Sözlük › T › tepe

tepe

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler tepelenmek tepeli tepelik -ği
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (5 sözcük)

“tepe” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “tepe” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)OUTILER/BUTTE/BUTTE TÉMOIN/ZEUGENBERG/TANIK TEPE/ŞAHİT TEPE ile/||/<> TEPE/DORUK NOKTASI

Tabakaları yatay durumunda olan, aşınmadan artakalmış, eski uzanış yerleriyle bağlantısı kalmamış üstü düz bir tepe. | (coğrafya) @@ bk. doruk noktası, | Bağılyüksekliği genellikle birkaç yüz metreyi geçmeyen, çok kez tek başına, yamaçları…

fark (ile)TEPE ile ARAFAT

... İLE Hacıların, Yakınlık/Yakınlaşma[Kurbiyet] Bayramı'nın arife günü toplandıkları, Mekke'nin doğusundaki tepe.

fark (ile)TEPE/DORUK NOKTASI ile/||/<> HILL/COLLINE/HÜGEL/TEPE ile/||/<> PEAK/APEX/SPITZE/TEPE/ZİRVE ile/||/<> COLLINE/TEPE ile/||/<> CAPITULE/TEPE/KUMME ile/||/<> SOMMET/TEPE/RE'S ile/||/<> TEPE/DORUK

bk. doruk noktası, @@ Bağılyüksekliği genellikle birkaç yüz metreyi geçmeyen, çok kez tek başına, yamaçları yatık yer biçimine verilen ad. @@ Bir dalgalı akımda ulaşılan en yüksek değer. @@ (coğrafya) @@ (çiçek durumları) (botanik) @@…

fark (ile)DAĞ ile TEPE

ŞİMRÂH: Dağ tepesi.

fark (ile)TEPE ile BECRÂ'

... İLE Yüksek yer.

fark (ile)TEPE ile GERİŞ

... İLE Dağların üst bölümü.

fark (ile)TEPE ile HÖYÜK

... İLE Tarih boyunca türlü nedenlerle, yıkılan yerleşim bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesiyle oluşan ve çoğu kez içinde yapıt kalıntılarının gömülü bulunduğu yayvan tepe. | Yayvan toprak tepe.

fark (ile)TEPE ile KAÛR/KUMUL/ERG/EKSİBE

... İLE Çölde, rüzgârın yığdığı kum tepeleri.

fark (ile)TEPE ile/ve YAMAÇ

... İLE Dağ ya da tepenin herhangi bir yanı.

fark (ile)DORUK/ZİRVE ile TEPE

Dorukta, tüm yollar, aşağı doğru götürür.

fark (ile)TEPE ile BUZLUĞAN

... İLE Üzerinde buz eksik olmayan, yüksek dağ tepesi.

fark (ile)TEPE ile DİKMEN

... İLE Koni biçiminde tepe.

fark (ile)TEPE ile KURGAN

... İLE İlk Çağ'da, mezar üzerine toprak yığılarak yapılan küçük tepe. | Tepe biçiminde mezar.

yerine / değilHILL yerine TEPE
fark (ile)TEPE ile YAMAÇ
köken / yönelim (< >)TAŞ ile/||/<>/> KAYA ile/||/<>/> KABAN/TEPE ile/||/<>/> DAĞ

Kimyasal ya da fiziksel durumu değişiklikler gösteren, rengini içindeki maden, tuz ve oksitlerden alan sert ve katı madde. | Bu maddeden yapılmış, bu maddeden oluşmuş. | Bazı yerlerde ve işlerde kullanılmak için bu maddeden özel olarak…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: e ile başlayan 1.281 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.090 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“tepe” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Bir şeyin en üstteki bölümü; kaban (I)

2. Bir yerin, bir nesnenin vb.nin üstü, hizası

3. Birinin yanı başı, baş ucu

4. Başın üst, kafatasının iki kulak arasında kalan bölümü

5. Yüksekliği genellikle birkaç yüz metreyi geçmeyen, çok kez tek başına, yamaçları yatık yer biçimi

6. Çokgende veya çok yüzlüde köşelerden her biri

7. İkizkenar bir üçgende eşit kenarların kesişme noktası

8. Bakışım ekseni bulunan bir eğrinin veya yüzeyin bu eksenle kesişme noktalarından her biri

Birleşik sözler: tepe açısı, tepe aşağı, tepebaşı, Tepebaşı, tepe camı, tepegöz, tepegözler, tepe lambası, tepetakla, tepe tomurcuğu, tepeüstü, tepe üstü, tepeden ayağa, tepeden inme, tepeden tırnağa, ada tepe, dere tepe, şahit tepe, tanık tepe, dalga tepesi, hacet tepesi, mıhtepesi

Coğrafya Terimleri Sözlüğü, 1980

Bağılyüksekliği genellikle birkaç yüz metreyi geçmeyen, çok kez tek başına, yamaçları yatık yer biçimine verilen ad.

İng. hill · Fr. colline · Alm. Hügel

Fizik Terimleri Sözlüğü, 1983

Bir dalgalı akımda ulaşılan en yüksek değer.

Eski zirve · İng. peak · Fr. apex · Alm. Spitze

İktisat Terimleri Sözlüğü, 2004

bk. doruk

Matematik Terimleri Sözlüğü, 1983
Orta Öğretim Terimleri Kılavuzu, 1963

(çiçek durumları) (botanik)

Eski kumme · Fr. capitule

Etimoloji Sözlüğü

‘yüksekliği birkaç yüz metreyi geçmeyen, çok kez tek başına, yamaçları yatık yer biçimi’ / ‘bir şeyin en üstteki bölümü’

~ Az tǝpǝ. Tkm depe. -TatK tübe. -Bşk tübe. -Nog töbe. -Bar tebe ‘dam, çatı’. -Kklp töbe. -Kzk töbe. -Krg döbö, töbö. -Özb tepa. -Alt, Tel töbö ‘doruk; tepe; yığın’. -Yak tebe, töbö. -Çuv tüpe.
Eski Türkçeden başlayarak kullanılır (töpü). Orta Türkçede töpȫ ‘tepe’ olarak geçer. Eski Kıpçakçada tepe, töpe biçimleri göze çarpar.
Kökenini bilmiyoruz.
Türkçeden belli başlı komşu dillere de geçmiştir (Doerfer: TMEN 872; TLT 278). Rumca τεπὲς de Türkçeden alınmıştır (Andriotis: EL361).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“tepe” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

TEPE

i. (Eski Türk. töpü > * töpe > tepe ; kökü belli değildir) 1. Etrâfındaki arâziden daha yüksek olan, genellikle yüksekliği birkaç yüz metreyi geçmeyen yeryüzü biçimi, küçük dağ: Yaz aylarını geçirmek için kırlara, tepelere kaçarlar (Ahmet Hâşim). Yeşil bir tepeden denize bakan mezarlık bir dilenci kalabalığıyle bizi karşıladı (Yusuf Z. Ortaç). Ne yârdan geçilir ne serden / Korkuyorum bu gecelerden / Bel bağladığım tepelerden / Gün doğmayabilir bir daha (Câhit S. Tarancı). 2. İnsan veya hayvanın başının üst kısmı, iki kulak arasındaki bölümü: “Tepesi kapının pervazına değiyor.” 3. Bir şeyin en yüksek kısmı, en üstteki bölümü, uç kısmı: Almanlar, asma kabağı gibi üç günde çardağın tepesine fırlamak istemediler (Cenap Şahâbeddin). Tepesi sivri, altı geniş çamlardan birinin önünde durup anlattı (Ahmet Hâşim). Tepesi uçtuğu için Tepsi Minâre denen eski Selçuk Kulesi’nden 1916 şubatında ordusunun ric’atini temin için çocuğu, kadını sipere koşan destânî şehri seyre başladık (Ahmet H. Tanpınar). 4. Bir şeyin veya yerin tam üstü: Askerler başlarını tepelerinden gelen sese doğru kaldırdılar (Ömer Seyfeddin). O gün öğleden sonra tepelerinde birkaç Fransız tayyâresi uçuşlar yaptı (Refik H. Karay). Ateş hattında kurşunlar tepesinden yağarken dahi onu rahatlıkla Hakk’ın huzûrunda tutabilen hudutsuz kudretti (Sâmiha Ayverdi). 5. Birinin yanı başı, çok yakını, baş ucu: Garson elindeki boş kadehle tepemde durunca… (Yusuf Z. Ortaç). Haçlılar her an tepemizde bekliyor ve fırsatlardan faydalanmak istiyorlardı (Nûreddin Topçu’dan). ѻ Tepe sersemi olmak: Sersemleşmek, çok sersem ve şaşkın duruma gelmek: “Döne döne tepe sersemi oldum.” Tepeden bakmak: Kendini yüksek görüp karşısındakini küçümsemek, hor görmek, yüksekten bakmak: (…) Garp taklitçiliğine yaslanarak, İstanbul’a dudak bükerek tepeden bakıyordu (Sâmiha Ayverdi). Tepeden tırnağa (kadar): Baştan ayağa (kadar): Tepeden tırnağa kadar zırhlar giymişti (Ömer Seyfeddin). Hacer burun kıvırarak Hâlet’i tepeden tırnağa bir süzdü (Mahmut Yesâri). Deli eder insanı bu dünya / Bu gece, bu yıldızlar, bu koku / Bu tepeden tırnağa çiçek açmış ağaç (Orhan V. Kanık). Tepeden tırnağa donatmak: 1. Gerekli olan her şeyi vermek, bütün eşyâsını sağlamak: “Kızının evini tepeden tırnağa donattı.” 2. Şiddetle azarlamak. Tepesi açılmak: Saçları dökülmek, dazlak duruma gelmek. Tepesi aşağı gitmek: İşi hızla bozulmak, gidişi çok olumsuz bir durum almak. Tepesi atmak: Çok kızmak, birdenbire öfkeye kapılmak: Bir gün doktor Nâlân’ı resmen istemek için annesini gönderince tepem attı; eski huysuzluk damarlarım depreşti (Kerîme Nâdir). Ahmet’in tepesi attı… –Ulan Rahmi! Sen ne zaman adam olacaksın? (Burhan Felek). Artık tepem atmıştı. Bastım kalayı (Târık Buğra). Tepesi üstü: (Yüksek bir yerden) Baş aşağı olarak, tepesi aşağıya gelmek üzere: Dendân-ı yâri nisbet ederlerse gevhere / Gavvaslar gelir tepesi üstü yere (Mecdî’den). Lain hemen yüksek atından tepesi üstü yuvarlandı (Ömer Seyfeddin). Semeri sıkı tutmazsan artık bahtına … düşersin. Tepesi üstüne düşersin de (…) öteki bacağı da zedelersin (Kemal Tâhir’den). Tepesinde bitmek: 1. Ummadığı bir zamanda yanında belirivermek, çıkagelmek. 2. Musallat olup canını sıkmak. Tepesinde boza pişirmek: Çok rahatsız etmek. Tepesinde değirmen çevirmek (döndürmek): Rahat vermemek. Tepesinde havan dövmek: Birinin başında çok gürültü etmek: “Üst kattaki kirâcılar her gece tepemizde havan dövüyorlar.” Tepesinden bakmak: Boyu çok daha uzun olmak: “Ne kadar büyümüş, tepemizden bakıyor.” Tepesinden aşağı kaynar sular dökülmek (inmek): Büyük bir üzüntü duymak, birden çok üzülmek, başından aşağı kaynar sular dökülmek. Tepesine binmek: Kendisinden güçsüz olanı ezmek: Çocuk hürmet gösteriyorsa tepesine binmek mi lâzım? (Bediî Fâik). Tepesine çıkarmak: Çok yüz verip şımartmak: Beni âdeta tepelerine çıkarmışlardı (Reşat N. Güntekin). Hiçbirimize yüz vermezdi, tepesine çıkarmazdı (Fahri Celâl). Tepesine çıkmak: Birinin gösterdiği ilgiyi kötüye kullanıp şımarmak, lâubâlîleşmek: Yaşlarına başlarına hürmet ettin mi gelir böyle tepene çıkarlar (Bediî Fâik). Tepesine dikilmek: Rahatsız edecek şekilde başında durmak, başında beklemek: Soluk soluğa merdivenleri çıkarak tepemize dikiliyor (Reşat N. Güntekin). Tepesinin tası atmak (fırlamak): Çok fazla kızmak, tepesi atmak: Fakat tepesinin tası fırlamış çılgınlıkları ile bu adam korkunç felâketlere sebep olacaktır (Ahmet Kabaklı).

lugatim.com/s/TEPE
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp