Sözlük › D › delil

delil

a.

İlişkililer delillik –ği · delilo · delilik -ği · matkap ucu / kılavuz · delilerevi · tutalga · Delillendirmek · nemo tenetur / nemo tenetur seipsum accusare ilkesi · feveranlı

Açıklama

kılavuz, rehber, mihmanda.

Örnek

Limana çıktık, şehre girerken pasaportlarımız kontrolden sonra artık delillerin eline girmiş bulunuyoruz.
Kaç senedir gittiğin hac yollarını biliyorsun, sağlam yolları. Bize delil olacaksın, bizi götüreceksin.

Kaynak M N Ak, Hac Yolunda, 37 | Türkmen/Cemiloğlu, Mevlütİhsani, 166

Kişi M N Ak · Mevlüt İhsani

Köken ailesi

Arapça delāle kökünden gelen 6 sözcük:

dâldâlledellâlmedlûlistidlâl

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler delillik –ği
Dolaylı ilişkili sözcükler (3) Delillendirmek nemo tenetur / nemo tenetur seipsum accusare ilkesi tutalga

“delil” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “delil” ile ilişkili sözcükler

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)DELİL ile/ve/||/<> MÜLHAK DELİL

… İLE/VE/||/ 16 delil çeşidi bulunmaktadır. bkz. İslâm Hukuku Nazariyatı - Sava Paşa]

fark (ile)DELİL ile/||/<> KADI ile/||/<> MEYDANCI ile/||/<> PEYK ile/||/<> REİS ile/||/<> YİĞİTBAŞI

(T.K.O.) Anadolu'da oyunları yönetene verilen ad. @@ bk. deli.

fark (ile)ARGUMENT/BEWEIS/KANIT/DELİL ile/||/<> PROOF/KANIT/İSPAT ile/||/<> ARGUMENT/ARGUMENTUM/ARGUERE/KANIT/DELİL

Bir önermenin doğruluğunu ya da yanlışlığını göstermek için izlenen yöntem. @@ Tümdengelimci bir dizgede bir sav ya da çıkarımın doğruluğunu belgeleyen öncüller ya da önsayıtlar. @@ (Lat. argumentum, arguere = göstermek, tanıtlamak,…

fark (ile)DÂVÂ ile/ve DELİL ile/ve İSPAT

BEYYİNE: Bir olayın doğruluğunu ortaya koyabilen yöntem. | Duruşma sırasında bir savı gerçekleştirmek için başvurulan belge, tanıt, tutamak, delil.

fark (ile)DELİL ile/||/<> DELİL/DELİ

(T.K.O.) Anadolu'da oyunları yönetene verilen ad. @@ bk. deli.

fark (ile)İSPAT/İSBAT ile/ve HÜCCET ile/ve BURHAN ile/ve DELİL

BELGİT: Bir kişinin, yapmaya ya da ödemeye borçlu olduğu şeyi göstermek üzere imzaladığı resmi kâğıt, senet. | Bir önermeyi tanıtlamak için gösterilen ve daha önce doğru olarak kabul edilen başka önerme.

fark (ile)DELİL ile/ve İSPAT/İSBAT

Önermeleri, kıyası sağlayacak biçimde düzenlemek. İLE/VE ...

fark (ile)İSPAT ile DELİL ile BURHAN

... İLE ... İLE Kendine uygun ilkeleri olan, ne'liği ve neden'liği belirli olan.

fark (ile)KANIT/DELİL ile/ve İTİRAZ

Hem filozofların, hem kelâmcıların birbirine yönelik yaptığı.

köken / yönelim (< >)DELİL ile/ve/||/<>/> DEVİR
fark (ile)DELİL ile/||/<> DELİ

(T.K.O.) Anadolu'da oyunları yönetene verilen ad. | bk. deli. @@ Önceleri Rumeli'de bulunan, genişledikten sonra Anadolu'da da vezir ve beylerbeylerine bağlı olarak görev yapan hafif süvari örgütünün askeri. | bk. cephastalığı.

fark (ile)TANIT/KANITLANIM ile/||/<> TESTIMONY/TANIT/DELİL ile/||/<> TANIT/BELLİK ile/||/<> PROOF/PREUVE/PROBARE/BEWEIS/TANIT/İSPAT ile/||/<> EVIDENCE/PREUVE/ÉVIDENCE/TANIT/BEYYİNE

bk. kanıtlanım. @@ Bir bilgi ya da savı sınamak üzere başvurulan sözlü ya da yazılı belge. @@ bk. belirlik. @@ (Lat. probare = sınamak, göstermek, tanıtlamak) : Öne sürülen bir şeyin doğruluğunu göstermede izlenen düşüncel süreç. |…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: l ile başlayan 432 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: d ile biten 122 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“delil” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça delīl

1. İnsanı aradığı gerçeğe ulaştırabilecek iz

2. ► kanıt

3. (deli:li) ► kılavuz

Tarih Terimleri Sözlüğü, 1974

bk. deli.

Tiyatro Terimleri Sözlüğü, 1966

(T.K.O.) Anadolu'da oyunları yönetene verilen ad.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“delil” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

DELİL

( ﺩﻟﻴﻞ ) i. (Ar. delāle t “yol göstermek”ten delіl ) 1. Yol gösteren, kılavuz, rehber: “Delilsiz cennete girilmez.” Önüne düştü ona oldu delil (Süleyman Çelebi). Bir delîlin arkasından yavaş yavaş yürünürdü (Hâlit Z. Uşaklıgil). Ben o heyetin delîli, rehberi ve vekilharcı idim (Refik H. Karay). 2. Hacılara hac ibâdetini yaparken rehberlik eden kimse. 3. Bir şeyin varlığını, aslını, ne olduğunu ispatlamaya yarayan şey, burhan, kanıt, beyyine: Birliğine bunları kıldı delîl (Süleyman Çelebi). Her hüsn bir delîl-i kudrettir / Anı temâşâ ayn-ı ibâdettir (Derviş Vahdetî). Acem Ali’nin zannettiği tabiatta olmadığını ispat için bu güzel bir delil idi (Ahmed Midhat Efendi). 4. İpucu, iz, işâret, nişan, alâmet: Bir diken belki delîl-i kabrin (Tevfik Fikret). 5. târih. XV – XVI. yüzyıllarda Rumeli’de ve daha sonra Anadolu’daki vezir ve beylerbeyilerinin maiyetlerinde teşkil edilen süvâri askeri [Kelime halk arasında deli şekline girmiştir]. Bk. DELİ: Bu sınıfın asıl ismi “önden gidici, pişdar ve rehber” mânâsına gelen delil idiyse de kelimelerle oynamayı iş güç etmiş halkın ağzı son harfi atarak onu deli yapmıştı (Sâmiha Ayverdi). 6. Bektâşî dergâhlarında mumları yakmak için kullanılan mum: Delil meydandaki kandilleri, mumları yakacak şem’aya denilir. Rehber mânâsına da kullanılır (Selim N. Gerçek). ● Delîle ( ﺩﻟﻴﻠﻪ ) i. Delil kelimesinin kadını ifâde eden aynı mânâdaki müennes şekli: Mlle. de Courton delîlesine dönerek birden karar vermişti: Evet kalıyorum (Hâlit Z. Uşaklıgil).

lugatim.com/s/DELİL
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp