Sözlük › T › terbiye

terbiye

a.

İlişkililer terbiyece · terbiyelenmek · avcarlamak · Allah insanı açlıkla terbiye etmesin. · manej · eğitimlenmek · ham I

Açıklama

  1. (< Moğ. delbegen) halk ağzı. Araba beygirinin dizgini.
  2. Sol elini avuçlarıma aldım. Böylece kasabadan uzaklaştık. Düz bir yol takip ediyorduk. '–Terbiyeleri bana ver de ben götüreyim.' '–Olmaz emniyet edemem. Gel beraber tutalım.' Bir kolunu belimden geçirerek terbiyelere hakim olduktan sonra bana da tutturdu

Kaynak FAtabek, DK, 148

Kişi F Atabek

Köken ailesi

Arapça terbiye kökünden gelen 5 sözcük:

mürebbâmürebbîterbiyevîterbiyelenmek

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler terbiyece terbiyelenmek
Dolaylı ilişkili sözcükler (4) avcarlamak eğitimlenmek ham I manej
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (3 sözcük)

“terbiye” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

öteki uç (><) birbirinin öteki ucu

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “terbiye” ile ilişkili sözcükler

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

köken / yönelim (< >)TERBİYE ile/ve/> TÂLİM ile/ve/> TE'DİB

Davranış-eylem. İLE/VE Düşünce-bilgi. VE/> Terkib.

fark (ile)TERBİYE ve/<> TEZKİYE

Aklı. VE/<> Kalbi.

fark (ile)EDUCATION/ÉDUCATION/ERZIEHUNG/EĞİTİM ile/||/<> EDUCATION/ÉDUCATION/EĞİTİM/TERBİYE ile/||/<> EDUCATION/ERZIEHUNG/EĞİTİM/TERBİYE ile/||/<> TRAINING/EĞİTİM

İlkellerde çocukların ilerde yapacakları işleri, görevleri, davranış biçimleriyle ilgili olarak onların erginlik çağına girinceye dek aileleri, akrabaları ve toplumun yaşlı üyelerince geleneklere uygun biçimde eğitilmeleri,…

yerine / değilTERBİYE değil/yerine/= EĞİTİM | GÖRGÜ

beden terbiyesi eğitim görgü Bazı yemeklerin suyunu türlü yollarla koyulaştırma Eti pişirmeden önce çeşitli baharatlar yağ salça vb şeyler içinde bir süre bekletme Hayvanı alıştırma

fark (ile)TELBİYE ile TERBİYE

Hac sırasında hacıların "lebbeyk Allahümme lebbeyk" demesi. İLE Besleyip büyütme, beslenip büyütülme. | Eğitim. | Görgü. | Alıştırma. | Hafif cezalandırma. | Bazı yemeklere konulan limon, sirke, salça gibi şeyler. | Alıştırma.[hayvan] |…

fark (ile)TERBİYE ile TELBİYE

Besleyip büyütme, beslenip büyütülme. | Eğitim. | Görgü. | Alıştırma. | Hafif cezalandırma. | Bazı yemeklere konulan limon, sirke, salça gibi şeyler. | Alıştırma.[hayvan] | Tavsiye, kayırma, koruma. İLE Hac sırasında hacıların "lebbeyk…

köken / yönelim (< >)AHLÂK ile/ve/||/<>/>/< TERBİYE
eşit (=)TERBİYE = DİZGİN

Dizgin. (*Senirkent -Isparta; -Amasya; Yenikent *Aksaray -Niğde)

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: e ile başlayan 1.281 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.090 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Benzer yazılışlı sözcükler

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“terbiye” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Köken: Arapça terbiye

1. ► eğitim

2. ► görgü

3. Bazı yemeklerin suyunu türlü yollarla koyulaştırma

4. Eti, pişirmeden önce çeşitli baharatlar, yağ, salça vb. şeyler içinde bir süre bekletme

5. Hayvanı alıştırma

Birleşik sözler: beden terbiyesi

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Araba hayvanlarının dizginleri

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

Dizgin. (*Senirkent -Isparta; -Amasya; Yenikent *Aksaray -Niğde)

Etimoloji Sözlüğü

‘dizgin’

Anadolu ağızlarında da terbiye olarak kullanılır.
~ Tat tirbiye ‘koşum, at takımı’.
Arapçadan alınmıştır: Arapça tarbiya ‘öğretim, yetiştirme’.
Moğolca delbegen ‘dizgin’ biçiminden geldiği yolundaki açıklamalar yanlıştır.
Bununla birlikte ağızlarda ‘yulara takılan ip veya zincir’ olarak kullanılan çılbır da Moğolcadan kalma bir alıntıdır.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“terbiye” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

TERBİYE (1)

( ﺗﺮﺑﻴﻪ ) i. (Ar. rebv “yetişmek, büyümek”ten terbiye ) 1. İstenilen şekilde yetişmesini sağlamak için bir kimseye gerekli bilgi ve nitelikleri kazandırma, eğitme: Korkuyu bir terbiye, cesâreti yine bir terbiye doğuruyor (Cenap Şahâbeddin). 2. Bu iş sonunda elde edilen ve kişinin davranışlarında, diğer insanlarla olan ilişkilerinde görülen ölçülü ve ince davranış biçimi: Vâlide olmak için lâzım gelen terbiye-i medeniyyeden mahrum (Sâmipaşazâde Sezâî). Çerkes terbiyesiyle artık ısrar etmeyerek bunlardan söz açmadı (Refik H. Karay). 3. Görgü, bilgi: Gazabını tahrik eden husûsat mutlaka terbiye-i İslâmiyyeye, insâniyete yakışmayacak şeylerdir (Muallim Nâci). Alman nereye gitse terbiye-i fenniyyesi, metânet-i bedeniyye ve fikriyyesi, mükemmeliyyet-i âlât ve edevâtı sâyesinde oranın mücâdele-i hayâtiyyesinde nefsi için te’mîn-i galebe ediyordu (Cenap Şahâbeddin). Metin bir terbiye-i fikriyye üzerine güzel bir terbiye-i askeriyye aşılandı (Cenap Şahâbeddin). 4. Bâzı yemeklere lezzet vermesi ve koyulaştırması için piştikten sonra konan, yumurta, limon veya sirke, salça, sarmısak vb. ile çeşitli şekillerde hazırlanmış karışım. 5. Hayvanı alıştırma, tâlim. 6. Hafifçe cezâlandırma. ѻ Terbiye etmek: Eğitmek: …ki nefs-i emmâreyi terbiye ederler (Eşrefoğlu Rûmî). Ölümün mesâfe tanımayan soğuk ve ağır eli Madam Eleni ve Marika’yı terbiye edivermiş (Mahmut Yesâri). Bunların hepsi mânevî vazîfelerine inanmış, muayyen bir ruh nizâmından geçmiş, nefislerini terbiye etmiş insanlardı (Ahmet H. Tanpınar). Terbiye fıkarâsı: Terbiyesi kıt kimse. Terbiyene turp sıkayım: argo. Terbiye dışı davranışlar karşısında, “Bu ne biçim terbiye?” anlamında alay yollu söylenir. Terbiyesinden terbiye satın almak: Terbiyeli bir kimseye benzemeye çalışmak. Terbiyesini bozmak: Terbiye kuralları dışına çıkmak, dayanamayıp ağzına geleni söylemek, terbiyesizleşmek. (Birinin) Terbiyesini vermek: Bir kimsenin terbiyesizce bir davranışını, bir hatâsını sert sözlerle kendisine anlatmak: Her halde onun terbiyesini dışarıda münâsip bir yerde vermelidir (Ahmed Midhat Efendi). Sen merak etme kızım, ben hanımlara söylerim, onların terbiyelerini verdirtirim (Hüseyin R. Gürpınar). ● Terbiye-kerde ( ﺗﺮﺑﻴﻪ ﻛﺮﺩﻩ ) birl. sıf. (Fars. kerde “yapılmış” ile) Eğitilmiş, terbiye edilmiş: Bu çocuk falan üstâdın terbiye-kerdesidir (Şemseddin Sâmi).

lugatim.com/s/TERBİYE
TERBİYE (2)

i. ( delbegen ) halk ağzı. Araba beygirinin dizgini: Behlül terbiyeleri toplayarak Beşir’e verdi (Hâlit Z. Uşaklıgil). Behruz Bey arabacının avdetini beklemedi, hemen yerine çıktı, terbiyeleri eline aldı… hayvanları kırbaçladı… (Recâîzâde M. Ekrem). Bir eliyle terbiyelere, diğer eliyle kırbaca sarılır (Hüseyin R. Gürpınar).

lugatim.com/s/TERBİYE
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp