Sözlük › E › ev

ev

a.

İlişkililer hana · bendehane · devlethane · hane · piliç · Kahve

Açıklama

1. Bir âilenin oturması için yapılmış yapı, içinde yaşanılan, ikāmet edilen yer, konut, mesken, hâne, ikāmetgâh. 2. Göz yuvası. 3. Randevu evi. 4. Futbol takımının kendi sahası. kahve evi, öğrenci evi, çay evi, yayınevi, piliç evi

Örnek

2 Rakım — (Gözleri evlerinden oynıyarak) Bu çapkınlar evimize nasıl gidiyorlarmış? Resmiye — Hırsızla zamparaya kapı, kilit olur mu? Anlaşılan benim Lâmianınki sokaktan bahçeye, bahçeden balkona atlıyor... Senin Muazzez de belki arka kapıdan alıyor.
Gözleri evinden fırlar
3 Naci, Mualla'ya hitaben: -Herhalde bu cesedin burada kalmasını arzu etmezsiniz... dedi.
Bir sürü tahkikat... Sorgu, sualler... Üstelik, evin kapanacak... Velhasıl, başın tam manasıyla belaya girecek...

Kaynak R N G, Tanrı Misafiri, 87 | Ortaç, BRE, Binnaz, 127 (1918) | O Özdeş, Gecekondu Rüzgarı, 1960, 92

Kişi Reşat Nuri Güntekin · Yusuf Ziya Ortaç · Oğuz Özdeş

Yıl/Tarih 1918 · 1960

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları devlethane hana bendehane
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (5 sözcük)

“ev” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “ev” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilSOKAK değil EV

Lütfen çöpleri yere ya da ağaç/çiçek diplerine değil çöp kutularına atalım! Ya da cebimizde tutalım!

yerine / değilEV değil RAB

... İLE/VE/DEĞİL Mısır'da.

köken / yönelim (< >)YAŞAM ÖYKÜSÜNDE: İLK ADIMLAR ve/||/<>/> BÜYÜME ve/||/<>/> EV ve/||/<>/> GÜÇ ve/||/<>/> EŞİNİ BULMA ve/||/<>/> EBEVEYNLİK

"NTV - Yaşam Öyküsü" bölümlerini izlemek için burayı tıklayınız...

yerine / değilEL değil/yerine EV

Yaralar. İLE/DEĞİL/YERİNE/>< Sarmalar.

fark (ile)EV ile/ve HÂNE
yerine / değilSOKAK değil EV
fark (ile)EM ile EV
fark (ile)SOKAK ~ EV
fark (ile)EL ile/ve EV

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: v ile başlayan 441 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: e ile biten 2.229 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“ev” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Bir kimsenin veya ailenin içinde yaşadığı yer; bark, ev bark, beyit, dar (IV), hane, mekân

2. ► aile

3. ► soy

Birleşik sözler: ev adamı, ev altı, ev bark, ev çizgileri, ev ekmeği, ev ekonomisi, ev eşyası, ev gezmesi, ev halkı, ev hanımı, ev işi, ev kadını, ev sahibi, ev sineği, ev yemeği, evi sırtında, dubleks ev, genelev, konteyner ev, taşınır ev, tripleks ev, yüzer ev, Allah'ın evi, arıtımevi, aşevi, ayevi, babaevi, bağ evi, bakımevi, basımevi, bıçkıevi, buğuevi, camevi, canevi, cemevi, cenazeevi, cezaevi, ciltevi, çayevi, çiçekevi, dağ evi, dağıtımevi, damıtımevi, dernekevi, dikimevi, doğumevi, doyumevi, dökümevi, düğünevi, dümenevi, dünyaevi, düşkünlerevi, erkekevi, ezimevi, giyimevi, gökevi, gözevi, gözlemevi, hâkimevi, halkevi, hekimevi, huzurevi, hücre evi, ıslahevi, imamevi, kadınevi, kahveevi, kayakevi, kesimevi, kızevi, kimsesizlerevi, kitabevi, konukevi, kuş evi, merdivenevi, modaevi, müzikevi, oğlanevi, orduevi, orman evi, öğretmenevi, ölüevi, polisevi, prefabrik ev, radyoevi, randevuevi, sağlıkevi, sanatevi, sayrılarevi, sazevi, sergievi, sığınmaevi, taziyeevi, tecimevi, tutukevi, üretimevi, yapımevi, yargıevi, yarı açık cezaevi, yasevi, yayınevi, gökyüzü evleri

Güzel Sanatlar Terimleri Sözlüğü, 1968

(Mimarlık) İçinde oturup barınılacak yapı.

Eski hâne · Fr. maison · Alm. Haus

Kentbilim Terimleri Sözlüğü, 1980

1. Yalnız bir ailenin oturabileceği biçim ve büyüklükte konut. 2. Kat iyeliğine göre kullanılan çokbarklı yapılardaki bağımsız bölümlerden her biri.

Eski hane · İng. house, dwelling · Fr. maison · Alm. Haus

Tarih Terimleri Sözlüğü, 1974

Padişah çocuklarının bucak içindeki özel daireleri.

Etimoloji Sözlüğü

‘yalnız bir ailenin içinde oturabileceği biçimde yapılmış yapı’ / ‘bir kimsenin veya ailenin içinde yaşadığı yer, konut’

~ Az öv. -Tkm öy. -Nog üy. -TatK öy. -Bşk öy. -Blk üy. -Kklp üy. -Kzk üy. -Krg üy. -Tar öy. -Hal häv. -Şor em. -Küer ep. -Bar ǖ. -Mad öm. -Sag öp. -Alt, Tel, Kuğ üy. -Hak ib. -Şor, Alt ǖ. -Tuv üg ‘yurt’.
Eski Türkçeden başlayarak kullanılır. Orta Türkçede ev olarak geçer. Kâşgarlı Mahmud’a göre Oğuzlar ew biçimini kullanırlar. Eski Kıpçakçada ev olarak geçer.
Kökenini bilmiyoruz. Munkácsi’ye göre (KCsA 1: 314), Sümerce ab biçimiyle birleştirilebilir. Hommel de Sümerce ab ~ Türkçe ev (eb) arasındaki bağlantı üzerinde durmuştu. Németh’e göre (Berzeviczy Arm 163; Csoma Arm 88, 89), bu iki sözün birleştirilmesi olanaksız olmamakla birlikte inandırıcı değildir. Doerfer’e göre (TMEN 675), Munkácsi’nin, ev’in Sümerceden geldiği yolundaki savı yanlıştır. Polivanov’a göre (ArOr 9: 406. s. 1. not) Çinceden alınmıştır (Çince ip ‘köy’). Polivanov bu etimolojiyi çalışmalarında sık sık dile getirmiştir (Stat’i 167; Sbornik naučnyx trudov 85-88, 167). Räsänen (LTS 128; V 34a) etimoloji vermemiştir. Clauson (ED 3-4) da etimolojik bir açıklama yapmamış, ana anlamını ‘dwelling place’ olarak vermiştir. Ancak yerel koşullara bağlı olarak ‘tent, house’ olarak kullanıldığını da belirtmiştir. bk. Brockelmann: OGM 18. § c. Sevortyan (ÊSTJa 1974, 513-515), Polivanov’un etimolojisini vermiş ancak onun Archiv Orientální’de çıkan yazısından söz etmemiştir. Doerfer’in Halaççaya dayanarak ev’in päb’den geldiği yolundaki savı düşündürücüdür (KhalMat 279, 280, 291). bk. Doerfer: AOH 36: 108. Menges (CAJ 26: 109-112) Orta Korece ip ‘Haus’, Japonca iba ‘Haus’ biçimleriyle karşılaştırmıştır. bk. Brockelmann: OGM 18. § c; Johansen: Arat Arm 289-291. Leksika’da *eb biçimi başlangıç olarak benimsenmiştir. Fonetik rekonstrüksiyonunda sonundaki -β ~ -b veya -w ~ -v dudak ünsüzü dolayısıyla birtakım sorunlar göze çarpar.
Çuvaşçada ev’in karşılığının geçmediği göze çarpıyor. O açıdan Çuvaşça avlan- ‘evlenmek’ biçiminin komşu diyalektlerden geçtiği açıktır. bk. Levitskaya: ChuvSt 101.
Çuvaşça pürt ‘ev’ Mariceden alınmıştır (Mar pört). Çuvaşça śurt ‘ev’ biçimi ise Türkçe yurt’un karşılığıdır. bk. yurt. Çuvaşlar kil sözünü de ‘ev’ olarak kullanırlar. Bu sözün kökeni karışıktır. Türkçe -gil ekiyle birleştirilmesi yanlıştır (Samoyloviç: JaSb 3: 99-102; Munkácsi: KSz 6: 184; Egorov: ÊS 112). bk. Räsänen StO 18, 3: 5; V 270a; Ramstedt: JSFOu 48, 5: 15-16; Doerfer: CAJ 29; 171; Czeglédy: MNy 49: 175-178; Harmatta: MNy 49: 178-183; Golden: KhazSt 241-242; Kononov: GrJaTRP 93. s. 46. not; Sirvaşidze: ST l, 1989, 56.
Çağdaş diyalektlerin bir bölümünde eve tura adı verilir: Alt, Tel, Şor, Sag tura. bk. Johansen: Arat Arm 290-291. Leksika 486.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“ev” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

EV

i. (Eski Türk. ev < eb “çadır”) 1. Bir âilenin oturması için yapılmış yapı, içinde yaşanılan, ikāmet edilen yer, konut, mesken, hâne, ikāmetgâh: “İki katlı ev.” “Kârgir ev.” “Ahşap ev.” Eski Anadolu evlerini seyrederdim (Ahmet H. Tanpınar). Renk renk kokularla çiçekler / Sâhiplerinden memnun evlerin bahçelerinde (Câhit S. Tarancı). Ev… çocukluğumda ve bugün hâlâ bir yere gitmek için daha kapısından ayrılırken hasretini duyduğum bu aziz yuvanın adıydı (Nihad S. Banarlı). 2. (İsim tamlamasının ikinci öğesi olarak) İçinde belli bir iş görülen veya belli bir maksat için kullanılan yer: “Basım evi.” “Dikim evi.” “Çay evi.” “Ordu evi.” 3. teşmil. Aynı yerde yaşayan âile fertleri, âile: “Bütün ev beni bekliyordu.” “Evin haberi yok, kalamam.” “Evden et ısmarladılar.” 4. Bir şeyin içine yerleştirildiği yuva [Eskimiştir]: “Göz evi.” “Cam evi.” “Yüzük evi.” ѻ Ev açmak: Ayrı ev tutup yerleşmek.   (Bir kimseyi) Ev basmak: Uzun zaman evde kapalı kalıp sıkılmak, gergin bir durum almak: “Kızım, biraz sokağa çık, seni ev basmış.” Ev bekçiliği etmek: Bir engel yüzünden evden hiç çıkamamak. Ev bozmak: Ev yıkmak. Ev ekmeği (tarhanası, turşusu, makarnası, yemeği…): Evde hazırlanan ekmek (tarhana, turşu…). Ev ev: Her eve uğramak sûretiyle: “Ev ev aradılar.” “Ev ev tespit edildi.”   Ev işletmek: Genelev işletmek.   Ev sâhibi: 1. (Misâfire göre) Kendisini evine çağırmış olan kimse: Kapı açılır açılmaz da hep birden ayağa kalkarak yakışıklı ve kibar ev sâhibinin bir eli kapı tokmağında, bir eli pervazda, tebessümle kendilerini selâmlayıp süzüşüne hayran olurlardı (Sâmiha Ayverdi). 2. Bir evin mülkiyetine sâhip olan kimse. Ev sıçanı (fâresi): mec. Evde gizli kapaklı yerleri bilen, kıyı köşeyi karıştıran, saklanmış şeyleri bulup yiyen kimse. Ev tavuğu: mec. Henüz ortaya düşmemiş yosma: Beye sana bir ev tavuğu bulduk, fakat yalnız ona on beş lira vereceksin dersek… râzı olursa biz de allem kallem getiririz (Ahmet Râsim).   Ev yıkmak: Bir âilenin dağılmasına sebep olmak, ev bozmak: Ala gözlüm yıktın benim evimi / Eğlen şu diyarda kal diye diye (Karacaoğlan). Anlaşıldığına göre ev yıkan, erkeklerin kalbini parçalayan bir kadındı (Hâlide E. Adıvar). Günah değil mi kızın kısmetine engel olmak, ev yıkmanın, yuva bozmanın günâhı büyük (Ahmet K. Tecer).   Evde kalmak: (Kız için) Yaşı ilerlediği halde evlenememek: Artık ondan sonra yüzüne bakan olmaz, evde kalırsın (Hüseyin R. Gürpınar). Ben yaşta kızlara buralarda zannederim evde kalmış kız derler (Reşat N. Güntekin). Evdeki pazar (hesap) çarşıya uymamak: Bir iş umulduğu ve tasarlandığı gibi olmamak: Nazariye başka, tatbîkat başka derler ve halk emindir ki evdeki pazar çarşıya uymaz (Peyâmi Safâ). Evden: Evde yapılmış yiyecekler için kullanılır: “Korkmadan yiyebilirsiniz, turşu ve sucuklarımız evdendir.” “Tatlı evden mi çarşıdan mı?” Eve barka sığmamak: 1. Gözü dışarıda olmak. 2. Bir üzüntü sebebiyle evi kendisine dar gelmek. Evi sırtında: Ev ve eşyâ bağı ile kayıtlı olmayıp istediği zaman istediği yere gidebilen kimseler için kullanılır. Evim evim, sen bilirsin benim hâlim: “Ancak evimde rahat edebilirim” anlamında kullanılır. Evim nerede, köyüm orada: İnsan ancak evinin olduğu yerde yabancılık duymaz. Evin direği: Evin geçimini sağlayan, yükünü taşıyan kimse. Evin yolunu bilmemek: Zamânında evine gelmemek. Evin yolunu unutmak: Evini ihmal etmek, dışarıda vakit geçirmek. Evlerden ırak (uzak): Evlere şenlik. Evlere şenlik: Ölümden, bir felâketten veya başa gelmesi istenmeyen bir durumdan bahsedilirken, “Allah hiç kimseye, hiçbir eve böyle bir şey vermesin, şenlik versin” anlamında kullanılır; evlerden ırak: Gasledildiği mahalle ışık koymuştuk. Evlere şenlik, Rabbim kimselere vermesin, âdettir orada üç gece sırayla kandil yakılır (Hüseyin R. Gürpınar). Allah sizlere ömür versin, evlere şenlik, o konağın bir tânecik kızı birkaç gün içinde fırladı gidiverdi (Hüseyin R. Gürpınar). Evinin kadını olmak: Evine ve kocasına bağlı olmak, gözü dışarıda olmamak.

lugatim.com/s/EV
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp