerin mağfiret iklîmine girmiş gibiyim (Yahyâ Kemal). 2. mec. Gerçekleşmesi mümkün olmadığı halde olması çok istenen şey, hayal, ümit: “Yıllarca bu rüyâ ile yaşadı.” Velhâsıl o rü’yâ duruyor yerli yerinde (Yahyâ Kemal). İnsan rûhu bir tarafını tamamlasın, yaratılışın büyük rüyâlarından biri gerçekleşsin diye onları bu ovaya kader göndermişti (Ahmet H. Tanpınar). ѻ Rüyâ gibi: Çok güzel, olağanüstü güzel: Rü’yâ gibi bir yazdı, yarattın hevesinle / Her ânını, her rengini, her şi’rini hazdan (Yahyâ Kemal). Rüyâ gibi geçmek: 1. Çok güzel geçmek, olağanüstü geçmek. 2. Yaşanmamış gibi geçip gitmek: Yapraklar uçarken kuru dallar üzerinden / Ömrün daha bir mevsimi rüyâ gibi geçti (Hâlit F. Ozansoy). Rüyâ görmek: 1. Uykusunda bir hayaller dizisi görmek: İnönü’nde genç kumandan İsmet Paşa, 1922 yılının 26 Ağustos gecesi Dumlupınar’da Başkumandan Mustafa Kemal eğer uyudularsa nasıl bir rüyâ gördüler? (Ahmet H. Tanpınar). Nüzhet bana güzel bir rüyâ gördüğünü söylüyor, fakat bu rüyâyı anlatmıyor (Peyâmi Safâ). Yoksa geceleri fazla rüyâ mı görüyorsun? (Sait Fâik). 2. mec. Gerçekleşmesi mümkün olmayan hayaller kurmak: Topal Hasan bir dakîka bir memleket rüyâsı gördü (Sait Fâik). Rüyâ tâbiri: Görülen rüyânın neye işâret olabileceğini çözerek gelecekte olacaklar hakkında yapılan yorum: Ayrıca rüyâ tâbiri, gāipten haber gibi ihtisasları vardır (Refik H. Karay). Rüyâsı çıkmak: Rüyâda gördüğü şey gerçekleşmek. Rüyâsına (Rüyâlarına) girmek: Çok tesir edip rüyâsında görünmek: Bir hayâlet gibi dünyâ güzeli / Girdiğinden beri rü’yâlarına / Hepsi meshûr o muammâ güzeli / Gittiler görmeye Kaf dağlarına (Yahyâ Kemal). Mağlûpken ordu yaslı dururken bütün vatan / Rü’yâma girdi her gece bir fâtihâne zan (Yahyâ Kemal). Hâlâ rüyâlarıma giren ilk göz ağrısı (Orhan V. Kanık). (Bir şeyi) Rüyâsında (bile) görememek: (O şeyin) Gerçekleşmesi ihtimâlini hiç düşünememek. Rüyâsında görse hayra yormamak: Aklına hayâline gelmeyen çok güzel bir durumla karşılaşmak: Ayın yirmisinden evvel para getirdiğini rüyâda görse hayra yormazdı (Reşat N. Güntekin).