Sözlük › Ü › Üye

Üye

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları Aza organ
Doğrudan ilişkili sözcükler üyedaş üyelemek üyeli

“üye” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “üye” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilÜYE değil SEÇMEN
yerine / değilMEMBER yerine ÜYE
köken / yönelim (< >)ÜYE ile/||/<>/> ÖGE
eşit (=)ÜYE = YAN
fark (ile)SYSTÈME/DİZGE ile/||/<> MEMBRE/ÜYE/DİZGE

Eski Yunan tartıbiliminde, sayısı sınırlanmamış olan ve üye (membre) denilen birçok parçalardan ibaret bulunan uzun dize. @@ bk. Dizge.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: e ile başlayan 1.281 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: ü ile biten 398 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Benzer yazılışlı sözcükler

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“Üye” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Herhangi bir topluluğu oluşturan bireylerden her biri; aza

2. Omurgalılarda, kol ve bacaklar; uzuv

Birleşik sözler: üye aidatı, üye tam sayısı, murahhas üye, borsa üyesi, onur üyesi, öğretim üyesi, şeref üyesi

Dilbilim Terimleri Sözlüğü, 1949

Bir söylemin meydana getirdiği bütünün birlik diye alınan bir parçası.

Fr. nembre

Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü, 1948

bk. Dizge.

Fr. Membre

Mantık Terimleri Sözlüğü, 1976

1. (…) gibi sıralanmış bir n-li dizgenin k ıncı üye'si, ak nesnesidir. ||Krş.. birinci üye, ikinci üye. 2. Bir dizinin k ıncı üye'si, bu diziyi oluşturan izergenin k sıral sayısı için değeridir. || (…) dizisinin k ıncı üyesi (...) nesnesidir.

İng. co-ordinate

Orta Öğretim Terimleri Kılavuzu, 1963

bk. yan.

Ruhbilim Terimleri Sözlüğü, 1974

(Biçim ruhbilimi) Herhangi bir bütün içinde belirli bir görevi ve yeri olan parça.

Eski aza · İng. memfaer

Yerbilim Terimleri Sözlüğü, 1971

Özdeş bir oluşumun içinde bulunan, altında ve üstünde kendi kayaç özellikleriyle ayrılarak oluşumun bir parçası olan kayaç katman birimi.

İng. member · Fr. membre · Alm. Glied

Etimoloji Sözlüğü

‘herhangi bir topluluğu oluşturan bireylerden her biri, aza’ / ‘omurgalılarda, kol ve bacaklar, uzuv’

~ Sag, Koy, Kaça uya 1. ‘eklem’; 2. ‘kuşak, nesil’.
< Moğ üye 1. ‘eklem, oynak yeri, boğum, birleşim, bağlantı’; 2. ‘tabaka, katman’; 3. ‘çağ, dönem’; 4. ‘kuşak, nesil’.
Arapça kökenli uzuv ([ç.] aza) ve Latin kökenli Fransızca organe karşılığında dil inkılabının ilk yıllarından başlayarak kullandığımız üye düşündürücü bir örnektir. Bu karşılığın ‘organlar, vücut parçaları’ anlamının yanında ‘herhangi bir topluluğu oluşturan bireylerden her biri, aza’ olarak kullanıldığını biliyoruz. Başlangıçta üye, ‘aza, meclis azası’ olarak Fransızca membre karşılığında önerilmişti. Uzuv olarak ise Fransızca organe örneğine dayanılarak örgen ve örge karşılıkları düşünülmüştü. Ne var ki örgen ve örge uzun yaşamadı. Osmanlıcadan Türkçeye Söz Karşılıkları Tarama Dergisi adlı sözlükte Arapça uzv olarak üye’nin yanında öğe karşılığı da verilmişti. Ayrıca öğe, üğe, öye, üye biçimleri de ‘vücudun uzuv ve mafsal gibi kısımları’ olarak yer almıştı. Ancak Tarama Dergisi’ni süzgeçten geçiren Cep Kılavuzu çalışma kolu öğe, üğe, öye biçimlerini göz ardı ederek Cep Kılavuzu’na yalnız üye karşılığını ‘uzuv, organ, aza’ olarak almıştı. Cep Kılavuzu Çalışma Kolunun, kılavuzda Türkçe köklerden geldiği sanılan karşılıklara yer verirken üye sözünün Türkçe olduğunu düşündükleri anlaşılıyor. Bu sözün Wilhelm Radloff’un anıtsal sözlüğünden alındığı anlaşılıyor. Radloff, Tarançi diyalektinde vücudun uzuv ve mafsal kısımlarına öğe, üğe, öye, üye adının verildiğini bildirmişti. Altay diyalektlerinde ise üye ‘aza, uzuv’ olarak yaygınlık kazanmıştır. Diyalektlerde üye biçiminin yanında öye, öğe, üğe yan biçimlerinin kullanılması normaldir. Türkçede söz içindeki -y-’lerin ara sıra -ğ-’ye çevrildiğini biliyoruz. Örn. binek hayvanlarının sırtına konulan, oturmaya yarayan nesneye verdiğimiz eyer adı son yıllara değin eğer olarak yazılıyordu. Eski Türkçede eder biçiminde geçen bu adın dilimizde eyer diye yazılması ve söylenmesi gerekiyordu. Ana Türkçe ve Eski Türkçe -d-’lerin dilimizde -y-’ye çevrildiğini biliyoruz. Bu sözün yazımı sonradan eyer biçimine dönüştü. Bu açıklamalardan sonra üye sözünün sanıldığı gibi Türk kökünden gelmediği anlaşılıyor. Kâşgarlı Mahmud’un anıtsal sözlüğünde üye sözünün geçmemesi düşündürücüdür. Daha sonraki Türkçe (Kıpçakça) sözlüklerde de üye’ye rastlanmaması ilginçtir. Çağdaş diyalektlerimizin küçük bir bölümünde saklanmış olan bu sözün dilimizin eski bir ögesi olmadığı anlaşılıyor. Üye’nin kullanıldığı diyalektlerde Moğolca alıntıların büyük bir yer tuttuğunu görüyoruz. Bu açıdan Moğolcada ‘uzuv, organ, eklem; nesil’ anlamındaki üye’nin Türkçede bir alıntı olduğu gerçektir.
Räsänen, önce Türk diyalektlerinde kullanılan verileri Moğolca üye ile karşılaştırmış (LTS 134), sonra da étymologique sözlüğünde üye’yi Moğolca bir alıntı olarak göstermiştir. Rassadin de (Zaimstvovanija 68) Yakutçadaki üye ‘ömür, insan yaşamı; süre, zaman; yüzyıl’ sözünün Moğolcadan geçtiğini bildirmiştir.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“Üye” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ÜYE

i. ( Tatar. üge “organ, uzuv” kelimesinden esinlenerek türetildiği ileri sürülmektedir ) yeni. Bir topluluğu meydana getirenlerden her biri, herhangi bir kuruluş, birlik, komisyon vb.ne kayıtlı olan kimse, âzâ. ѻ Üye olmak: Bir kuruluşa üye olarak girmek. Üye yapmak: Birini bir yere üye olarak kaydetmek.

lugatim.com/s/ÜYE
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp